२० जेष्ठ २०७३, बिहीबार

भोजपुरको दक्षिणी भेगमा किराँत बान्तावा राईहरुको बाहुल्य रहेपनि उनीहरुले बोल्ने बान्तावा मातृभाषा संकटमा पर्दै गएको छ ।

सरकारले लोपोन्मुख भाषाको संरक्षणका लागि विद्यालय तहमा बहुभाषिक शिक्षा नीति ल्याए पनि यस क्षेत्रका सम्भावित विद्यालयमा पढाई हुन सकेको छैन ।

किराँत राई समुदायमध्ये अधिक सङ्ख्याले बोल्ने बान्तावा भाषा लोप हुने खतरामा परेको हो । आधुनिकतासँगै आफ्नो बान्तावा भाषा बोल्न वा प्रयोग गर्न छाडेपछि यो भाषा दिनानुदिन संकटमा पर्दै गएको छ ।

युवापुस्ताले मातृभाषाप्रति चासो नदिदा एक पुस्तादेखि अर्को पुस्तामा भाषा हस्तान्तरण हुन छोडेको छ । घरायसी कामकाजमा समेत बोल्न छोडेपछि बान्तावा राई भाषा झन् संकटमा परेको हो ।

मातृ भाषालाई उजागर गर्न समुदायको बाहुल्यता भएको विद्यालयमा पढाउने व्यवस्था भए पनि व्यवहारमा त्यो लागू हुन सकेको छैन ।

पाठ्यक्रम विकास केन्द्रबाट कक्षा १ देखि ५ सम्म बान्तावा भाषाको ‘आन यङ’ पुस्तक प्रकाशन भएपनि पर्याप्त पाठ्यपुस्तकको अभाव र छुट्टै बान्तावा शिक्षकहरूको दरबन्दी नभएको कारण त्यसको कार्यान्वयनमा समस्या देखिएको छ ।

नेपालको संविधान २०७२ मा समेत मातृभाषामा शिक्षा प्राप्त गर्न सकिने व्यवस्था छ । तर राज्यको स्पष्ट नीति नहुदा विद्यालयमा पढाई हुन सकेको छैन ।

आदिवासी जनजातिहरूको पहिचानको रुपमा रहेका धेरै सूचकहरूमध्ये उनीहरूको छुट्टै मातृभाषा पनि एक हो । राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार बान्तावाभाषीहरू १ लाख ३२ हजार ५ सय ८३ जना रहेका छन् ।

 

LIVE TV