sort नेपाल भारत सम्बन्ध सुधारको अर्थ : के कालापानीमा नेपाली सेना बस्न पाउला ? (भिडियो)

काठमाडौं, १० मंसिर । नेपाली भूमि कालापानीमा भारतीय सेनाले परेड खेल्छ । आफ्नो भूमि अर्काको सेनाले परेड खेलेको टुलुटुलु हेर्न विवश नेपालीलाई केही भएपनि अहिले राहत भएको छ । भारतले कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको निकै वर्षपछि नेपालले…

काठमाडौं, १० मंसिर । नेपाली भूमि कालापानीमा भारतीय सेनाले परेड खेल्छ । आफ्नो भूमि अर्काको सेनाले परेड खेलेको टुलुटुलु हेर्न विवश नेपालीलाई केही भएपनि अहिले राहत भएको छ ।

भारतले कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको निकै वर्षपछि नेपालले ‘हाम्रो भूमि फिर्ता गर’ भन्न सकेको छ । भारतले आफ्नो नयाँ नक्सा जारी गर्दा नेपाली भूमि पनि समावेश गरेपछि नेपाली पक्ष असन्तुष्ट बनेको थियो ।

गत वर्ष कात्तिकदेखि तीव्र बनेको भूमि विवाद विस्तारै साम्य हुने आशा गर्न थालिएको छ । भारतीय विदेश सचिवको नेपाल भ्रमणमा अनौपचारिक नै भएपनि यो विषय प्रवेश गराउने सरकारी तयारी रहेको छ । कालापानी छाड्न भारत केही लचिलो बनेको संकेतहरु देखा परेको छ ।

भारतीय सेना, सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी) लगायतका भारतीय सुरक्षाकर्मी यतिवेला नेपाली भूमि कालापानीमा तैनाथ छन् । हरेक दिन भारतीय सेनाको परेडले नेपालीको मन क्षत–विक्षत बनाइरहेको छ ।

वर डाँडाबाट टुलुटुलु हेर्दै मन अमिलो पार्नुपर्ने नियती बर्षौदेखि नेपालीले भोग्दै आउनुपरेको छ । तर, सरकारले आफ्नो भूमि फिर्ता ल्याउन पहल गरेको बताइरहेको छ । केही दिनअघि एक कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले कालापानीबाट भारतीय सेना हट्ने दाबी गरेका छन् ।

प्रधानमन्त्रीको यो दाबी संयोग मात्र हो वा सच्चिकै प्रयासहरु भइरहेका छन् त रु हरेक नेपालीको मनमा यो प्रश्न उठ्न थालेको छ । बिहीबारबाट दुईदिने नेपाल भ्रमणका लागि भारतका विदेश सचिव हर्षवद्र्धन श्रृंगला छन् ।

यो भ्रमणमा औपचारिकरुपमै कालापानीबारे कुरा उठाइने त छैन तर, अनौपचारिकरुपमा भारतले छलफल गर्न चाहेको कुटनीतिक स्रोतहरु बताउँछन् ।

एकै पटक यो भ्रमणमै कालापानी समस्या उठ्न लागेको होइन, यसअघि भारतीय गुप्तचर संस्था रिसर्च एण्ड एनालाइसिस विङ्स (रअ)का प्रमुख सामन्त गोयल, भारतीय स्थल सेनाका प्रमुख मनोजमुकुन्द नरवणेको नेपाल भ्रमणमा पनि अनौपचारिक कुराकानी भएका छन् ।

सारसंक्षेपमा भारत आफ्नो सेना कालापानीबाट हटाउन केही लचिलो भएको चर्चा कुटनीतिक र सैन्य क्षेत्रमा हुन थालेको छ । नेपाल, भारत र चीनको सीमा क्षेत्र पर्ने कालापानीमा नेपाली सेनाको तालिम केन्द्र स्थापना गर्न सकिनेसम्मका विषयहरु छलफलका रुपमा उठ्न थालेका छन् ।

यसमा चीनले पनि समर्थन जनाएको बुझाइ जानकारहरुको रहेको छ । त्यसैले पनि हर्षवद्र्धनको भ्रमणको ४८ घण्टा नवित्दै एक दिनका लागि चिनियाँ स्टेट काउन्सिलर समेत रहेका रक्षा मन्त्री वे फेइहङ पनि आउँने चर्चा रहेको छ ।

नेपाली सेनाको तालिम केन्द्र कालापानीमा रहे, चीन र भारत दुबै पक्षलाई सहज हुने निष्कर्ष सहित छलफलहरु यही पेरिफेरिमा सुरु हुन थालेको स्रोत बताउँछ । यद्दपि यो विषय ठोस रुपमा प्रवेश गराइएको छैन ।

कुटनीतिक र कुटनीतिका विभिन्न च्यानलहरुबाट कालापानीमा नेपाली सेनाको तालिम केन्द्र बनाउन सकिने गरी तीन देश नेपाल, भारत र चीनबीच अनौपचारिक कुराकानीहरु प्रवेश गराइएको छ ।

यिनै आधारहरुमा छलफलले ठोस रुप लिन सके नेपालले वर्षौदेखि गुमाएको कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा फिर्ता पाउन निकै सहज हुनेछ । त्यसका लागि नेपालले यही विषयमा छलफलहरुलाई तीव्रता दिनुपर्छ ।

sort कोरोना पोजेटिभ देखिएकाले लक्षण देखिन छोडेपछि दोहो-याएर पीसीआर परीक्षण गर्नु नपर्ने (भिडियो)

रिया भण्डारी, काठमाडौं, १० मंसिर । स्वास्थ्य मन्त्रालयले एक पटक कोरोना पोजेटिभ देखिएकाले लक्षण देखिन छोडेपछि वा १४ दिनपछि दोहोर्याएर पीसीआर परीक्षण गर्नु नपर्ने जनाएको छ । अब पीसीआर पोजेटिभ भएर होम आइसोलेसनमा बसेकाहरुले १४ दिन आइसोलेसनमा बसेर दोहोर्याएर पीसीआर…

  • रिया भण्डारी,

काठमाडौं, १० मंसिर । स्वास्थ्य मन्त्रालयले एक पटक कोरोना पोजेटिभ देखिएकाले लक्षण देखिन छोडेपछि वा १४ दिनपछि दोहोर्याएर पीसीआर परीक्षण गर्नु नपर्ने जनाएको छ ।

अब पीसीआर पोजेटिभ भएर होम आइसोलेसनमा बसेकाहरुले १४ दिन आइसोलेसनमा बसेर दोहोर्याएर पीसीआर नै नगरी निस्किन मिल्ने भएको छ । यसो गर्दा कुनै जोखिम नबढ्ने मन्त्रालयले प्रष्ट पारेको छ ।

हाल एकपटक कोरोना पोजेटिभ देखिएर आइसोलेसनमा बसिसकेपछि हप्ता हप्तामा दोहो-याएर पीसीआर गर्ने र नेगेटिभ रिपोर्ट नआएसम्म आइसोलेसन मै बस्ने चलन छ ।

तर अब दोहोर्याएर पीसीआर गर्नु नपर्ने भएको छ एकपटक पोजेटिभ आएर १४ दिन आइसोलेसनमा बसेपछि वा लक्षण हराएपछि पीसीआर नै नगरी बाहिर निस्कन सकिने छ ।

कोरोना भाइरस संक्रमण पछि यसको लक्षण देखा परुन्जेलसम्म अझ धेरै फैलने संभावना हुन्छ । जति–जति लक्षण देखिएको मिति वित्दै जान्छ उतिनै संक्रमण फैलने संभावना न्यून हुँदै जाने चिकित्सक बताउछन् ।

भाइरस जीवित नभए पनि महिनौंसम्म पीसीआर पोजेटिभ देखिन सक्छ । त्यसैले पीसीआर नेगेटिभ नआउन्जेलसम्म पीसीआरको पछि लाग्नु पर्ने आवश्यकता नरहेको चिकित्सक बताउछन् ।

संक्रमित व्यक्तिमा लक्षण देखिएर निको हुँदै गएको समय जति बित्दै जान्छ, उति नै सर्ने सम्भावना न्यून भएर जान्छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयका कर्मचारी समेत दोहोर्याएर पीसीआर नगरी काममा फर्किने गरेका छन् ।

कोरोना संक्रमण निको भएकामा पुनः संक्रमणको सम्भावना कति ?

नेपालमा पुनः संक्रमण अहिलेसम्म कतिलाई भयो भन्ने तथ्यांक स्वास्थ्य मन्त्रालयसंग नै छैन । केही अध्ययनहरुले ३ देखि ५ महिनापपिछ पुनः संक्रमणको जोखिम रहेको बताए पनि बिज्ञहरुले दोहोरिएर कोरोना संक्रमण सम्भावना न्यून भएको बताएका छन् ।

यद्दपि आफूलाई संक्रमण नभए पनि अन्यलाई सार्ने खतरा हुने हुँदा मास्क लगाउने ,दूरी कायम गर्ने र हात सफा राख्ने जस्ता सचेतना भने अपनाउनु पर्छ ।

sort सरकारद्वारा सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्न स्वीकृति प्रदान, तीन जना सचिवमा बढुवा

काठमाडौं, १० मंसिर । सरकारले विश्वकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्न स्वीकृति प्रदान गरेको छ । बुधबार बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयलाई सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्न स्वीकृति प्रदान गरेको हो । भूमि…

काठमाडौं, १० मंसिर । सरकारले विश्वकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्न स्वीकृति प्रदान गरेको छ । बुधबार बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयलाई सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्न स्वीकृति प्रदान गरेको हो ।

भूमि व्यवस्था मन्त्री पद्माकुमारी अर्यालले सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्नका लागि स्वीकृति प्रदान गर्न मन्त्रिपरिषदमा प्रस्ताव पेश गर्नुभएको थियो ।

सरकारले पहिलोपटक आफ्नै स्रोत साधनमा सगरमाथाको उचाई मापन सम्पन्न गरेको र घोषणा गर्ने चरणमा आएपछि सगरमाथाको नयाँ उचाई औपचारिक रूपमा घोषणाको तयारी गरेको मन्त्री अर्यालले जानकारी दिनुभयो ।

मन्त्री अर्यालका अनुसार मन्त्रिपरिषदबाट स्वीकृति प्रदान भइसकेपछि अब केही दिनमा कार्यक्रम बनाएर मन्त्रालयले औपचारिक रूपमा सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्नेछ । सन् १९५४ देखि हालसम्म सगरमाथाको उचाई ८८४८ मिटर छ ।

तीन जना सचिवमा बढुवा

यसैबीच आजकै मन्त्रिपरिषद् बैठकले तीन जनालाई सचिवमा ढुवा गरेको छ । जानकारी अनुसार सरकारले गोकर्ण दवाडी, योगेन्द्र कार्की र सुरेश आचार्यलाई सचिवमा बढुवा गरेको हो ।

भारत र बंगलादेशको उडान खुला गर्ने निर्णय

त्यस्तै आजको मन्त्रिपरिषद् बैठकले भारत र बंगलादेशको उडान खुला गर्ने निर्णय गरेको छ । उक्त देशमा हवाई उडान, जनस्वास्थ्यसम्बन्धी प्रोटोकल पालना गर्दै उडान खोल्ने संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्यन मन्त्रालयको प्रस्तावलाई मन्त्रिपरिषद् बैठकले पारित गरेको जनाइएको छ ।

sort भारतीय विदेश सचिव हर्षवद्र्धन श्रृंगला दुई दिने भ्रमणमा विहीबार नेपाल आउँदै

काठमाडौं, १० मंसिर । भारतीय विदेश सचिव हर्षवद्र्धन श्रृंगला दुई दिने नेपाल भ्रमणका लागि बिहीबार नेपाल आउँदैछन् । परराष्ट्र मन्त्रालयका सचिव भरतराज पौड्यालको औपचारिक निमन्त्रणामा श्रृंगला बिहीबार बिहान १० बजे विशेष विमानमार्फत नेपाल आउन थालगेका हुन् । नेपाल आएलगत्तै लागेका…

काठमाडौं, १० मंसिर । भारतीय विदेश सचिव हर्षवद्र्धन श्रृंगला दुई दिने नेपाल भ्रमणका लागि बिहीबार नेपाल आउँदैछन् ।

परराष्ट्र मन्त्रालयका सचिव भरतराज पौड्यालको औपचारिक निमन्त्रणामा श्रृंगला बिहीबार बिहान १० बजे विशेष विमानमार्फत नेपाल आउन थालगेका हुन् । नेपाल आएलगत्तै लागेका श्रृंगला उच्चस्तरीय भेटवार्तामा ब्यस्त हुनेछन् ।

परराष्ट्र अधिकारीका अनुसार श्रृंगालाले बिहीबार सचिव पौड्यालसँग औपचारिक वार्ता गर्ने तय भएको छ । त्यसलगत्तै श्रृंगलाले राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्रीसँग शिष्टाचार भेट गर्नेछन् ।

नेपाल–भारतबीच पछिल्लो समय सीमा विवादका कारण उत्पन्न परिस्थितिलाई समाधान गर्न भेट महत्वपूर्ण मानिएको छ । सीमा विवादका विषयमा औपचारिक रुपमा छलफल नहुने भएपनि अनौपचारिक कुराकानी भने हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ ।

भेटमा दुई देशबीचको सम्बन्ध र भविष्यमा दुई देशबीच हुने उच्चस्तरीय भ्रमणका बारेमा कुराकानी हुने बताइएको छ । श्रृंगलाले प्रमुख प्रतिपक्षी दल कांग्रेस, अर्को प्रतिपक्षी दल जनता समाजवादी पार्टीका शीर्ष नेतासँग पनि शिष्टाचार वार्ता हुने कार्यक्रम छ ।

यसैबीच, शुक्रबार भने श्रृंगलाले कूटनीतिज्ञ एवं अन्तर्राष्ट्रिय मामिला जानकारहरू माझ भारतको छिमेक नीति, नेपाल-भारत सम्बन्धलगायतका विषयमा सम्बोधन गर्नेछन् ।

विदेश मामिलासम्बन्धी थिंकट्यांक एसियन इन्स्टिच्युट अफ डिप्लोमेसी एन्ड इन्टरनेसनल अफेयर्स ९एआइडिआइए० को आयोजनामा विदेशसचिव शृंगलाले होटेल सोल्टीमा सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय
अर्जेन्टिनाका फुटबलर डिएगो म्याराडोनाको निधन

एजेन्सी, १० मंसिर । अर्जेन्टिनाका फुटबलर डिएगो म्याराडोनाको ६० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ ।म्याराडोनको निधन हृदयघातका कारण भएको जनाइएको छ । उनको निधन बुधबार भएको हो । मंगलबार उनको अर्जेन्टिनाको राजधानी ब्युनर्स आयर्स नजिकको अस्पताल ला प्लाटामा मस्तिष्कको सफल शल्यक्रिया गरिएको थियो । सफल शल्यक्रियापछि म्याराडोना एक साता अस्पतालमै रहेर आराम गरेका थिए ।

म्याराडोनलाई सधैं सर्वश्रेष्ठ फुटबलरहरू मध्ये एक मानिन्छ । उनले अर्जेन्टिनालाई सन् १९८६ मा विश्वकपको उपाधि दिलाएका थिए ।अर्जेन्टिनी टोली जिम्नासिया ला प्लाटाको प्रशिक्षकका रुपमा रहेका उनले ३० अक्टोवरमा प्यात्रोनाटोविरुद्धको खेलमा ३–० को जित दिलाएका थिए ।

