१३ आश्विन २०७८, बुधबार

एजेन्सी । अफगानिस्तानमा गत महिना तालिवानको कब्जा हुनुभन्दा पहिले त्यहाँ यस्ता थुप्रै सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरु थिए जो तालिवानको नीतिहरुको कडा विरोध गर्दै थिए।

तर अगस्ट १५ देखि, अफगानिस्तानमा धेरै मानिसहरु पहिले पोस्ट गरिएका फोटो र ट्वीट मेटाईरहेका छन्। धेरै मानिसहरु सामाजिक सञ्जालबाट टाढा छन्। यो तालिवान लडाकुहरुले उनीहरुलाई निशाना बनाउन सक्छ भन्ने डरले गरिएको हो।

तालिवानले सबै अफगानहरुको लागि माफीको घोषणा गरेको छ,जो पहिले आफूविरुद्ध लडेका थिए वा पूर्व सरकारको हिस्सा थिए। तर, देश छोडेर गएका केही व्यक्तिले उनीहरु तालिवानलाई विश्वास नगर्ने बताएको बीबीसीमा उल्लेख छ।

अफगानिस्तानका विभिन्न भागहरुबाट तालिवान लडाकुहरुले काबुल कब्जा गरेपछि उनीहरुका नेताहरुको प्रतिज्ञाको विपरीत नागरिकहरुको हत्या भएको खबरहरु आएका छन्। गत हप्ता तालिवान रक्षामन्त्री मोहम्मद याकूबले एउटा अडियो सन्देश जारी गरेका थिए।

तालिवान लडाकूहरुले प्रतिशोधको रुपमा ‘सामान्य मानिसहरुको ज्यान लिएका छन्’ भन्ने रिपोर्ट आएको थियो। उनले यस बारे धेरै जानकारी दिएनन् र विशिष्ट घटनाहरुको बारेमा कुनै जानकारी दिएनन्।

यो समाचार सतहमा आएपछि, त्यहाँ सामाजिक मिडिया पोस्टहरुको कारण सम्भावित हमलाहरुको बारेमा डरको माहौल थियो र फेसबुक अफगानिस्तान प्रयोगकर्ताहरुको लागि एक अतिरिक्त सुविधासंग आयो।

यसमा, प्रयोगकर्ताहरुलाई आफ्नो प्रोफाइल लक गर्नको लागि अनुमति प्राप्त भयो। अरु कोहि देख्न सक्दैनन् कि प्रयोगकर्ताहरु के पोस्ट गरेका छन्? यो सुविधाको माध्यमबाट उनीहरुसंग हुनेछ।

बीबीसीले यसबारे अफगानिस्तानका दुई जनासँग कुरा गर्यो। ती मध्ये एक काबुलमा छन् र अर्को अर्को ठूलो शहरमा छन्।

दुबैको सोशल मिडियामा लाखौं फलोअर्स छन्। तालिवान सत्तामा आउनु अघि उनीहरु धेरै प्रभावशाली मानिन्थे।

तालिवानले सत्ता सम्हालेपछि उनीहरु दुबै जना निशानामा पर्ने डरले आफ्नो अकाउन्ट मेटाए। अफगानिस्तानको स्थितिलाई ध्यानमा राख्दै, बीबीसीसंग कुरा गर्ने दुबै व्यक्तिको नाम यस रिपोर्टमा परिवर्तन गरिएको छ।

टाउकोमा गोली हान्ने डर 

काबुलमा बस्ने फिदा सामाजिक सञ्जालमा धेरै लोकप्रिय थिए र तालिवानको कट्टर विरोधी थिए। उनी तालिवानको नीति र पद्धतिको निरन्तर आलोचना गर्दै आएका थिए।

तर अब फिदाले उनको फेसबुक एकाउन्ट डिलीट गरे। उनको नाम पश्चिमी देशहरुलाई आश्रय दिने मानिसहरुको सूचीमा शामिल छ।