यसअघि म्याराडोना कोरोना भाइरसको कारण सेल्फ आइसोलेसनमा रहेका थिए । उनले आफ्नो ६०औं जन्म दिन समेत आइसोलेसनमा मनाएका थिए । उनको बडीगार्डलाई कोरोना देखिएपछि उनी सेल्फ आइसोलेसनमा बसेका थिए ।

मुख्य
महोत्तरीको बर्दिवास घटना : दोषीलाई कारवाही र पीडितलाई क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन आयोगको आग्रह

काठमाडौं, १० मंसिर । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले महोत्तरीको बर्दिवास घटनामा संलग्नलाई कारवाही गरी मृतक तथा पीडितलाई आवश्यक क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन सरकारसँग आग्रह गरेको छ ।

आयोगका प्रवक्ता डा टीकाराम पोखरेल आज जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तीमा महोत्तरीको बर्दिवास नगरपालिकाकी छ वर्षीया बालिका गुलाब साह खातुनको हत्याका दोषीलाई कानूनबमोजिम कारवाही गर्न आग्रह गरिएको छ ।


विज्ञप्तीमा उक्त घटनामा कानून हातमा लिन खोज्ने जो कोहीलाई कानूनी प्रक्रियाबाटै नियन्त्रणमा लिन, व्यक्तिको ज्यान जाने गरी बल प्रयोग नगर्न, घटनाको निष्पक्ष छानविन गरी घटनामा संलग्नलाई कानूनी दायरामा ल्याउन र मृतक तथा पीडितलाई आवश्यक क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन आग्रह गरिएको छ ।

आयोगले कुनै पनि आपराधिक घटनामा कानूनबमोजिम कारवाही गर्ने कार्यमा प्रहरीलाई आवश्यक सहयोग पु¥याउन, प्रदर्शनका क्रममा संयमता अपनाई विरोध प्रदर्शनलाई शान्तिपूर्ण बनाउन आयोगले प्रदर्शनकारीलाई समेत आग्रह गरेको छ ।

बर्दिवासमा खातुनको हत्याको आरोपमा पक्राउ परेका आरोपितलाई कानूनी कारवाहीको माग गर्दै पीडितका आफन्त तथा स्थानीयवासीले गरेको आगजनी तथा प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीको गोली लागि एक जनाको मृत्यु भएको तथा अन्य व्यक्ति घाइते भएको घटनाप्रति आयोगले ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ ।

आयोगको प्रदेश नं २ कार्यालय जनकपुरबाट घटनाको स्थलगत अनुगमन भइरहेको जनाएको छ । प्रहरीले चलाएको गोली लागी महोत्तरीको बर्दिवास नगरपालिकाका सञ्जय भनिने बुद्धिराज न्यौपानेको मृत्यु भएको तथा अन्य व्यक्ति घाइते भएको आयोगको प्रारम्भिक अनुगमनबाट पाइएको छ ।

महिला तथा बालबालिकाउपर देशका विभिन्न भागमा हुने गरेका हिंसात्मक घटनाबाट नागरिकको जीवनको अधिकारको रक्षा गर्न सुरक्षा निकाय तथा नागरिकलाई सर्तक र सचेत रहन जरूरी देखिएको आयोगले जनाएको छ ।

मुख्य
पारस शाहको मुटुमा पुनः समस्या, होटेलमा राखेर उपचार गरिँदै
  • केदार शर्मा,

चितवन, १० मंसिर । चितवनको नारायणगढस्थित सेन्ट्रलपाम होटलमा सहयोगीसहित रहेका पूर्व युवराज पारस शाहमा मुटुमा समस्या देखिएपछि चिकित्सकको टोलीले होटलमै पुगेर उपचार गरेको छ ।

चितवन मेडिकल कलेजका प्राध्यापक वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. श्याम राज रेग्मीको नेत्रित्वमा ६ जनाको टोली होटलमा पुगी शाहलाई काेठामै राखेर उपचार गरेको हो । उपचारपछि शाहले केही सहज महसुस गरेको बताएको र रुममै आराम गरिरहेको डा. रेग्मीले बताए । बढी समस्या देखिएमा अस्पतालमै लगेर उपचार गरिने पनि रेग्मीले बताए ।

शाहमा मुटुको गति बढेको र प्रेसर पनि अलि बढेको पाइएपनि अन्य समस्या भने नदेखिएको रेग्मीको भनाइ छ । उनी अहिले गहिरो निन्द्रामा रहेकाले राति बढी समस्या देखिए अस्पतालमै लगेर उपचार गरिने डा. रेग्मीले बताए । आफूहरु तयारी अवस्थामै रहिरहने डा. रेग्मीको भनाइ छ । होटलबाट चिकित्सकको टोली भने अहिले बाहिरिएको छ ।


filter_none समाचार
कोरोना पोजेटिभ देखिएकाले लक्षण देखिन छोडेपछि दोहो-याएर पीसीआर परीक्षण गर्नु नपर्ने (भिडियो)
access_time 10:46 pm
  • रिया भण्डारी,

काठमाडौं, १० मंसिर । स्वास्थ्य मन्त्रालयले एक पटक कोरोना पोजेटिभ देखिएकाले लक्षण देखिन छोडेपछि वा १४ दिनपछि दोहोर्याएर पीसीआर परीक्षण गर्नु नपर्ने जनाएको छ ।

अब पीसीआर पोजेटिभ भएर होम आइसोलेसनमा बसेकाहरुले १४ दिन आइसोलेसनमा बसेर दोहोर्याएर पीसीआर नै नगरी निस्किन मिल्ने भएको छ । यसो गर्दा कुनै जोखिम नबढ्ने मन्त्रालयले प्रष्ट पारेको छ ।

हाल एकपटक कोरोना पोजेटिभ देखिएर आइसोलेसनमा बसिसकेपछि हप्ता हप्तामा दोहो-याएर पीसीआर गर्ने र नेगेटिभ रिपोर्ट नआएसम्म आइसोलेसन मै बस्ने चलन छ ।

तर अब दोहोर्याएर पीसीआर गर्नु नपर्ने भएको छ एकपटक पोजेटिभ आएर १४ दिन आइसोलेसनमा बसेपछि वा लक्षण हराएपछि पीसीआर नै नगरी बाहिर निस्कन सकिने छ ।

कोरोना भाइरस संक्रमण पछि यसको लक्षण देखा परुन्जेलसम्म अझ धेरै फैलने संभावना हुन्छ । जति–जति लक्षण देखिएको मिति वित्दै जान्छ उतिनै संक्रमण फैलने संभावना न्यून हुँदै जाने चिकित्सक बताउछन् ।

भाइरस जीवित नभए पनि महिनौंसम्म पीसीआर पोजेटिभ देखिन सक्छ । त्यसैले पीसीआर नेगेटिभ नआउन्जेलसम्म पीसीआरको पछि लाग्नु पर्ने आवश्यकता नरहेको चिकित्सक बताउछन् ।

संक्रमित व्यक्तिमा लक्षण देखिएर निको हुँदै गएको समय जति बित्दै जान्छ, उति नै सर्ने सम्भावना न्यून भएर जान्छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयका कर्मचारी समेत दोहोर्याएर पीसीआर नगरी काममा फर्किने गरेका छन् ।

कोरोना संक्रमण निको भएकामा पुनः संक्रमणको सम्भावना कति ?

नेपालमा पुनः संक्रमण अहिलेसम्म कतिलाई भयो भन्ने तथ्यांक स्वास्थ्य मन्त्रालयसंग नै छैन । केही अध्ययनहरुले ३ देखि ५ महिनापपिछ पुनः संक्रमणको जोखिम रहेको बताए पनि बिज्ञहरुले दोहोरिएर कोरोना संक्रमण सम्भावना न्यून भएको बताएका छन् ।

यद्दपि आफूलाई संक्रमण नभए पनि अन्यलाई सार्ने खतरा हुने हुँदा मास्क लगाउने ,दूरी कायम गर्ने र हात सफा राख्ने जस्ता सचेतना भने अपनाउनु पर्छ ।

अर्जेन्टिनाका फुटबलर डिएगो म्याराडोनाको निधन
access_time 10:40 pm

एजेन्सी, १० मंसिर । अर्जेन्टिनाका फुटबलर डिएगो म्याराडोनाको ६० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ ।म्याराडोनको निधन हृदयघातका कारण भएको जनाइएको छ । उनको निधन बुधबार भएको हो । मंगलबार उनको अर्जेन्टिनाको राजधानी ब्युनर्स आयर्स नजिकको अस्पताल ला प्लाटामा मस्तिष्कको सफल शल्यक्रिया गरिएको थियो । सफल शल्यक्रियापछि म्याराडोना एक साता अस्पतालमै रहेर आराम गरेका थिए ।

म्याराडोनलाई सधैं सर्वश्रेष्ठ फुटबलरहरू मध्ये एक मानिन्छ । उनले अर्जेन्टिनालाई सन् १९८६ मा विश्वकपको उपाधि दिलाएका थिए ।अर्जेन्टिनी टोली जिम्नासिया ला प्लाटाको प्रशिक्षकका रुपमा रहेका उनले ३० अक्टोवरमा प्यात्रोनाटोविरुद्धको खेलमा ३–० को जित दिलाएका थिए ।

यसअघि म्याराडोना कोरोना भाइरसको कारण सेल्फ आइसोलेसनमा रहेका थिए । उनले आफ्नो ६०औं जन्म दिन समेत आइसोलेसनमा मनाएका थिए । उनको बडीगार्डलाई कोरोना देखिएपछि उनी सेल्फ आइसोलेसनमा बसेका थिए ।

सरकारद्वारा सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्न स्वीकृति प्रदान, तीन जना सचिवमा बढुवा
access_time 10:39 pm

काठमाडौं, १० मंसिर । सरकारले विश्वकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्न स्वीकृति प्रदान गरेको छ । बुधबार बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयलाई सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्न स्वीकृति प्रदान गरेको हो ।

भूमि व्यवस्था मन्त्री पद्माकुमारी अर्यालले सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्नका लागि स्वीकृति प्रदान गर्न मन्त्रिपरिषदमा प्रस्ताव पेश गर्नुभएको थियो ।

सरकारले पहिलोपटक आफ्नै स्रोत साधनमा सगरमाथाको उचाई मापन सम्पन्न गरेको र घोषणा गर्ने चरणमा आएपछि सगरमाथाको नयाँ उचाई औपचारिक रूपमा घोषणाको तयारी गरेको मन्त्री अर्यालले जानकारी दिनुभयो ।

मन्त्री अर्यालका अनुसार मन्त्रिपरिषदबाट स्वीकृति प्रदान भइसकेपछि अब केही दिनमा कार्यक्रम बनाएर मन्त्रालयले औपचारिक रूपमा सगरमाथाको नयाँ उचाई घोषणा गर्नेछ । सन् १९५४ देखि हालसम्म सगरमाथाको उचाई ८८४८ मिटर छ ।

तीन जना सचिवमा बढुवा

यसैबीच आजकै मन्त्रिपरिषद् बैठकले तीन जनालाई सचिवमा ढुवा गरेको छ । जानकारी अनुसार सरकारले गोकर्ण दवाडी, योगेन्द्र कार्की र सुरेश आचार्यलाई सचिवमा बढुवा गरेको हो ।

भारत र बंगलादेशको उडान खुला गर्ने निर्णय

त्यस्तै आजको मन्त्रिपरिषद् बैठकले भारत र बंगलादेशको उडान खुला गर्ने निर्णय गरेको छ । उक्त देशमा हवाई उडान, जनस्वास्थ्यसम्बन्धी प्रोटोकल पालना गर्दै उडान खोल्ने संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्यन मन्त्रालयको प्रस्तावलाई मन्त्रिपरिषद् बैठकले पारित गरेको जनाइएको छ ।

महोत्तरीको बर्दिवास घटना : दोषीलाई कारवाही र पीडितलाई क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन आयोगको आग्रह
access_time 10:07 pm

काठमाडौं, १० मंसिर । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले महोत्तरीको बर्दिवास घटनामा संलग्नलाई कारवाही गरी मृतक तथा पीडितलाई आवश्यक क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन सरकारसँग आग्रह गरेको छ ।

आयोगका प्रवक्ता डा टीकाराम पोखरेल आज जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तीमा महोत्तरीको बर्दिवास नगरपालिकाकी छ वर्षीया बालिका गुलाब साह खातुनको हत्याका दोषीलाई कानूनबमोजिम कारवाही गर्न आग्रह गरिएको छ ।


विज्ञप्तीमा उक्त घटनामा कानून हातमा लिन खोज्ने जो कोहीलाई कानूनी प्रक्रियाबाटै नियन्त्रणमा लिन, व्यक्तिको ज्यान जाने गरी बल प्रयोग नगर्न, घटनाको निष्पक्ष छानविन गरी घटनामा संलग्नलाई कानूनी दायरामा ल्याउन र मृतक तथा पीडितलाई आवश्यक क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन आग्रह गरिएको छ ।

आयोगले कुनै पनि आपराधिक घटनामा कानूनबमोजिम कारवाही गर्ने कार्यमा प्रहरीलाई आवश्यक सहयोग पु¥याउन, प्रदर्शनका क्रममा संयमता अपनाई विरोध प्रदर्शनलाई शान्तिपूर्ण बनाउन आयोगले प्रदर्शनकारीलाई समेत आग्रह गरेको छ ।

बर्दिवासमा खातुनको हत्याको आरोपमा पक्राउ परेका आरोपितलाई कानूनी कारवाहीको माग गर्दै पीडितका आफन्त तथा स्थानीयवासीले गरेको आगजनी तथा प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीको गोली लागि एक जनाको मृत्यु भएको तथा अन्य व्यक्ति घाइते भएको घटनाप्रति आयोगले ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ ।

आयोगको प्रदेश नं २ कार्यालय जनकपुरबाट घटनाको स्थलगत अनुगमन भइरहेको जनाएको छ । प्रहरीले चलाएको गोली लागी महोत्तरीको बर्दिवास नगरपालिकाका सञ्जय भनिने बुद्धिराज न्यौपानेको मृत्यु भएको तथा अन्य व्यक्ति घाइते भएको आयोगको प्रारम्भिक अनुगमनबाट पाइएको छ ।

महिला तथा बालबालिकाउपर देशका विभिन्न भागमा हुने गरेका हिंसात्मक घटनाबाट नागरिकको जीवनको अधिकारको रक्षा गर्न सुरक्षा निकाय तथा नागरिकलाई सर्तक र सचेत रहन जरूरी देखिएको आयोगले जनाएको छ ।

पारस शाहको मुटुमा पुनः समस्या, होटेलमा राखेर उपचार गरिँदै
access_time 9:25 pm
  • केदार शर्मा,

चितवन, १० मंसिर । चितवनको नारायणगढस्थित सेन्ट्रलपाम होटलमा सहयोगीसहित रहेका पूर्व युवराज पारस शाहमा मुटुमा समस्या देखिएपछि चिकित्सकको टोलीले होटलमै पुगेर उपचार गरेको छ ।

चितवन मेडिकल कलेजका प्राध्यापक वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. श्याम राज रेग्मीको नेत्रित्वमा ६ जनाको टोली होटलमा पुगी शाहलाई काेठामै राखेर उपचार गरेको हो । उपचारपछि शाहले केही सहज महसुस गरेको बताएको र रुममै आराम गरिरहेको डा. रेग्मीले बताए । बढी समस्या देखिएमा अस्पतालमै लगेर उपचार गरिने पनि रेग्मीले बताए ।

शाहमा मुटुको गति बढेको र प्रेसर पनि अलि बढेको पाइएपनि अन्य समस्या भने नदेखिएको रेग्मीको भनाइ छ । उनी अहिले गहिरो निन्द्रामा रहेकाले राति बढी समस्या देखिए अस्पतालमै लगेर उपचार गरिने डा. रेग्मीले बताए । आफूहरु तयारी अवस्थामै रहिरहने डा. रेग्मीको भनाइ छ । होटलबाट चिकित्सकको टोली भने अहिले बाहिरिएको छ ।

कोरोनाविरुद्धको खोप नआउदासम्म दिल्लीका विद्यालय बन्द हुने
access_time 9:04 pm

एजेन्सी, १० मंसिर । भारतको केन्द्रीय राजधानी रहेको दिल्ली प्रदेशमा कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोप नआउदासम्म विद्यालय बन्द नै रहने भएका छन् । खोप नआउदासम्म बालबालिकाहरु विद्यालयमा सुरक्षित हुन नसक्ने भएकाले अहिले नै विद्यालयहरु खोल्न ठिक नहुने निश्कर्ष प्रदेश सरकारले निकालेको हो ।दिल्ली प्रदेशका उप मुख्यमन्त्री तथा शिक्षा मन्त्री मनिष सिसोडियाले बुधबार भन्नुभयो, “जहिलेसम्म खोप आउदैन त्यहीलेसम्म दिल्लीका विद्यालयहरु बन्द नै रहन्छन् ।”कोरोनाविरुद्धको खोप नआउदै विद्यालय खोल्नु घातक हुने भएकाले विद्यालय खोल्ने निर्णय गर्न नसकिएको उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो ।

भारतको केन्द्रीय राजधानी समेत रहेको दिल्ली प्रदेशमा गत मार्च १६ देखि सवै विद्यालयहरु बन्द नै रहेका छन् । कोरोनाभाइरसको महामारी फैलिन थाल्नासाथ सरकारले विद्यालय बन्द गराएको हो ।

भारतका कतिपय प्रदेशहरुले विद्यालय खोल्ने निर्णय गरेपनि दिल्ली प्रदेशले भने बन्दलाई अझै कायमै राख्ने निर्णय गरेको छ ।

तुलनात्मक रुपमा कोरोनाभाइरसबाट बढी प्रभावित प्रदेश भएकाले पनि दिल्ली सरकारले विद्यालय खोल्ने जोखिम नलिएको हो । नयाँदिल्लीमा मात्रै अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसबाट पाँच लाख ४० हजार ५४१ जना सङ्क्रमित भएका छन् भने आठ हजार ६२१ जनाको मृत्यु भएको छ । दिल्ली प्रदेश भारतमा कोरोनाभाइरसबाट धेरै प्रभावित छ प्रदेश मध्येमा पर्दछ ।

भारतको केन्द्रीय स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयले बुधबार दिएको जानकारीअनुसार अहिलेसम्म भारतमा ९२ लाख २२ हजार २१६ जना सङ्क्रमित भएका छन् । त्यसैगरी कोरोनाका कारण अहिलेसम्म मृत्यु भएकाहरुको सङ्ख्या भने एक लाख ३४ हजार ६९९ पुगेको अधिकारीहरुले जनाएका छन् ।

कोरोनाका कारण भारतका बरिष्ठ नेता पटेलको निधन
access_time 8:35 pm

एजेन्सी, १० मंसिर । भारतीय काँग्रेसका बरिष्ठ नेता अहमद पटेलको बुधबार निधन भएको छ । उहाँलाई कोरोनभाइरसको सङ्क्रमण पुष्टि भएको र शरिरका धेरै अंगले काम गर्न छाडेपछि निधन भएको परिवारजनले जनाएका छन् ।उहाँका छोरा फैसल पटेलले स्थानीय समय अनुसार बुधबार बिहान ३:३० बजे आफ्ना पिताको निधन भएको जानकारी दिनुभयो । पार्टीका शिर्ष रणनितिकार समेत मानिनु हुने ७१ बर्षिय नेता पटेलको अवस्था पछिल्लो केही दिनदेखि जटिल बन्दै गएको थियो ।

उहाँलाई मेदान्त अस्पतालमा उपचार गराइएको थियो । यही नोभेम्बर १५ देखि उहाँको अवस्था विग्रिदै गएको परिवारजनले जनाएका छन् । उहाँका छोरा फैसलले सामाजिक सञ्जाल ट्वीटरमा लेख्नुभएको छ, “मेरो पिता झण्डै एक महिना अगाडि कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुनु भएको थियो, आज उहाँको निधन भयो, म अल्लाहसँग उहाँको आत्माको शान्तिका लागि कामना गर्दछु ।”

उहाँको निधनप्रति भारतका राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, काँग्रेस प्रमुखलगायत विभिन्न नेता तथा सुवेच्छुक र इष्टमित्रहरुले दुःख व्यक्त गर्दै श्रद्धान्जली प्रकट गर्नुभएको छ । आफुहरुप्रति सहानुभूती प्रकट गर्नेहरु सवैलाई उहाँका छोरा फैसलले धन्यवाद ज्ञापन गर्दै कोरोनाभाइरसका बारेमा हेल्चक्र्याई नगर्न पनि सवैलाई आग्रह गर्नुभएको छ ।

स्वर्गिय पटेल गुजरातबाट अहिले पनि राज्य सभा सदस्य हुनुहुन्थ्यो । योसँगै उहाँ आठ पटक सांसद हुनुभएको थियो । ती मध्ये पाँच पटक राज्य सभामा हुनुभएको थियो भने तीन पटक लोकसभामा निर्वाचित हुनुभएको थियो ।

भारतीय राष्ट्रिय काँग्रेसका उहाँ अहिले पनि कोषाध्यक्ष हुनुहुथ्यो । अहिले उहाँको तेस्रो कार्यकाल चलिरहेको थियो ।

गराँसका युवाहरुले देउसी खेलेर उठेको ६०,५५५ रुपैयाँ सियोनालाई सहयोग गरे
access_time 8:29 pm
  • अभिमन्यु लामीछाने

उदयपुर, १० मंसिर । कटारी नगरपालिका २ गराँसका युवाहरुले देउसी खेलेर उठेको रकम रोगसँग लडिरहेकी बालिका सियोना श्रेष्ठलाई सहयोग गरेका छन् ।

बरिष्ठ बाल रोग विशेषज्ञा डा। सन्दीप श्रेष्ठ र नर्स एलिना गुरुङको १० महिने छोरी सियोना श्रेष्ठ स्पाइनल मस्कुलर एट्रोफी (SPINAL MUSCULAR ATROPHY (SME-1)रोगसँग लडिरहेकी छन् । सियोनाको उपचारको लागि ठूलो रकम लाग्ने भएपछि उनको परिवारले सबैसँग सहयोग याचना गरेको छ ।

Fireflies welfare society (FFWS) समूहले देउसी खेले बापत उठेको ६०,५५५ (साठ्ठी हजार पाँच सय पच्पन्न) रुपैयाँ रकम गरासका युवाहरुले सहयोग गरेका हुन् । सो रकम बुधबार बैंक अफ काठमाण्डु लिमिटेडको (२०६५००००००३१५२४) खाता नम्बरमा जम्मा गरिएको सोनु तामाङले जानकारी दिए ।

आजकालका अधिकांश युवाहरु देउसी भैलो खेलेर उठाएको रकमबाट बनभोज, भ्रमण, मनोरञ्जन गरेर सक्ने गरेको पाइएता पनि तर कटारी २ गरासका युवाहरुले भने सामाजिक कार्यमा सहयोग गरेको गरासका अगुवा प्रेम लामाले बताउनु भएको छ।

‘अपांग, अशक्त गरिब दिन दुःखीलाई सहयोग गर्ने उदेश्यले युवाहरु मिलेर देउसी भैलो कार्यक्रमको आयोजना गरेर उक्त रकम उठाईएको र सामाजिक संञ्जालहरुका सियोना श्रेष्ठको भिडियो देखेपछि सहयोग गरेको गरासका युवा प्रशान्त लामाले बताए ।

सानो सहयोग भएता पनि साथीभाई मिलेर सामाजिक क्षेत्रमा सहयोग गर्न पाउँदा आफूलाई खुसी लागेको लामाले बताए । सियोनाको उपचारको करिब २५ करोड रुपैयाँ खर्च लाग्ने र नेपालमा उपचार सम्भव नहुने भएकोले अमेरिकामा मात्रै सम्भव हुने भएकोे सियोनाका आमा एलिनाले जानकारी गराएकी छन् ।

यस रोगको उपचार २ वर्षभित्र गरिसक्नुपर्ने श्रेष्ठ दम्पतीको भनाइ छ । छोरीको उपचारको लागि ठूलो रकमको आवश्यकता भएको हुनाले तत्काल जोहो गर्न सम्भव नभएको उनीहरुको गुनासो छ । हालसम्म ३ करोड रुपैयाँ जम्मा भइसकेको पनि उनीहरुले जानकारी गराएका छन् ।

सहयोगका लागि सियोना श्रेष्ठको आफ्नै खाता नम्बर ‘सियोना श्रेष्ठ, २०६५००००००३१५२४, बैंक अफ काठमाण्डु लिमिटेड, परासी ब्राञ्चमा सहयोग गर्न अपील गरिएको छ ।

मन्त्रिपरिषद्को निर्णय : आधिकारिक ट्रेड युनियनको निर्वाचन स्थगित
access_time 8:24 pm

काठमाडौं, १० मंसिर । सरकारले निजामती कर्मचारीको आधिकारिक ट्रेड युनियनको निर्वाचन तत्कालका लागि स्थगन गरेको छ ।

प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा आज बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले यही मङ्सिर २७ गते हुने भनिएको निर्वाचन तत्कालका लागि स्थगन गर्ने निर्णय गरेको हो ।


“निजामती कर्मचारीहरूको आधिकारिक ट्रेड युनियनको निर्वाचन तत्कालका लागि स्थगन भएको छ”, बैठकपछि सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री एवं सरकारका प्रवक्ता पार्वत गुरुङले भने, “कोभिडका कारण अर्को मिति नतोकिएसम्मका लागि निर्वाचन स्थगन भएको हो ।”

त्यसअघि सरकारले गत असोज २४ गते हुने तय गरे तापनि कोभिड सङ्क्रमणको जोखिमका कारण मङ्सिरलाई सारिएको थियो ।

ट्रेड युनियनको निर्वाचन त्यसअघि गत जेठ १९ गते हुनुपर्ने थियो । कोरोना भाइरसको जोखिमका कारण निर्वाचन स्थगन हुँदै आएको छ ।

भारतीय विदेश सचिव हर्षवद्र्धन श्रृंगला दुई दिने भ्रमणमा विहीबार नेपाल आउँदै
access_time 7:57 pm

काठमाडौं, १० मंसिर । भारतीय विदेश सचिव हर्षवद्र्धन श्रृंगला दुई दिने नेपाल भ्रमणका लागि बिहीबार नेपाल आउँदैछन् ।

परराष्ट्र मन्त्रालयका सचिव भरतराज पौड्यालको औपचारिक निमन्त्रणामा श्रृंगला बिहीबार बिहान १० बजे विशेष विमानमार्फत नेपाल आउन थालगेका हुन् । नेपाल आएलगत्तै लागेका श्रृंगला उच्चस्तरीय भेटवार्तामा ब्यस्त हुनेछन् ।

परराष्ट्र अधिकारीका अनुसार श्रृंगालाले बिहीबार सचिव पौड्यालसँग औपचारिक वार्ता गर्ने तय भएको छ । त्यसलगत्तै श्रृंगलाले राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्रीसँग शिष्टाचार भेट गर्नेछन् ।

नेपाल–भारतबीच पछिल्लो समय सीमा विवादका कारण उत्पन्न परिस्थितिलाई समाधान गर्न भेट महत्वपूर्ण मानिएको छ । सीमा विवादका विषयमा औपचारिक रुपमा छलफल नहुने भएपनि अनौपचारिक कुराकानी भने हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ ।

भेटमा दुई देशबीचको सम्बन्ध र भविष्यमा दुई देशबीच हुने उच्चस्तरीय भ्रमणका बारेमा कुराकानी हुने बताइएको छ । श्रृंगलाले प्रमुख प्रतिपक्षी दल कांग्रेस, अर्को प्रतिपक्षी दल जनता समाजवादी पार्टीका शीर्ष नेतासँग पनि शिष्टाचार वार्ता हुने कार्यक्रम छ ।

यसैबीच, शुक्रबार भने श्रृंगलाले कूटनीतिज्ञ एवं अन्तर्राष्ट्रिय मामिला जानकारहरू माझ भारतको छिमेक नीति, नेपाल-भारत सम्बन्धलगायतका विषयमा सम्बोधन गर्नेछन् ।

विदेश मामिलासम्बन्धी थिंकट्यांक एसियन इन्स्टिच्युट अफ डिप्लोमेसी एन्ड इन्टरनेसनल अफेयर्स ९एआइडिआइए० को आयोजनामा विदेशसचिव शृंगलाले होटेल सोल्टीमा सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ ।

हलका सबै विद्यार्थीले मोवाइल हेर्दै परीक्षा लेखिरहेको भिडियो भाइरल
access_time 7:35 pm

काठमाडौं, १० मंसिर । कक्षा १२ को परीक्षा संचालन भइरहेका बेला बिद्यार्थीहरुले मोबाइलमा हेर्दै उत्तर लेख्दै गरेको भिडियो सामाजिक संजालमा भाइरल भएको छ ।

भिडियोमा देखिएका सबै बिद्यार्थीहरुले मोवाइलबाट हेर्दै उत्तर सारिरहेको देख्न सकिन्छ । उक्त भाइरल भएको भिडियो कुन कलेजको परीक्षा केन्द्र हो भन्ने छुट्याउन सकिएको छैन । तर एक परीक्षार्थीले साथीहरूले माेवाइल हेर्दै उत्तर लेख्दै गरेकाे भिडियाे खिचेका छन् ।

झण्डै आधा मिनेट लामो भिडियो खिच्ने ती विद्यार्थीले इक्जाम भनेको यही हो है केटा हाे भन्दै २ पटक भन्छन् । र, फेरि भन्छन्, ‘इक्जाम भनेको यही हो है गाइज’ अनी उनि थप्छन् – ‘हाम्रो मीत यता तान मेरो कपी, त्यसपछि फेरि उनि क्यामेरा सार्दै भन्छन् -‘सिर्जना मोबाइलमा, हाम्रो घिसिङ सर पनि मोबाइलमा, हाम्राे यतापनि मोबाइलमा हो, उतापनि मोबाइलमा है केटाहरु सब जना, सर छैन, यही हो है केटाहरु इग्जाम भनेको यही हो, मेरो सकिसक्यो ।’ त्यसपछि भिडियो सकिन्छ ।

परीक्षा संचालन भइरहेको कक्षा कोठामा गार्ड पनि देखिदैनन् । केही बाहेक सबै विद्यार्थीहरुले मास्क लगाएका छन् । साथै उनीहरु एक अर्कामा मोवाइल हेर्दै सल्लाह पनि गरिरहेको देख्न सकिन्छ ।