उनले बीबीसीसंगको कुराकानीमा दाबी गरे, जब तालिवानले काबुल कब्जा गरे, आफन्तहरुले उनी खतरामा रहेको बताए। कारण यो हो कि उनीहरु (कब्जाकर्ताहरु)को बिरुद्ध तालिवानको युद्धमा हानिकारक भूमिका खेलेका छन्।,

फिदाले भने,’उनले मेरा आफन्तहरुलाई भने कि सामान्य माफीपछि पनि मानिसहरु माफ गर्दैनन्।’ आफन्तले भने कि उसको नाम सूचीमा थियो जसमा भनिएको थियो कि उसलाई टाउकोमा गोली हान्यो जब ऊ भेट्छ।

फिदाले भने, ‘तालिवानले काबुल कब्जा गरेको एक दिन पछि अगस्त १६ मा उनले आफ्ना सबै सामाजिक सञ्जाल खाताहरु मेटाए। फिदाले आफ्नो अन्तिम पोस्ट तालिवान विरोधी भएको कारण म अफगानिस्तानमा बस्न मन छैन।’
‘अब म यहाँ बस्नु भन्दा मर्छु, उनले भने।’

हैरिस अफगानिस्तानको अर्को शहरमा बस्छन्। उनले बीबीसीलाई भने, ‘तालिवानले काबुल कब्जा गर्नुभन्दा दुई दिन अघि उनले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल खाता मेटाए।

उनी भन्छन्,  ‘उनले महसुस गरे कि तालिवान शासन आउँदैछ र लोकतन्त्र गयो।’

बदलिएको परिस्थिति

अफगानिस्तानमा तालिवानको कब्जा हुनुभन्दा धेरै वर्ष पहिले तत्कालीन सरकारलाई प्रायोजन दिएर सामाजिक सञ्जाल खाता चलाएको आरोप लगाइएको थियो।

तत्कालीन सरकारलाई तालिवानको आलोचना गर्ने र सामाजिक सञ्जालमा सरकारलाई तलब दिएर समर्थन गर्ने आरोप लगाइएको थियो।

तर हैरिस भन्छन्,  ,उनले कहिल्यै कसैको अनुरोध वा पैसासंग केहि पोस्ट गरेनन्। ह्यारिस सयौं युवाहरु मध्ये एक हुन् जो चाँडै देश छोडेर बाहिर शरण खोज्नेछन्।,

उनी भन्छन्, ,म लोकतन्त्रको पक्षमा थिएँ। राष्ट्रपति अशरफ घनीको पक्षमा होइन।,उनी भन्छन् , ,उनले अशरफ घनीको आलोचना गर्ने पोष्ट पनि लेखेका थिए।,

तालिवानले आम माफीको घोषणा गरेपछि पनि उनी अफगानिस्तान छोड्न चाहन्छन् भनेर सोध्दा हैरिसले आफू असुरक्षित महसुस गरेको बताए।

उनले भने, ,उनीहरु अझै पनि मानिसहरुलाई निशाना बनाइरहेका छन्। उनीहरु मानिसहरुलाई मार्दैछन् र उनीहरुको खोजी गरिरहेका छन्। पर्खनुहोस्, यो त शुरुवात मात्र हो।,

हैरिस भन्छन्, ‘उनी आशा गर्छन् कि तालिवानले आगामी दिनहरुमा देशभरि शरिया कानून कडाईका साथ लागू गर्ने छ। ‘ ‘मलाई लाग्दैन कि कुनै शिक्षित अफगान त्यहाँ बस्न सक्षम हुनेछैन्,’उनले भने। तालिवानले बारम्बार अफगानिस्तानका जनतालाई देश छोड्न र उनीहरुसंग राष्ट्रिय संस्थाहरुमा काम नगर्न भनेको छ ताकि देशका शिक्षित मानिसहरु अन्य देशहरुको सट्टा आफ्नो देशको सेवा गर्न सकून्।

जे होस्, अफगानिस्तानका धेरै युवाहरु भन्छन् कि उनीहरु तालिवान र उनीहरुको प्रतिज्ञामा विश्वास गर्न सक्दैनन्। उनीहरु सकेसम्म चाँडो देश छोड्ने योजनामा ​​छन्।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

LIVE TV