कोरोना महामारी पछि स्थगित भएको कक्षा १२ को परीक्षा मंसिर ९ गतेबाट संचालन भइरहेको छ । तर भाइरल भएको उक्त भिडियो हेर्दा परीक्षा मयादित ढंगका साथ संचालन हुन नसकेको अनुमान लगाउन सकिन्छ । परीक्षर्थीहरु कुन बिद्यालयका तथा परीक्षा केन्द्र कहाँ भन्नेबारे ठम्याउन सकिएको छैन ।

 

हुम्लाको लिमीमा निर्वाचित अध्यक्षले गाउँको बैठकमा अध्यक्षता गर्न नपाउने परम्परा कायम
access_time 7:35 pm
  • जनकबहादुर शाही

हुम्ला, १० मंसिर । संघीयता कार्यान्वयनसँगै जननिर्वाचित जनप्रतिनिधिहरु वडा तहसम्म निर्वाचित भए । यि जनप्रतिनिधिहरु सरकारी कामकाजका लागि मात्र अगुवा गर्ने तर गाउँमा हुने बैठकको अध्यक्षता गर्न पाउँदैनन् ।यस्तो नियम हुम्लाको नाम्खा गाउँपालिका वडा नम्बर ६ को हिमालपारीको गाउँ भनेर चिनिने लिमीमा अझै पनि प्रचलनमा छ । वर्ष दिनमा एकपटक हुने गाउँको आन्तरिक बैठकमा निर्वाचित वडाध्यक्षले बैठकको अध्यक्षता गर्न नपाउने परम्परा छ लिमीमा ।लिमी तिलगाउँका स्थानीय राङडोल तामाङले गाउँको आन्तरिक नियम अनुसार वर्षको एकपटक हुने बैठकको अध्यक्षता गाउँको अध्यक्षले गर्ने बताए । सरकारी काममा मात्र निर्वाचित वडा अध्यक्षले अध्यक्षता गर्छन् । तर गाउँको वार्षिक बैठकमा भने उनी पनि गाउँका अन्य घरधुरीका सदस्य सरह बैठकमा सहभागी हुन पाउने तर अध्यक्षता गर्न नपाउने उनले बताए ।बर्षको एक पटक मंसिरमा लिमीमा रहेका लि, हल्वी र जाङ ३ गाउका सबै घरधुरीका सदस्य जम्मा भएर बैठक बसी एक बर्षका लागि गाउँले मिलेर अध्यक्ष छनौट गरिन्छ । यतिखेर गाउँले छनौट गरेका अध्यक्ष छिरिङ तुन्डुप तामाङ छन् । केही दिन अगाडि सम्पन्न गाउँको बैठक पनि उनकै अध्यक्षतामा बसेको थियो ।

वडा अध्यक्ष पाल्जोर तामाङ त घरमुलीका रुपमा उपस्थित थिए । उक्त बैठकले गरेका निर्णय भन्दा माथि कोही पनि हुन सक्दैन । तिनै गाउका सम्पूर्ण घरधुरी जम्मा भएर चुनाएका अध्यक्षको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले एक वर्षका लागि गाउँलाई आवश्यक पर्ने नीति, नियम, सामाजिक रुपमा गरिने संस्कार, मनोरञ्जन कार्य सबै तय गर्ने गर्छ ।

लिमीको यो नियमकै कारण सामाजिक बन्धनमा बाँधिनै पर्ने बाध्यता छ । त्यही भएर संस्कार, ऋति थिति र बार बन्देजका बारे सिक्न लिमी जानु पर्छ भन्ने भनाई हुम्लामा स्थापित छ । वर्षको एक पटक सञ्चालन हुने बैठकमा उपस्थित नभए जरिवाना तिर्नुपर्छ । नाम्खा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ को हिमालपारीको गाउँ लिमीमा वर्ष दिनमा एक पटक हुने बैठकमा अनुपस्थित हुने घरधुरीले समाजकै मान्यता अनुसार यस्तो जरिवाना तिर्नु पर्ने व्यवस्था गरिएको हो ।

‘ऐन भन्दा खोलाको चैन’ ठूलो मान्ने लिमी गाउँमा कात्तिकदेखि मङ्सिर महिनामा सञ्चालन हुने बैठकमा उपस्थित हुन नसक्ने सदस्यले आफ्नो हैसियत अनुसार एक हजारदेखि लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना तिर्नु पर्ने गाउँको चलन भएको नाम्खा ६ लिमीका वडा अध्यक्ष पाल्जोर तामाङले बताए । बैठक बस्ने मिति, समय र स्थान पहिले नै तोकिएको हुन्छ । उक्त बैठकमा १६ वर्ष उमेर कटेका र ६० वर्ष ननाघेका घरका मुलीले मात्र बस्न पाउँने लिमीको नियम रहेको बडा अध्यक्ष तामाङले बताए ।

संघीयता कार्यान्वयन पछि साविकको गाउँ विकास समिति अहिले गाउँपालिकाको वडामा परिणत भएको छ । गाउँले वडाध्यक्ष र सदस्य निर्वाचित गरेको छ । दलित नभएको कारण उक्त कोटाको सदस्य पद खाली रहेको छ । तर पनि गाउँले प्रत्येक कुरा कार्यान्वयन गर्ने तीन वटै गाउँ अर्का अध्यक्ष पनि छन् । केही कुरा गर्नु पर्यो भने तिनै अध्यक्षले गरेको निर्णय अन्तिम हुन्छ ।

गाउँमा नयाँ कुरा गर्नु पर्यो भने तिनै अध्यक्षको नेतृत्वमा गाउँको सहमतिमा हुने गर्छ । संघीयता अगाडि गाउँमा आन्तरिक रुपमा निर्वाचन गरेर अध्यक्ष चुन्ने गाउँ पनि हो लिमी । गाउँलेले बनाएको नियम सवैले मान्नै पर्ने बाध्यता रहेको छ । बौद्ध धर्मलम्वी भएको कारण र लिमीको आफ्नै नियम भएकोले जंगली जनावर र पंक्षी मारकाटमा पूर्णरुपमा रोक लगाईएको छ । गाउँको यो नियमले होला नाउरका बथान गाउँको नजिक देख्न पाईन्छ ।

filter_none अन्तर्वार्ता
बजारमा पाइने अखाद्य पद्धार्थले कलेजोमा गएर असाध्यै नराम्रो असर गर्छ : जनस्वास्थ्यविद् डा.अरुणा उप्रेती

काठमाडौं, २१ असोज । जनस्वास्थ्यविद् डा.अरुणा उप्रेतीले मावन शरीर नै ‘धर्म, सर्वधन, प्रधानम’ भएको बताउनुभएको छ । न्यूज २४ टेलिभिजनको नियमित प्रस्तुति ‘६ प्रश्न’मा बोल्दै उहाँले मानव शरीर नै सबै भन्दा महत्वपूर्ण धन भएको बताउनुभएको हो ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘यो धनलाई (मानव शरीर)लाई कसरी राम्रोसँग टिकाएर राख्ने, यो धनलाई नविग्रियोस् भनेर महत्वपूर्ण कुरा चाँहि खानपान हो । खानामा भर पर्छ, अन्नमा भर पर्छ, जीवनशैलीमा भर पर्छ । अहिले कोरोनाको बेलामा सबै भन्दा बढी मान्छेहरुलाई चासो भएको विषय चाँहि स्वास्थ्य हो ।’

त्यस्तै, उहाँले बजारमा अखाद्य वस्तु फेला पर्नु अहिलेको मात्र मुद्दा नभई २० औं २५ औं वर्ष पहिलेदेखि नै आफूहरुले आवाज उठाउँदै आएको बताउनुभयो ।

उहाँले थप्नुभयो, ‘हामीले खाने खानेकुराहरु, बजारका खानेकुराहरुमा ढुसी परेका खानेकुराहरु, म्याद नाघेका खानेकुराहरु हुन्छन् भनेर भनिरहेका छौं । अहिले बल्ल आएर उजागर भयो, मलाई खुसी लागेको छ । अब चाँहि हामी अलि सचेत हुन्छौं कि !’

ढुसी परेको अखाद्य पद्धार्थले सानो बालबालिकाको मात्रै नभई जवान मानिसहरुको कलेजोमा गएर असाध्यै नराम्रो असर गर्ने उहाँको भनाइ छ ।

उहाँले भन्नुभयो, ‘घरमा हामीले ढुसी लागेको खानेकुराहरु, ढुसी लागेको अचारहरु तुरुन्तै फाल्छौं, प्रयोग गर्दैनौं । तर, बजारमा पाइने चाउचाउ, बदामलगायतका रेडीमेड खानाहरुमा त्यस्तो हुदैन ।’

उहाँले थप्नुभयो, ‘जब तपाईहरुले थाहा नभएको बजारका खानेकुराहरु, प्याकेटका खानेकुराहरु बच्चाहरुलाई दिदै हुनुहुन्छ भने तपाईहरुले विचार गर्नुस् कि तपाईहरुले बच्चाको शरीर अस्वस्थ रहोस् भनेर दिदैहुनुहुन्छ भन्ने गरेकी छु । सुन्दाखेरी एकदमै अप्रिय लाग्छ ।’

थप कुराकानी भिडियोमा हेर्नुहोस् :

उद्योग,बाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय टुक्रयाउने चर्चा बजारिया हल्ला मात्र : मन्त्री भट्ट (भिडियो)

काठमाडौं, १२ असोज । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्री लेखराज भट्टले मन्त्रालय टुक्रयाउन लागेको भन्ने चर्चा बजारिया हल्ला मात्र भएको बताउनु भएको छ ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले केही मन्त्रालय टुक्रयाउने चर्चा चलिरेहका बेला मन्त्री भट्टले अहिलेको संकटमा मन्त्रालय टुक्रयाउने समय नभएको जिकिर गर्नुभयो । न्यूज २४ टेलिभिजनको नियमित कार्यक्रम ६ प्रश्नमा कुराकानी गदै मन्त्री भट्टले मन्त्रालय टुक्रयाउने भन्ने कुरा अहिले उपयुक्त नभएको पनि बताउनुभयो ।

सरकारले नक्सा जारी गरेसंगै कालापानी,लिपुलेक गुन्जी, नावी लगायतका क्षेत्रहरुमा सरकारले आवश्यक खाद्यान्न लगायतका सामग्री पुर्याउने बताउर्दै मन्त्री भट्टले त्यो नेपालको भूगोलमा बसोबास गर्ने नेपाली जनतालाई आवश्यक सामग्री र सेवा पुर्याउनु सरकारको दायित्व भएको बताउनुभयो । कालोपानी क्षेत्रका जनताको लागि खाद्यान्न लगायतका अत्याबश्यक बस्तुको सेवा पुर्याउन सरकार लागिरहेको मन्त्री भट्टले न्यूज २४ टेलिभिजनलाई बताउनुभयो ।

ठूला उद्यमी ब्यवसायीले उद्योग मन्त्रालय ओझेलमा परेको गुनासो प्रधानमन्त्री समक्ष राखेका छन् भन्ने बिषय प्रति असहमति जनाउदै मन्त्री भट्टले उद्योग मन्त्रालय ओझेलमा नपरेको दावी गर्नुभयो । उद्योग बाणिज्य महासंघ, चेम्वर सिएनआई लगायतको ब्यवसायिक संस्थाहरुको समस्यामा आफू गम्भीर रहेको पनि उहाँको भनाइ थियो ।

उद्योग मन्त्रालयका आफनो बिभाग र निकायहरुबाट उद्यमी ब्यवसायीको काम भइरहेको पनि मन्त्री भट्टले बताउनुभयो । पछिल्लो पटक बजार अनुगमनमा निस्केर चर्चा कमाएका मन्त्री भट्टले कालोबजारी गर्ने ब्यापारी र बिचौलियालाई कारवाहीको दायरामा ल्याएको दृढता व्यक्त गर्नुभयो ।

उपभोक्तालाइ ठगी गर्ने साना ठूला जो भए पनि नछाड्ने दावी गदै मन्त्री भट्टले बजार अनुगमनलाई देशभर र्नै प्रभावकारी बनाउन सबै जिल्लाका सिडिओ र स्थानीय तहसंग पनि समन्वय भइरहेको बताउनुभयो । बजार अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउन उपभोक्ता संरक्षण बिभाग लगायतका सबै निकायहरुलाई निर्देशन गरिएको पनि उहाँको भनाइ छ ।

देशभर दैनिक उपभोग्य बस्तुको आपूर्ति प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाई औषधिजन्य बस्तु,खाधान्न लगायतका अत्याबश्यक बस्तुको अभाव हुन नदिने पनि उहाँको प्रतिबद्धता थियो ।
कुराकानी विस्तृतमा

कलाकार रियाशा दाहाल भन्छिन्, ‘मलाई चर्चित हैन, लोकप्रिय बन्नु छ’

काठमाडौं, १० असोज । करिब तीन वर्षअघि युट्युबमा रोडिज प्यारोडी आयो । जसको पहिलो भिडिओ नै युट्युब ट्रेन्डिङमा प¥यो । यसका कलाकारको अभिनय धेरैले मन पराए ।

अहिले पनि त्यसका कतिपय कलाकार युट्युब स्टार, कलाकार तथा मोडलका रूपमा खुव रुचाइएका छन् । जस मध्य एक हुनुहुन्छ रियाशा दाहाल ।

प्यारोडी–कमेडीबाट कला क्षेत्रमा होमिएकी रियाशा अभिनयमा लोभ लाग्दो प्रतिभाको रुपमा उदाउँनु भएको छ । विशेषगरी युवा वर्गमा उहाँको प्रभाव राम्रो फैलिएको छ । पछिल्लो समय रियाशा मोडलिङमा यसरी जम्दै हुनुहुन्छ, उहाँका हरेक म्यूजिक भिडियो युट्युब ट्रेन्डिङमा छन् ।

शनिबार न्यूज २४ टेलिभिजनको नियमित प्रस्तुति ६ प्रश्नमा कुरा गर्दै कलाकार तथा मोडल रियाशा दाहालले आफुलाई छोटो समयमा दर्शकले रुचाएको भन्दै खुशी व्यक्त गर्नुभयो ।

कोरोनाको कहालीकाबीच पनि दाहाललाई म्युजिक भिडिओबाट फुर्सद छ्रैन । बीबीए पढाइ सकेर बसेकी रियाशा आफु कलाकारिता योजनावद्ध नभई एकाएक प्रवेश गरेको बताउँनु हुन्छ ।

अभियनयमा जसरी चञ्चले, छिटो छिटो बोल्ने, छुच्ची देखिएपनि वास्तविकतामा केहि फरक रहेको उहाँको भनाइ छ ।

कलाकार चर्चित हुनु र लोकप्रिय हुनुमा के फरक हुने रहेछ भन्ने कार्यक्रम प्रस्तोता राजिब खत्रीको प्रश्नमा दाहालले फरक रहेको स्पष्ट पार्दै आफु आफुलाई कामले जितेर लोकप्रिय बन्ने इच्छा रहेको समेत बताउँनु भयो ।

कुराकानी विस्तृतमा भिडियोमा

filter_none अर्थ
चालू आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा भित्रियो दुई खर्ब ५८ अर्ब विप्रेषण

काठमाडौं, १० मंसिर । चालू आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा रु दुई खर्ब ५८ अर्ब ८६ करोड बराबरको विप्रेषण भित्रिएको छ । यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १२.६ प्रतिशतले

काठमाडौं, १० मंसिर । चालू आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा रु दुई खर्ब ५८ अर्ब ८६ करोड बराबरको विप्रेषण भित्रिएको छ । यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १२.६ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा विप्रेषण आप्रवाह ५.१ प्रतिशतले घटेको थियो ।

कोरोनाका कारण प्रमुख श्रम गन्तव्यमा समेत रोजगारीमा समस्या आए पनि चालू आर्थिक वर्षको गत असोज मसान्तसम्ममा विप्रेषण आप्रवाह सकारात्मक रहेको पाइएको नेपाल राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

केन्द्रीय बैंकले आज सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार अमेरिकी डलरमा विप्रेषण आप्रवाह ७.६ प्रतिशतले वृद्धि भई रु दुई अर्ब १८ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष यस्तो आप्रवाह ४.७ प्रतिशतले घटेको थियो ।

समीक्षा अवधिमा वैदेशिक रोजगारीका लागि अन्तिम श्रम स्वीकृति (संस्थागत तथा व्यक्तिगत–नयाँ र वैधानिकीकरण) लिने नेपालीको सङ्ख्या ९६.८ प्रतिशतले घटेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो सङ्ख्या ३.७ प्रतिशतले घटेको थियो ।

वैदेशिक रोजगारीका लागि पुनः श्रम स्वीकृति लिने नेपालीको सङ्ख्या समीक्षा अवधिमा ७८.६ प्रतिशतले घटेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो सङ्ख्या ०।९ प्रतिशतले घटेको थियो ।

समीक्षा अवधिमा खुद ट्रान्सर्पmर १०।२ प्रतिशतले वृद्धि भई रु २८६ अर्ब ९१ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो ट्रान्सफर ३.८ प्रतिशतले घटेको थियो ।

तिनाउ–दानव करिडोरको शिलान्यास गर्दै अर्थमन्त्री पौडेलेल भने, ‘रुपन्देही देशकै आर्थिक हव हो’
access_time 5:00 pm
  • शिव डुम्रे,

मंसिर, १० बुटवल । रुपन्देहीको तिनाउ–दानव करिडोर शिलान्यास गर्दै सरकारका अर्थमन्त्री बिष्णु पौडेलले रुपन्देही देशकै आर्थिक हव रहेको बताएका छन् । प्रदेशको राजधानी नभएको गुनासोको सम्बोधन गर्दै उनले प्रदेशको राजधानी बनाउन नसके पनि यसलाई देशकै वित्तीय केन्द्र बनाउने बताए ।

बुधबार (आज) रुपन्देहीको तिनाउ–दानव कोरिडोरको सरकारका अर्थमन्त्री एवं सत्तारुढ दल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का महासचिव विष्णु पौडेलले शिलान्यास गर्नुभएको हो ।

कोरिडोरको शिलान्यास गर्दै मन्त्री पौडेलले रुपन्देहीमा कुनैपनि विकास आयोजना अधुरा रहन नदिने र आर्थिक, पर्यटन, सांस्कृतिक र वाणिज्यको केन्द्र बनाउने गरि योजना अगाडि बढाइने बताउनुभयो ।

मन्त्री पौडेलले पार्टीभित्र आन्तरिक जीवनमा केही अप्ठ्यारो आएको भन्दै ती अप्ठ्यारो पनि सहज रुपमा समाधान गरिने बताउदै एकताबाट भाग्न खोज्नेहरुले अनेक हल्ला फिजाएको उनले बताए ।

उनले बुटवलदेखि पश्चिम धानखोला सडकको स्तरोन्नति, बुटवल–नारायगढ सडकको स्तरोन्नति, बुटवल–बेलहिया सडक, तिलोत्तममा मेडिकल कलेज, सिद्दबाबा सुरुङ्ग मार्ग लगायत निर्माण र स्तरोन्नतिमा लाग्ने भन्दै सडक सञ्जालको रुपमा बुटवललाई देशकै लायक शहरको रुपमा विकास गरिने बताए ।

शिलान्यास गरिएको सडक बुटवल बजारको बीच भएर बग्ने तिनाउ र दानव नदीको दुवैतर्फको किनारै किनार बन्ने करिडोरको निर्माणपछि भारतीय सीमासंग जोडिएको रुपन्देहीको मर्चवारलाई बुटवलसँग जोडिन सहज हुने विश्वास गरिएको छ ।

तिनाउ नदीमा ३५ किलोमिटर र दानव नदीमा १५ किलोमिटर गरी दुवैतर्फ २ लेनको सडक निर्माण हुने भएको छ । त्यसको लागि पहिलो चरणमा तिनाउ नदीको साढे ८ र दानव नदीको साढे ३ किलोमिटरका लागि ठेक्का सम्झौता भइसकेको छ ।

जसअनुसार तिनाउ कोरिडोरमा ५२ करोड ४६ लाख र दानव कोरिडोरमा १९ करोड ४२ लाख रुपैयामा किराँतेश्वर मैनाचुली अविसा जेवी र लामा बानियाँ जेवीसँग गत असोजमा ठेक्का सम्झौता भएको हो ।

किराँतेश्वर मैनाचुली अविसा जेवीले तिनाउ तर्फको र लामा बानियाँ जेवीले दानवतर्फको सडक निर्माण गर्ने छन् । ठेक्का सम्झौता अनुसार तिनाउ तर्फको ३६ महिना र दानव तर्फको २७ महिनामा सडक निर्माण सक्नुपर्ने छ ।

पहिलो चरणमा तिनाउतर्फको बुटवल नयाँ बसपार्क पछाडिदेखि तिलोत्तमाको मगरघाटसम्म र दानवतर्फ बेलवास झोलुंगे पुलदेखि नयाँगाउँ पुलसम्म कोरिडोर निर्माण हुने सडक विभागले जनाएको छ ।

दुवैतर्फ गरि ५० किलोमिटर सडक निर्माणका लागि ४ अर्ब १३ करोड रुपैया लाग्ने विभागले गरेको अध्ययन प्रतिवेदनले देखाएको छ । कोरिडोर निर्माणपछि अहिले अतिक्रमण हुंदै आएको तिनाउ नदिको उकास क्षेत्र जोगिने र नदिको बहाव क्षेत्र सुरक्षित हुने विश्वास गरिएको छ ।

हाल तिनाउको बहाव क्षेत्र समेत अतिक्रमण गरि बस्ती बसाइएको छ । सडक निर्माणको क्रममा बहाव क्षेत्र छाडेर नदीको जगदेखि नै पर्खाल लगाइने भएकोले नदि कटान तथा अतिक्रमणको समस्या हट्ने बुटवल उपमहानगरपालिकाले जनाएको छ ।

नदितर्फको ३ मिटर क्षेत्रमा हरियाली क्षेत्र बनाइने छ भने त्यसपछि मात्र १४ मिटरको दुई लेनको सडक हुनेछ । त्यस्तै बस्तीतर्फको सडक छेउमा फुटपाथ निर्माण गरिने छ ।

हाल नदिको किनारसम्मै घरटहरा बनाई बस्ती बसेकोले सडक निर्माणको क्रममा घरटहरा हटाउनुपर्ने डिभिजन सडक कार्यालय बुटवलले जनाएको छ । कोरिडोरका लागि ७ सय ५ वटा घरटहरा हटाउनुपर्ने र त्यसको लागि बुटवल उपमहानगरपालिका तथा तिलोत्तमा र सैनामैना नगरपालिकाले लिखित प्रतिवद्धता समेत गरिसकेको कार्यालयले जनाएको छ ।

अर्थमन्त्री पौडेलले अहिलेको सरकारले एकपछि अर्को राष्ट्र र जनपक्षीय निर्णय गर्दै नतिजा र परिणाममुखी काम गरेर देखाउने भन्दै बाहिर फिजाइएका भ्रमको पछि नलाग्न समेत अपील गरे ।

यी दुवै आयोजनाले तिनाउ नदिको सुरक्षा र सौन्दर्य बढाउने मात्र होइन रुपन्देहीको आर्थिक तथा पर्यटन विकासमा समेत महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने विश्वास गरिएको छ ।

तिनाउको संरक्षण तथा पर्यापर्यटनको विकासका लागि भन्दै थालिएको कोरिडोरले गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, लुम्बिनी, सैनामैना तथा बेथरी हुँदै भारतसम्म जोड्ने छ ।

नेप्से परिसूचक ६४ दशमलव ७० अंकले बढ्यो, होटल १ दशमलव ०२ अंकले ओरालो लाग्यो
access_time 3:45 pm

काठमाडौं, १० मंसिर । साताको चौथौं दिन बुधबार (आज) सेयर कारोबार मापक नेप्से परिसूचक ६४ दशमलब ७० अंकले बढेर १ हजार ८ सय ७४.८८ अंकमा पुगेको छ ।

नेप्से परिसूचक बढेसँगै ‘क’ वर्गका कम्पनीहरुका कारोबार मापन गर्ने सेन्सेटिभ इन्डेक्स पनि १२.९६ अंकले बढेर ३ सय ६२.३४ अंकमा पुगेको छ, भने कारोबार रकम ५ अर्ब नाघेको छ ।

एनएमबी माइक्रोफाइनान्स, बिशाल बजार कम्पनी र शिवम् सिमेन्ट गरी तीन वटा कम्पनीको सेयर मूल्य १० प्रतिशतले बृद्धि भएर सर्किट ब्रेक लागेको छ ।

आज दिनभर ४० हजार ७ सय ६५ कारोबार भएका छन्, जहाँ १९६ कम्पनीका १ करोड ४४ लाख १८ हजार १ सय २० कित्ता सेयर किनबेच भएका छन् । नेपाल स्टक एक्सचेञ्जका अनुसार आज ५ अर्ब १३ करोड १८ लाख ८६ हजार ४ सय ८८ रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको हो ।

बुधबार (आज) नेप्सेमा कारोबार हुने १३ उप–समूहहरुमध्ये १.०२ अंकले होटल ओरालो लागेको छ । अन्य सबै समूहहरु बढेर हरियो देखिएका छन् ।

पाल्पामा धान उत्पादनमा वृद्धि
access_time 3:05 pm

पाल्पा, १० मंसिर । पाल्पामा अघिल्लो वर्षको तुलनामा सात मेट्रिकटन धानको उत्पादन वृद्धि भएको छ । जिल्लामा यसवर्ष ४० हजार ८९६ मेट्रिकटन धानको उत्पादन बढेको कृषि ज्ञानकेन्द्र पाल्पाका सूचना अधिकारी मुकेश रामजालीले जानकारी दिए ।

जिल्लाको दोस्रोबालीका रुपमा रहेको धान यो वर्ष नौ हजार २२३ हेक्टर क्षेत्रफलमा लगाइएको छ । गत वर्ष कूल जग्गाको ८८ प्रतिशत क्षेत्रफलमा मात्र धान रोपिएको थियो भने यो वर्ष ९६ प्रतिशत क्षेत्रफलमा धान रोपाइँ भएको छ ।

गतवर्ष यहाँ ३३ हजार ८९६ मेट्रिकटन धान उत्पादन भएको ज्ञानकेन्द्रले जनाएको छ । धान उत्पादन बढेपछि पाल्पाका किसान उत्साहित भएका छन् । समयमा नै पानी परेकाले अघिल्लो वर्षको तुलनामा यस वर्ष धानको उत्पादन बढेको किसान भगवती पाण्डेय बताउँछन् ।

“धान रोपेपछि हरियो हुन नपाउँदै खेत धाँजा फाटेर हैरान हुन्थ्यो, यस पटक रोप्न पनि सजिलो भयो र सिँचाइका लागि पानी प्रशस्त पुग्यो”, उनले भने । अघिल्ला वर्षमा धान रोपेर सिँचाइ गर्न नपाउँदा निकै समस्या भोगेका किसानलाई यो वर्ष उत्पादन बढेपछि खुशी भएका छन् ।

खेतमा सिँचाइ गर्ने समयमा पानी परेपछि सजिलोसँग धान स्याहार्न पाएको किसान सीता भुसालले बताए । हाइब्रिड, उन्नत् जातको धान, समयमा नै वर्षा पर्नु, आधुनिक प्रविधिको प्रयोग र यसवर्ष कोभिड-१९ कारण युवा जनशक्ति गाउँमै रहेकाले धानको उत्पादन वृद्धि भएको कृषि ज्ञानकेन्द्र पाल्पाका प्रमुख शिवप्रसाद अर्याल बताए ।

जिल्लाको रामपुर, माडीफाँट, दोभान, अर्गली, हुँगीलगायत क्षेत्र धान उत्पादनको पकेटक्षेत्र छ । किसानले हाइब्रिड, सावित्री, गोरखनाथ, युएस ३१२ लगायत धान लगाएका छन् । यसवर्ष समयमा वर्षा परेकाले टारीखेतमा पनि धानको उत्पादन राम्रो भएको छ ।

आव २०७१र७२ मा ३० हजार २६५ मेट्रिकटन, २०७२/७३ मा ३३ हजार ८९६ मेट्रिकटन, २०७३/७४ मा ३५ हजार ८२ मेट्रिकटन, आव २०७४/७५ मा ३६ हजार ४८५ मेट्रिकटन उत्पादन भएको छ । पछिल्ला वर्षको अवधिको तथ्याङ्क हेर्दा सबैभन्दा धेरै धान यसवर्ष वृद्धि भएको पाइएको छ ।

जिल्लामा उत्पादन भएको धानले यहाँ खान पुग्ने अवस्था कमै रहेकोले छिमेकी जिल्ला रुपन्देहीबाट धान आयात हुने गर्दछ । जिल्लामा थोरै समथरभूमि र धेरै डाँडाकाडा भूभाग रहेको हुँदा धानखेती कमै क्षेत्रमा लगाइने गरिन्छ ।

यस जिल्लामा उत्पादन भएको धानले खान नपुगेपनि अन्य बाली गहुँ, मकै, मौसमी तथा बेमौसमी तरकारी बालीमा किसान आत्मनिर्भर बनेका छन् । समथर भूमिमा घर–घडेरी धमाधम बन्ने क्रम भएकाले उत्पादन क्षेत्र कम हुन थालेको छ ।

सुनको भाउ तोलामा एक हजारले घट्यो
access_time 12:52 pm

काठमाडौँ, १० मंसिर । स्थानीय बजारमा आज पनि सुनको भाउ ओरालो लागेको छ । कोरोना भाइरसविरुद्धको खोपले क्रमशः सफलता हासिल गरेको समाचार अन्तरराष्ट्रिय रुपमा नै सार्वजनिक भएपछि विश्वव्यापी रुपमा नै सुनको भाउ क्रमशः ओरालो लागेको छ ।

प्रभावस्वरुप नेपाली बजारमा समेत सुनकाे भाउ घटेकाे हाे । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घका अनुसार आज सुनको भाउ प्रतितोला रु एक हजारले घटेको छ । महासंघका अनुसार आज छापावाला सुन प्रतितोला रु ९१ हजार ५०० मा कारोवार भएको छ । मङ्गलबार प्रतितोला रु ९२ हजार ५०० मा कारोवार भएको छापावाला सुन आज रु एक हजारले घटेको हो ।

यस्तै मङ्गलबार प्रतितोला रु ९२ हजारमा कारोबार भएको तेजाबी सुन पनि आज प्रतितोला रु एक हजारले ओरालो लागेर रु ९१ हजारमा कारोवार भएको छ ।

यस्तै चाँदीको मूल्य प्रतितोला रु २५ ले घटेको छ । मङ्गलबार प्रतितोला रु एक हजार १८० मा कारोवार भएको चाँदी आज भने प्रतितोला रु एक हजार १७५ मा कारोवार भएको छ । केही समय पहिले सुनको भाउ प्रतितोला रु एक लाख दुई हजारसम्म पुगेको थियो ।

filter_none खेल
अर्जेन्टिनाका फुटबलर डिएगो म्याराडोनाको निधन

एजेन्सी, १० मंसिर । अर्जेन्टिनाका फुटबलर डिएगो म्याराडोनाको ६० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ ।म्याराडोनको निधन हृदयघातका कारण भएको जनाइएको

एजेन्सी, १० मंसिर । अर्जेन्टिनाका फुटबलर डिएगो म्याराडोनाको ६० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ ।म्याराडोनको निधन हृदयघातका कारण भएको जनाइएको छ । उनको निधन बुधबार भएको हो । मंगलबार उनको अर्जेन्टिनाको राजधानी ब्युनर्स आयर्स नजिकको अस्पताल ला प्लाटामा मस्तिष्कको सफल शल्यक्रिया गरिएको थियो । सफल शल्यक्रियापछि म्याराडोना एक साता अस्पतालमै रहेर आराम गरेका थिए ।

म्याराडोनलाई सधैं सर्वश्रेष्ठ फुटबलरहरू मध्ये एक मानिन्छ । उनले अर्जेन्टिनालाई सन् १९८६ मा विश्वकपको उपाधि दिलाएका थिए ।अर्जेन्टिनी टोली जिम्नासिया ला प्लाटाको प्रशिक्षकका रुपमा रहेका उनले ३० अक्टोवरमा प्यात्रोनाटोविरुद्धको खेलमा ३–० को जित दिलाएका थिए ।

यसअघि म्याराडोना कोरोना भाइरसको कारण सेल्फ आइसोलेसनमा रहेका थिए । उनले आफ्नो ६०औं जन्म दिन समेत आइसोलेसनमा मनाएका थिए । उनको बडीगार्डलाई कोरोना देखिएपछि उनी सेल्फ आइसोलेसनमा बसेका थिए ।

कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्ललाई कोरोना संक्रमण, आफ्नो सम्पर्कमा आएकालाई सावधानी अपनाउन आग्रह

काठमाडौं, १० मंसिर । नेपाली क्रिकेट टिमका कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्ललाई कोरोना भाइरसको संक्रमण पुष्टि भएको छ । क्याप्टेन मल्लले बुधबार

काठमाडौं, १० मंसिर । नेपाली क्रिकेट टिमका कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्ललाई कोरोना भाइरसको संक्रमण पुष्टि भएको छ । क्याप्टेन मल्लले बुधबार (आज) फेसबुकमार्फत् आफूलाई कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको जानकारी गराएका हुन् ।

उनले आफूले सुरक्षा सवधानीको उपाय अपनाउँदा अपनाउँदै पनि परीक्षण गर्दा कोरोना पुष्टि भएको जनाएको छ । कोरोना पुष्टि भएसँगै आफू होम क्वारेन्टाइन बसेको उनले बताएका छन् ।

नेपाली क्रिकेट टिमका कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्ल

उनले पछिल्लो समयमा आफ्नो सम्पर्कमा आएका सम्पूर्णलाई डब्ल्यूएचओ र स्वास्थ्य मन्त्रालयले जारी गरेको स्वास्थ्य प्रोटोकल्सको पालना गर्न आग्रह पनि गरेका छन् ।

उनले आफूलाई कोरोना संक्रमण भएपनि कुनै लक्षण नदेखिएको र स्वस्थ्य रहेको बताएका छन् । कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्लसँगै उपकप्तान दीपेन्द्र सिंह ऐरी र रोहितकुमार पौडेललाई संक्रमण पुष्टि भएको बताइएको छ ।

बन्द प्रशिक्षणका लागि बोलाइएका २२ मध्ये १८ खेलाडीले बुधबार स्वाब दिएका थिए । जसमध्ये तीन जनाको कोरोना रिपोर्ट पोजेटिभ आएको हो । यसैबीच सन्दीप लामिछाने, सुवास खकुरेल, शरद भेषावकर र बसन्त रेग्मीले भने कोरोना परीक्षणका लागि स्वाब दिएका छैनन् ।

दोश्रो आईओएफटीसी अनलाइन भिडियो पुम्से च्याम्पियनसिप हुने

काठमाडौं, १० मंसिर । इन्टरनेसनल ओपन फ्रेन्डसिप तेक्वान्दो च्याम्पियनसिप (आईओएफटीसी) को आयोजनामा दोश्रो आईओएफटीसी अनलाइन भिडियो पुम्से च्याम्पियनसिप हुने भएको

काठमाडौं, १० मंसिर । इन्टरनेसनल ओपन फ्रेन्डसिप तेक्वान्दो च्याम्पियनसिप (आईओएफटीसी) को आयोजनामा दोश्रो आईओएफटीसी अनलाइन भिडियो पुम्से च्याम्पियनसिप हुने भएको छ ।

अमेरिकाको पोर्टल्यान्डमा मुख्यालय रहेको आईओएफटीसीले आफ्नो २० औं स्थापना दिवसका अवसरमा प्रतियोगिता आयोजना गर्न लागेको हो । प्रतियोगितामा ब्ल्याक वेल्ट र कलर वेल्ट गरी जम्मा ५० स्पर्धामा प्रतिस्पर्धा हुने आईओएफटीसीका निर्देशक दिवाकर महर्जनले जनाएका छन् ।

ब्ल्याक वेल्टमा पुरुष\महिलामा समान ११–११ स्पर्धामा खेल हुने छ । कलर वेल्टतर्फ पुरुष\महिलामा समान १४–१४ स्पर्धा समावेश छन् ।

डिसेम्बर १५ देखि २५ तारिखसम्म बढीमा ९० मिनेट सम्मको श्रब्यदृष्य पठाउनु पर्ने छ । नतिजा ३१ डिसेम्बरमा सार्वजनिक गरिने आयोजकले छ । उत्कृष्ट पुरुष÷महिला खेलाडीलाई जनही १ सय ५० अमेरिकी डलरबाट पुरस्कृत गरिने छ ।

नेपाली खेलाडीको सहभागितामा सहजीकरण गर्ने हेतुले रामचन्द्र ब्यन्जनकारको संयोजकत्वमा ५ सदस्यीय आईओएफटीसी हेल्प डेस्क टिम नेपाल गठन गरिएको छ । टिमका सदस्यहरुमा रजिन सिंह, अर्जुन महर्जन, निरोज गौतम र नमिका मोक्तान रहेका छन् ।

प्रतियोगिताको पहिलो संस्करण गत जुनमा भएको थियो । त्यत्ति बेला २८ राष्ट्रका ४ सय २७ खेलाडीले सहभागिता जनाएका थिए । कोरोना भाइरसको जोखिमका कारण खेलमा फर्कन नपाइरहेको अवस्थामा प्रतियोगिताले खेलाडीलाई थारै भएपनि राहत दिने निर्देशक महर्जनले बताए ।

filter_none स्वास्थ्य
पारस शाहको मुटुमा पुनः समस्या, होटेलमा राखेर उपचार गरिँदै
access_time 9:25 pm
  • केदार शर्मा,

चितवन, १० मंसिर । चितवनको नारायणगढस्थित सेन्ट्रलपाम होटलमा सहयोगीसहित रहेका पूर्व युवराज पारस शाहमा मुटुमा समस्या देखिएपछि चिकित्सकको टोलीले होटलमै पुगेर उपचार गरेको छ ।

चितवन मेडिकल कलेजका प्राध्यापक वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. श्याम राज रेग्मीको नेत्रित्वमा ६ जनाको टोली होटलमा पुगी शाहलाई काेठामै राखेर उपचार गरेको हो । उपचारपछि शाहले केही सहज महसुस गरेको बताएको र रुममै आराम गरिरहेको डा. रेग्मीले बताए । बढी समस्या देखिएमा अस्पतालमै लगेर उपचार गरिने पनि रेग्मीले बताए ।

शाहमा मुटुको गति बढेको र प्रेसर पनि अलि बढेको पाइएपनि अन्य समस्या भने नदेखिएको रेग्मीको भनाइ छ । उनी अहिले गहिरो निन्द्रामा रहेकाले राति बढी समस्या देखिए अस्पतालमै लगेर उपचार गरिने डा. रेग्मीले बताए । आफूहरु तयारी अवस्थामै रहिरहने डा. रेग्मीको भनाइ छ । होटलबाट चिकित्सकको टोली भने अहिले बाहिरिएको छ ।

प्रदेश १ मा पछिल्लो २४ घण्टामा ३७२ संक्रमित थपिए, १३८ डिस्चार्ज
access_time 6:19 pm
  • तारा आचार्य

विराटनगर, १० मंसिर । प्रदेश १ मा पछिल्लो २४ घण्टामा ३ स ७२ जना कोरोना संक्रमित थपिएका छन् भने १ सय ३८ डिस्चार्ज भएका छन् ।मोरङमा १ सय ५९, झापामा ९७, सुनसरीमा ५७, संखुवासभामा २७, इलाममा १२, पाँचथरमा ४, भोजपुरमा २, तेर्हथुम र उदयपुरमा १–१ र प्रदेश १ बाहिरका १२ जना रहेको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।

विराटनगरमा १ सय २१ जनामा संक्रमण देखिएको छ । संक्रमण पुष्टि भएकामा ४७ महिला र ७४ पुरुष छन् । मोरङको लेटाङ, बेलबारी र बुढीगंगामा ६–६, रंगेलीमा ४, उर्लाबारी र रतुवामाईमा ३–३, सुन्दरहरैचा र कटहरीमा २–२, मिक्लाजुङ, ग्रामथान र धनपालथानमा १–१, र स्थानीय तह नखुलेका ३ जनामा संक्रमण देखिएकोछ ।

झापाको झापा गाउँपालिकामा ३४, भद्रपुरमा २२, दमकमा ११, विर्तामोडमा १०, अर्जुनधारामा ५, कनकाई, बुद्धशान्ति, हल्दिबारी, मेचीनगर, शिवसताक्षी र गौरादहमा २–२ र गौरीगञ्ज र स्थानीय तह नखुलेका १–१ जनाको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।

उता सुनसरीको इटहरीमा २८,धरानमा १३, रामधुनी र इनरुवामा ५–५, दुहवीमा २, भोक्राहानरसिंह र गढीमा १–१ र स्थानीय तह नखुलेका २, संखुवासभाको खाँदबारीमा २७, इलामको इलाम नगरपालिकामा १०, रोङ र देउमाईमा १–१, पाँचथरको फिदिममा ४, भोजपुरको अरुण र स्थानीय तह नखुलेका १–१, तेर्हथुमको लालीगुराँसमा १, उदयपुरको कटारीमा १ र प्रदेश १ बाहिरका १२ जनामा संक्रमण देखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

प्रदेश १ मा कोरोना संक्रमितको संख्या २६ हजार २५२ पुगेको छ भने अहिलेसम्म डिस्चार्ज हुनेको संख्या २१ हजार २ सय ८९ पुगेको छ । प्रदेश १ मा मंगलबार १ हजार २ सय ३८ जनाको पीसीआर परीक्षण गरिएको छ ।

परीक्षण गरिएका मध्ये १ सय ४७ महिला र २ सय २५ पुरुषको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको हो । हालसम्म १ लाख ८६ हजार ९ सय ९८ जनाको पीसीआर परीक्षण गरिएको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।

बाग्लुङ ताराखोला गाउँपालिकामा पहिलोपटक पुगे चिकित्सक
access_time 7:04 pm

बाग्लुङ, ९ मंसिर । जिल्लाको ताराखोला गाउँपालिकामा पाँच श्ययाको कोरोना अस्थायी अस्पताल सञ्चालनमा आएको छ । अस्पताल सञ्चालनमा आएसँगै गाउँपालिकामा पहिलोपटक चिकित्सक पुगेका छन् ।

नेपाल सरकारले प्रत्येक पालिकामा अस्थायी कोरोना अस्पताल बनाउने नीतिअनुसार बागलुङ जिल्लाको ताराखोला गाउँपालिकामा पाँच श्ययाको कोरोना अस्थायी अस्पताल सञ्चालनमा ल्याइएको गाउँपालिकाले जनाएको छ ।

ताराखोला गाउँपालिकाले हालै निर्माण सम्पन्न गरेको बहुउद्देश्यीय सभाहलमा पाँच श्ययाको अस्थायी कोरोना अस्पताल सञ्चालन गरी सेवा प्रदान गर्न थालिएको गाउँपालिकाका अध्यक्ष प्रकाश घर्तीले जानकारी दिनुभयो ।

सरकारले पाँच श्ययाको कोरोना अस्पताल निर्माण गर्न पठाएको १० लाख बजेटबाट श्यया सेट, आवश्यक उपकरण खरिद गरी अस्पताल सञ्चालनमा ल्याइएको गाउँपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक उदित थापाले जानकारी दिनुभयो ।

“अस्पताल तयारी अवस्थामा छ, गाउँपालिकामा जम्मा एकजना मात्रै सक्रिय सङ्क्रमित भएकाले उहाँ गाउँपालिकाको आइसोलेसनमा हुनुहुन्छ, अस्पतालले कोरोनाको लक्षण देखिएका बिरामीको मात्रै उपचार गर्नेछ ।” थापाका अनुसार, अस्पताल स्थापनासँगै पहिलोपटक चिकित्सकद्वारा स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्न थालिएको छ । अस्पतालमा हालै मात्र मेडिकल अधिकृत सुवास लामिछाने नियुक्ति भएर सेवा दिन गाउँपालिका आएका छन् ।

सरकारले ‘एक गाउँपालिका–एक अस्पताल’ निर्माण गर्ने लक्ष्यअनुरुप सो गाउँपालिकाले सोही स्थान नजिकै अस्पताल भवन निर्माण गर्न थालिएको छ । अस्पताल बनाउनका लागि नेपाल सरकारले ७० लाख बजेट विनियोजन गरी पठाएको छ । अस्पताल निर्माणका लागि आवश्यक सात रोपनी जग्गा व्यवस्थापन भइसकेर निर्माणको चरणमा पुगेको गाउँपालिकाले जनाएको छ ।

गाउँपालिकामा हालसम्म सङ्क्रमितको सङ्ख्या २० पुगेको छ भने सक्रिय सङ्क्रतिको सङ्ख्या भने एकजना मात्रै रहेको गाउँपालिकाको स्वास्थ्य शाखाले जनाएको छ ।

अस्थायी कोरोना अस्पतालमा हाल नेपाल सरकारले तोकेको एकजना मेडिकल अधिकृत, दुई स्टाफ नर्स र एक कार्यालय सहयोगी नियुक्ति भएर हाजिर भइसकेका छन् । कोरोनाका कारण गाउँपालिकामा पहिलो पटक चिकित्सक आउँदा अन्य स्वास्थ्य समस्यासमेत समाधानमा सहयोग पुग्नेछ । कोरोना अस्पतालमा आइसियु र भेन्टिलेटरबाहेक अन्य सबै सेवा प्रदान गरिनेछ । रासस

रेडक्रसद्धारा प्रदेश सरकारलाई भेन्टिलटरसहित स्वास्थ्य सामग्री हस्तान्तरण
access_time 7:01 pm
  • तारा आचार्य

विराटनगर, ९ मंसिर । प्रदेश १ सरकारलाई नेपाल रेडक्रस सोसाईटीले १८ लाख ५८ हजार बढीको स्वास्थ्य सामग्री हस्तान्तरण गरेको छ ।सामाजिक विकास राज्यमन्त्री जसमाया गजमेरलाई नेपाल रेडक्रस सोसाईटीकी केन्द्रीय उपाध्यक्ष शर्मिला कार्कीले १६ लाख ३२ हजार ८५० मूल्य बराबरको एउटा भेन्टिेलेटर, ६ हजार थान सर्जिकल मास्क, २ हजार ५ सय जोर ग्लोब्स, ५० थान पीपीई, २ सय थान केएन ९५ मास्क, ५० थान सुरक्षा चस्मा गरी १८ लाख ५८ हजार १ सय बराबरको सामग्री हस्तान्तरण गर्नुभएको हो ।

रेडक्रसले हस्तान्तरण गरेको सामग्री ग्रहण गर्दै राज्यमन्त्री गजमेरले संघीय, प्रदेश र स्थानीय सरकार मात्रै नभएर कोरोना संक्रमण नियन्त्रणका लागि सवै एक ठाउँमा उभिन आवस्यक रहेको बताउनुभयो ।

प्रदेश सरकारले प्राप्त गरेको सामाग्री कोरोना संक्रमण जोखिममा अग्रपंक्तिमा रहेर कार्यगर्ने व्यक्तिहरुलाई वितरण गर्ने गरिएको उहाँले बताउनुभयो । राज्यमन्त्री गजमेरले नागरिको जीवन रक्षाका लागि स्वास्थ्य सामग्री प्रयोग गरिने गरिएको बताउनुभयो ।

नेपाल रेडक्रस सोसाईटीकी केन्द्रीय उपाध्यक्ष कार्कीले रेडक्रस केन्द्र स्तरमा मात्रै नभई प्रदेश र जिल्ला स्तरमा पुगेर कोरोना संक्रमण जोखिममा अग्रपंक्तिमा रहेर कार्य गर्ने स्वास्थ्यकर्मी र विरामीको सघन उपचारमा मद्धत पु¥याउने काम गरिएको बताउनुभयो ।

कोकाकोला र नेपाल रेडक्रस सोसाईटीको साझेदारीमा कोरोना महामारीको अग्रपंक्तिमा खटिने स्वास्थ्यकर्मी, विरामी र स्वयंसेवकहरुको सुरक्षाका लागि स्वास्थ्य सामग्री हस्तान्तरण गरिएको नेपाल रेडक्रस सोसाईटी मोरङका सभापति सुवोधकुमार सिंहले जानकारी दिनुभयो ।

filter_none कला
दिप्ता थापाको पहिलो म्युजिक भिडियो “यो जिन्दगी” सार्वजनिक

काठमाडौं, ९ मसिर । बेलायतबाट १८ वर्षीया दिप्ता थापाको पहिलो म्युजिक भिडियो “यो जिन्दगी” सार्वजनिक भएको छ । उक्त म्यूजिक भिडियो बेलायतका लागि नेपाली राजदूत डा. दूर्गा वहादुर सुवेदीले विमोचन गरेका हुन् ।

विमोचन गर्दै राजदूत सुवेदीले यस गीतमा प्रयोग भएका शब्दहरु निकै मार्मिक भएको भन्दै गीतका सर्जक सन्जित देउजा तथा लय, शब्द, अरेन्जर, संगीतकार साथै सम्पूर्ण भिडियो निर्माण टिमप्रति बधाईसहित धन्यवाद दिए ।

गायिका दिप्ताका बुवा दिपक थापा बेलायतको नेपाली गीत संगीत तथा संस्कृति क्षेत्रका एक अब्बल श्रष्ठा हुन् भने आमा कुशल नृत्याङ्गना हुन् । आमा बुवाको प्रोत्साहनले नै गायन क्षेत्रमा पाइला चाल्न सकेकी दिप्ता बताउँछिन् ।

एनआरए यूके अध्यक्ष पूनम गुरुङले बेलायतको भूमिमा रहेर मातृभाषामा यो गीत तयार गरेको थाहा पाउँदा आफू सबैको पहिचान उच्च भएको भन्दै आगामी दिनमा पनि यसै गरी अघि बढ्न सुझाव दिइन् । यस गीतले दिप्तालाई चर्चाको शिखरमा पुर्याउनेमा उनले विश्वास व्यक्त गरिन् ।

पछिल्लो समय चर्चामा रहेका बीबीसी मास्टर शेफको सेमिफाइनलमा प्रवेश गर्ने पहिलो नेपाली शेफ सन्तोष शाहले पनि शुभकामना दिँदै आफू पनि बेलायतमा नेपाल र नेपालीलाई चिनाउने गरी बीबीसी कार्यक्रममा खाना पस्केको बताए । नेपाली खाना र नेपाली गाना मार्फत नेपाल विश्व सामु परिचित बनाउने जिम्मा अब हामी युवाको हो, रमाइलो शैलीमा शाहले सुनाए ।

कार्यक्रममा बेलायती नागरिक तथा कलाप्रेमी डी मेरी जोस, ईनास ग्लोबल अध्यक्ष कमला दहाल, वरिष्ठ गायिका शर्मिला बर्देवा, गायक सपन कुमार राई, डार्टफोर्ड समाज यूकेका अध्यक्ष गजेन कटुवाल लगायतका व्यक्तिहरुले दिप्तालाई शुभकामना दिएका थिए ।

दिप्ता थापाको स्वर रहेको गीतमा शिखर सन्तोषको संगीत, सन्जित देउजाको शब्द सिर्जना रहेको छ । भिडियोमा कोरियोग्राफरको भूमिका दिप्ताकै आमा सुनिता गौतम र मेकअप दिपिका श्रेष्ठको रहेको छ ।

भिडियोको छायांकन, सम्पादन र निर्देशन बेलायतमा स्थापित सञ्चारकर्मी कुशल श्रेष्ठले गरेका छन् । विदेशी भूमिमा रहेर पनि दिप्ताले प्रस्तुत गरेकी उक्त गीत र भिडियोले प्रवासमा हुर्किएका नयाँ पुस्तालाई नेपाली गीत संगीतमा लाग्न साथै कला, संस्कृतिको संरक्षणमा गर्न प्रेरित गर्ने विश्वास लिइएको छ ।

भिडियो सार्वजनिक अवसरमा देश विदेशमा रहेका नेपाली, विभिन्न संघ संस्था, कलाकार आफन्तजन एवं कलाप्रेमीहरुले गायिका थापालाई शुभकामना दिएका थिए ।

‘भूपि पुरस्कार’का लागि कृति आह्वान

बाग्लुङ, ९ मंसिर । धवलागिरि साहित्य प्रतिष्ठान बागलुङले प्रदान गर्ने ‘भूपि पुरस्कार’का लागि कृति आह्वान गरिएको छ । सोमबार बसेको प्रबन्ध समितिको बैठकले यही मङ्सिर २५ गतेभित्र कृति पठाउन आह्वान गर्ने निर्णय गरेको हो ।

प्रतिष्ठानले साहित्यिक संस्था र स्रष्टालाई आलोपालो गरी बर्सेनि पुरस्कार प्रदान गर्दै आएको छ । यो वर्ष स्रष्टालाई पुरस्कृत गरिने प्रतिष्ठानका अध्यक्ष काजी रोशनले जानकारी दिए । पुरस्कारको राशि रु २५ हजार छ । आउँदो पुस १० गते भूपि जयन्तीका अवसरमा पुरस्कार समर्पण गरिने छ । कवि भूपि शेरचनको व्यक्तित्व र कृतित्वमाथि लेखिएका विवेचनात्मक कृतिले पुरस्कारको मूल्याङ्कन प्रक्रियामा प्राथमिकता पाउने अध्यक्ष रोशनले बताए ।

अनुसन्धानमूलक कृति ‘भूपिका कवितामा व्यङ्ग्यालङ्कार–चेतना’का लागि विसं २०७५ को ‘भूपि पुरस्कार’ साहित्यकार एवं त्रिभुवन विश्वविद्यालयका तत्कालीन शिक्षाध्यक्ष प्रा डा सुधा त्रिपाठीले प्राप्त गरेका थिए । दोस्रो पुरस्कार संस्थागततर्फ गत वर्ष थकाली समाज बुटवलले पाएको थियो । समाज भूपिको स्मृतिमा प्रवेशद्वार, शालिक, पुस्तकालय, अक्षयकोष निर्माणलगायत भाषा, साहित्यको प्रवद्र्धनमा सक्रिय छ ।

भूपि जयन्तीकै अवसरमा प्रतिष्ठानले ‘धवलागिरि साहित्य सम्मान’समेत प्रदान गर्दै आएको छ । यो वर्षपदेखि ‘काजी रोशन युवा पुरस्कार’समेत प्रदान गर्ने निर्णय गरिएको प्रतिष्ठानका अध्यक्ष रोशनले जानकारी दिए ।

विसं २०७३ मा स्थापित पुरस्कार कोषमा हालसम्म रु सात लाखभन्दा बढी जम्मा भएको छ । जनस्तरबाट सहयोग जुटाएर पुरस्कार स्थापना गरिएको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । विसं १९९० पुसमा मुस्ताङको थाक, टुकुचेमा जन्मिएका भूपि नेपाली साहित्यको विशिष्ट प्रतिभा हुन् ।

सर्जक रविन शर्माको शब्दमा रहेको मार्मिक गीत ‘मेरी आमा’ सार्वजनिक (भिडियाे)

काठमाडौं, ७ मंसिर । सर्जक रविन शर्माको शब्दमा रहेको मार्मिक गीत ‘मेरी आमा’ सार्वजनिक भएको छ । रवीन शर्माको शब्द रहेको गीतमा राम कृष्ण बम मल्लको संगित अनि गायक सुरज थापा स्वर रहेको छ ।

गीतको भिडियोमा उमेरले नेटो काट्दै गरेकी बुढी आमालाई घरमा एक्लै छाडेर परदेशीने सन्तान र त्यहि परदेशी सन्तान फर्कनेदिन गन्दै बस्ने आमाको मनोदशालाई गीतले अत्यन्तै सजिव ढंगबाट प्रस्तुत गरेको छ । यो वर्तमान नेपालको अघिकांश परिवारको भोगाई हो, सायद त्यसैले होला यो गितले मस्तिष्कमात्र होईन सीधै मुटुनै छोईदिन्छ ।

सर्जक रबिन शर्माकै निर्देशनमा तयार यो गितको भिडियोमा शर्मासंगै राजन राई र गोमा उपाध्यायको अभिनय समेटिएको छ । युट्युब मार्फत सार्वजनिक भएको यो गित हेर्ने र सुन्ने जतिले अत्यन्तै रुचाएका छन् । मानवीय समवेदनासंग जोडिएका निकै शसक्त शब्दहरुमा अत्यन्तै कुसलताका साथ खेल्न सक्ने रबिन शर्माको यो गितमा पनि त्यहि सुगन्ध भेटिन्छ ।

भिडियाे

भारतकी चर्चित कमेडियन भारती सिंहको गिरफ्तारको एक दिनपछि पति पनि पक्राउ

एजेन्सी, ७ मंसिर । भारतकी चर्चित कमेडियन भारती सिंहको गिरफ्तारको एक दिनपछि नार्कोटिक्स कन्ट्रोल ब्यूरो (एनसीबी)ले उनको पति हर्ष लिम्बाचियालाई पनि गिरफ्तार गरेको छ ।भारतीको घबाट ड्रग्स बरामद भएको जनाइएको छ। एनसीबीले शनिबार उनलाई मुम्बईको अन्धेरीमा गिरफ्तार गरेको बीबीसीमा उल्लेख छ । भारती र उनकी पति हर्षलाई लागुऔषध सेवन गर्ने गरेको आरोपमा नियन्त्रणमा लिएको बताइएको छ ।

एनसीबी अञ्चल निर्देशक समीर वानखेडेले समाचार एजेन्सी पीटीआईबाट भारती सिंहको पति पक्राउ भएको पुष्टि गरेको छ। एनसीबीका अधिकारीहरू भन्छन्, ‘भारती सिंह र उनका पतिमाथि लागुऔषध सेवन गर्ने गरेको आरोप छ।’

उनीहरूलाई मेडिकल टेस्टपछि अदालतमा पेश गरिने छ। उनीहरुविरुद्ध मादक पदार्थ र ड्रक्ट्स र साइकोट्रपिक पदार्थहरु अन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरिएको छ।

filter_none विश्व
अर्जेन्टिनाका फुटबलर डिएगो म्याराडोनाको निधन
access_time 10:40 pm

एजेन्सी, १० मंसिर । अर्जेन्टिनाका फुटबलर डिएगो म्याराडोनाको ६० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ ।म्याराडोनको निधन हृदयघातका कारण भएको जनाइएको छ । उनको निधन बुधबार भएको हो । मंगलबार उनको अर्जेन्टिनाको राजधानी ब्युनर्स आयर्स नजिकको अस्पताल ला प्लाटामा मस्तिष्कको सफल शल्यक्रिया गरिएको थियो । सफल शल्यक्रियापछि म्याराडोना एक साता अस्पतालमै रहेर आराम गरेका थिए ।

म्याराडोनलाई सधैं सर्वश्रेष्ठ फुटबलरहरू मध्ये एक मानिन्छ । उनले अर्जेन्टिनालाई सन् १९८६ मा विश्वकपको उपाधि दिलाएका थिए ।अर्जेन्टिनी टोली जिम्नासिया ला प्लाटाको प्रशिक्षकका रुपमा रहेका उनले ३० अक्टोवरमा प्यात्रोनाटोविरुद्धको खेलमा ३–० को जित दिलाएका थिए ।

यसअघि म्याराडोना कोरोना भाइरसको कारण सेल्फ आइसोलेसनमा रहेका थिए । उनले आफ्नो ६०औं जन्म दिन समेत आइसोलेसनमा मनाएका थिए । उनको बडीगार्डलाई कोरोना देखिएपछि उनी सेल्फ आइसोलेसनमा बसेका थिए ।

कोरोनाविरुद्धको खोप नआउदासम्म दिल्लीका विद्यालय बन्द हुने
access_time 9:04 pm

एजेन्सी, १० मंसिर । भारतको केन्द्रीय राजधानी रहेको दिल्ली प्रदेशमा कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोप नआउदासम्म विद्यालय बन्द नै रहने भएका छन् । खोप नआउदासम्म बालबालिकाहरु विद्यालयमा सुरक्षित हुन नसक्ने भएकाले अहिले नै विद्यालयहरु खोल्न ठिक नहुने निश्कर्ष प्रदेश सरकारले निकालेको हो ।दिल्ली प्रदेशका उप मुख्यमन्त्री तथा शिक्षा मन्त्री मनिष सिसोडियाले बुधबार भन्नुभयो, “जहिलेसम्म खोप आउदैन त्यहीलेसम्म दिल्लीका विद्यालयहरु बन्द नै रहन्छन् ।”कोरोनाविरुद्धको खोप नआउदै विद्यालय खोल्नु घातक हुने भएकाले विद्यालय खोल्ने निर्णय गर्न नसकिएको उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो ।

भारतको केन्द्रीय राजधानी समेत रहेको दिल्ली प्रदेशमा गत मार्च १६ देखि सवै विद्यालयहरु बन्द नै रहेका छन् । कोरोनाभाइरसको महामारी फैलिन थाल्नासाथ सरकारले विद्यालय बन्द गराएको हो ।

भारतका कतिपय प्रदेशहरुले विद्यालय खोल्ने निर्णय गरेपनि दिल्ली प्रदेशले भने बन्दलाई अझै कायमै राख्ने निर्णय गरेको छ ।

तुलनात्मक रुपमा कोरोनाभाइरसबाट बढी प्रभावित प्रदेश भएकाले पनि दिल्ली सरकारले विद्यालय खोल्ने जोखिम नलिएको हो । नयाँदिल्लीमा मात्रै अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसबाट पाँच लाख ४० हजार ५४१ जना सङ्क्रमित भएका छन् भने आठ हजार ६२१ जनाको मृत्यु भएको छ । दिल्ली प्रदेश भारतमा कोरोनाभाइरसबाट धेरै प्रभावित छ प्रदेश मध्येमा पर्दछ ।

भारतको केन्द्रीय स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयले बुधबार दिएको जानकारीअनुसार अहिलेसम्म भारतमा ९२ लाख २२ हजार २१६ जना सङ्क्रमित भएका छन् । त्यसैगरी कोरोनाका कारण अहिलेसम्म मृत्यु भएकाहरुको सङ्ख्या भने एक लाख ३४ हजार ६९९ पुगेको अधिकारीहरुले जनाएका छन् ।

कोरोनाका कारण भारतका बरिष्ठ नेता पटेलको निधन
access_time 8:35 pm

एजेन्सी, १० मंसिर । भारतीय काँग्रेसका बरिष्ठ नेता अहमद पटेलको बुधबार निधन भएको छ । उहाँलाई कोरोनभाइरसको सङ्क्रमण पुष्टि भएको र शरिरका धेरै अंगले काम गर्न छाडेपछि निधन भएको परिवारजनले जनाएका छन् ।उहाँका छोरा फैसल पटेलले स्थानीय समय अनुसार बुधबार बिहान ३:३० बजे आफ्ना पिताको निधन भएको जानकारी दिनुभयो । पार्टीका शिर्ष रणनितिकार समेत मानिनु हुने ७१ बर्षिय नेता पटेलको अवस्था पछिल्लो केही दिनदेखि जटिल बन्दै गएको थियो ।

उहाँलाई मेदान्त अस्पतालमा उपचार गराइएको थियो । यही नोभेम्बर १५ देखि उहाँको अवस्था विग्रिदै गएको परिवारजनले जनाएका छन् । उहाँका छोरा फैसलले सामाजिक सञ्जाल ट्वीटरमा लेख्नुभएको छ, “मेरो पिता झण्डै एक महिना अगाडि कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुनु भएको थियो, आज उहाँको निधन भयो, म अल्लाहसँग उहाँको आत्माको शान्तिका लागि कामना गर्दछु ।”

उहाँको निधनप्रति भारतका राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, काँग्रेस प्रमुखलगायत विभिन्न नेता तथा सुवेच्छुक र इष्टमित्रहरुले दुःख व्यक्त गर्दै श्रद्धान्जली प्रकट गर्नुभएको छ । आफुहरुप्रति सहानुभूती प्रकट गर्नेहरु सवैलाई उहाँका छोरा फैसलले धन्यवाद ज्ञापन गर्दै कोरोनाभाइरसका बारेमा हेल्चक्र्याई नगर्न पनि सवैलाई आग्रह गर्नुभएको छ ।

स्वर्गिय पटेल गुजरातबाट अहिले पनि राज्य सभा सदस्य हुनुहुन्थ्यो । योसँगै उहाँ आठ पटक सांसद हुनुभएको थियो । ती मध्ये पाँच पटक राज्य सभामा हुनुभएको थियो भने तीन पटक लोकसभामा निर्वाचित हुनुभएको थियो ।

भारतीय राष्ट्रिय काँग्रेसका उहाँ अहिले पनि कोषाध्यक्ष हुनुहुथ्यो । अहिले उहाँको तेस्रो कार्यकाल चलिरहेको थियो ।

इटलीको जन्मदरमा पनि कोरोनाको असर !
access_time 7:02 pm

रोम, १० मंसिर । विश्वलाई नै प्रभावित पारेको कोरोनाभाइरसको महामारीले इटलीको जन्मदरलाई पनि असर पारेको छ ।

महामारी चलिरहेका बेला इटलीमा अहिले इतिहासमै सबैभन्दा थोरै जन्मदर हुने अनुमान गरिएको सरकारी अधिकारीहरुले जानकारी दिएका छन् ।

अघिल्लो वर्ष पनि १५० वर्षकै सबैभन्दा कम जन्मदर रहेकोमा अहिले अझ घटेर अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कम हुने अनुमान गरिएको उनीहरुले बताएका छन् ।

उनीहरुका अनुसार अघिल्लो वर्ष सन् २०१९ मा झण्डै चार लाख २० हजार जन्मिएकामा यस वर्ष सन् २०२० मा झण्डै चार लाख आठ हजार मात्रै जन्मिने अनुमान गरिएको हो ।

त्यसैगरी सन् २०२१ मा झण्डै तीन लाख ९३ हजार मात्रै जन्मिने सरकारी अधिकारीहरुले अनुमान गरेका छन् । यो पूर्वानुमान विवरण देशका तथ्याङ्क प्रमुख गियन कार्लो ब्लाङगीअर्डोले मङ्गलबार सांसदहरुका बीचमा प्रस्तुत गरेका हुन् ।

विषेश गरेर त्रासपूर्ण वातावरण, असुरक्षा, आर्थिक सङ्कटलगायतका कारणले जन्मदर न्यून हुँदै गएको उनले जानकारी दिए ।

“इटलीका दम्पतीहरुमा मुख्य गरेर मानसिक र आर्थिक समस्या देखिएकाले उनीहरुले बच्चा जन्माउन कमी गरेको वा जोखिमको रुपमा लिने गरेको पाइएको छ,” उनले भने ।

भारतमा थप ४८१ संक्रमितको मृत्यु, कुल मृतकको संख्या १ लाख ३४ हजार ६९९ पुग्यो
access_time 4:42 pm

नयाँदिल्ली, १० मंसिर । भारतमा कोरोनाभाइरस संक्रमणबाट पछिल्लो २४ घण्टामा थप ४८१ जनाको मृत्यु भएको भारतको केन्द्रीय स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयले जनाएको छ ।

यो सहितमा भारतमा कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु हुनेको संख्या एक लाख ३४ हजार ६९९ पुगेको छ । भारतमा विगत चौबीस घण्टाको अवधिमा थप ४४ हजार व्यक्तिमा संक्रमण पुष्टि भएको छ ।

भारतमा हालसम्म संक्रमितको संख्या ९२ लाख २२ हजार पुगेको छ जसमध्ये ८६ लाख ४२ हजार व्यक्ति संक्रमणमुक्त भएका छन् । मन्त्रालयका अनुसार हाल ४ लाख ४५ हजार व्यक्ति अझै पनि सक्रिय संक्रमित अवस्थामा छन् । भारतमा एकै दिन ५० हजारभन्दा कम संक्रमित भेटिएको यो लगातार अठारौं दिन हो ।

भारतीय स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषदले भारतमा कूल १३ करोड ४८ लाख ४१ हजार नमूना परीक्षण गरेको जनाएको छ । प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले मंगलबार सरकारले कोभिड–१९ को खोप निर्माण गर्ने सम्बन्धमा गम्भीरतापूर्वक कार्य गरिरहेको बताउँदै खोपको डोज र मूल्य अझै टुंगो नलागेको बताए ।

उनले भने, “सरकारले खोप निर्माणमा ध्यान दिइरहेको छ । हामी खोप निर्माताहरुसँग छलफल गरिरहेका छौं । हामी विश्वका अरु नियामकहरु, सरकारहरु, बहुराष्ट्रिय संघसंस्था र अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीसँग पनि छलफलमा छौं ।

अहिलेसम्म कति डोज आवश्यक हुन्छ भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन । हामीले अझै यसको सही उत्तर प्राप्त गरिसकेका छैनौं ।” प्रधानमन्त्री मोदीले यही विषयमा राज्यका मुख्यमन्त्रीहरुसँग छलफल गरिरहेका छन् ।

अमेरिकी जलसेनाको जहाज ध्वस्त पारिदिने रुसको चेतावनी
access_time 3:28 pm

एजेन्सी, १० मंसिर । रुसले जापान सागरमा प्रवेश गरेको अमेरिकी जलसेनाको जहाज ध्वस्त पारिदिने चेतावनी दिएको छ ।रुसले अमेरिकी जलसेनाको एउटा विध्वंसक जहाजलाई आफ्नो युद्धपोतले मङ्गलवार लखेटेको दाबी समेत गरेको छ। ‘यूसएसएस जोन एस मक्केन’ नामक उक्त जहाजलाई ध्वस्त पारिदिने चेतावनी दिइएको हो ।

उक्त जहाज पिटर द ग्रेट गल्फको जलक्षेत्रमा दुई किलोमिटर भित्र आएको बताइएको छ। तर अमेरिकी जलसेनाले रुसी आरोपको खण्डन गर्दै आफ्नो पक्षबाट कुनै गल्ती नभएको बताएको छ।

चेतावनीमा घुसपैठ गर्ने जहाजलाई बाहिर निकाल्न शक्तिको प्रयोग गर्न सकिने बताइएको छ। रुसी विध्वंशक जहाज एड्मिरल भिनोग्रादोभबाट चेतावनी दिइएको रुसको दाबी छ

समुद्री सीमाबारे गरिएको अवैध दाबीलाई अमेरिकाले कहिल्यै स्वीकार नगर्ने जनाइएको छ। बीबीसीबाट

 

भारतले लगायो थप ४३ वटा मोबाइल एप्समा प्रतिबन्धित
access_time 2:37 pm

एजेन्सी, १० मंसिर । भारतले मंगलबार अरु ४३ वटा मोबाइल एप्सलाई प्रतिबन्धित गरेको छ । प्रतिबन्धित एप्सहरुमा सीमा विवाद जारी रहेका चीनका एप्सहरु पनि रहेका छन् ।भारतीय सूचना प्रविधि मन्त्रालयले प्रतिबन्धित एप्सहरुले भारतको सार्वभौमसत्ता र अक्षुण्णतालाई चुनौती दिएको जनाएको छ । प्रतिबन्धित एप्सहरुमा चीनको बहुराष्ट्रिय कम्पनी अलिबाबा ग्रुपसँग सम्बन्धित चारवटा एप्सहरु रहेका छन् ।

भारतले केही महिनाअघि लोकप्रिय भिडियो सेयरिङ एप टिकटक र मोबाइल खेल पब्जी समेतका चिनियाँ स्वामित्वमा रहेका केही मोबाइल एप्सहरुमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो । भारत सरकारले चिनियाँ मोबाइल एप्सहरुले भारतीय प्रयोगकर्ताका गोप्य विवरणहरु संकलन गरी चीन पु–याएको आरोप लगाएको थियो ।

चीन र भारतबीच सीमावर्ती लद्धाखका विषयलाई लिएर महिनौंदेखि विवाद छ । तर सैनिक र कुटनीतिक तहमा सीमा विवादका विषयमा वार्ताहरु भइरहे पनि तनाव जारी छ । यी वार्तामा अघि सारिएका विषयका बारेमा विवरण सार्वजनिक भइरहेको छैन ।

भारतको एप्स प्रतिबन्धलाई लिएर भारतीय सत्तारुढ दलले स्वागत गरेको छ । भारतमा हाल चिनियाँ मोबाइल एप्सहरु तिब्र गतिमा विस्तार र लोकप्रिय भइरहेका छन् । कतिपय चिनियाँ कम्पनीहरुले भारतीय प्रयोगकर्ताका रुचीलाई समेटेर एप्सहरु निर्माण गरेका छन् ।

अमेरिकामा पहिलो चरणमा ६४ लाख भ्याक्सिन वितरणको तयारी
access_time 2:22 pm

एजेन्सी, १० मंसिर । संयुक्तराज्य अमेरिकाले पहिलो हप्तामा फाइजरले निर्माण गरेको कोभिड–१९ को खोप वितरण गर्ने योजना अघि सारेको छ ।अमेरिकी नियामक निकायबाट आपतकालीन प्रयोगका लागि स्वीकृति पाएलगत्तै सम्भवत डिसेम्बरमा यो खोप पहिलो चरणमा ६४ लाख व्यक्तिमा लगाइने छ ।

अमेरिकी खाद्य तथा औषधि प्रशासन (एफडिए)को एक कमिटीको आगामी डिसेम्बर १० बस्ने बैठकले यस बारेमा निर्णय गर्नेछ । संयुक्तराज्य अमेरिकामा कोरोनाभाइरसबाट संक्रमित व्यक्तिको मृत्युको संख्या र नयाँ संक्रमितको संख्या बढेका कारण पनि खोपलाई आपतकालीन प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भइसकेको विज्ञहरुले बताएका छन् ।

मंगलबार सार्वजनिक पछिल्लो तथ्यांकमा अमेरिकामा मृत्यु भएका व्यक्तिको संख्या २ लाख ६० हजार पुगिसकेको देखिएको छ भने १ करोड २५ लाख मानिस संक्रमित भएका छन् । चौबीस घण्टाको अवधिमा दुई हजार भन्दा बढी मानिसको कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु भएको छ भने एक लाख ६७ हजार व्यक्तिमा संक्रमण देखिएको छ ।

अमेरिकी सरकारको “अपरेशन वार्प स्पीड” का प्रमुख अपरेशन अधिकृत जनरल गुस्ताभ पर्नाले डिसेम्बरको अन्त्यसम्ममा झण्डै खोपको ४ करोड डोज उपलब्ध भइसक्ने बताउनुभएको छ ।

त्यस तथ्याँकमा मोडर्नाले तयार पारेको खोप पनि समावेश छ । गत साता निकै प्रभावकारी रहेको भन्दै विवरण सार्वजनिक भएकाले मोडर्नाको खोपलाई पनि आपतकालीन प्रयोगमा ल्याइने सम्भावनाका बारेमा छलफल भइरहेको पर्नाले बताउनुभयो ।

फाइजरको खोप निकै चिसो अर्थात माइनस ७० डिग्री सेल्सियस तापक्रममा राख्नु पर्ने हुन्छ । त्यही कारण कम्पनीले १५ दिनसम्म खोपलाई सुरक्षित राख्न मिल्ने गरी विशेष भण्डारणको व्यवस्था मिलाएको छ ।

पर्नाले सबै अमेरिकी राज्यहरुलाई जनसंख्याका आधारमा समानुपातिक रुपमा खोप वितरण गरिने पनि जानकारी दिनुभयो ।

संघीय सरकारले कसलाई प्राथमिकता दिनु पर्ने भन्ने बारेमा सिफारिशहरू गर्नेछन् जसमा सम्भवतः वृद्ध, उच्च जोखिम, र अग्रणी कामदारहरू रहनेछन् ।

filter_none रोजगार
वैदेशिक रोजगार विभागद्वारा होप इन्टरनेसनल म्यानपावरमा छापा, कागजात नियन्त्रणमा लिइयो

काठमाडौं, ९ मंसिर । वैदेशिक रोजगार विभागले लैनचौरस्थित होप इन्टरनेसनल म्यानपावरमा छापा मारेको छ । पूर्व श्रमस्वीकृति नलिएरै कतार पुलिसका लागि अन्तर्वार्ता लिइरहेको सूचनाका आधारमा विभागको टोलीले म्यानपावरमा मंगलबार छापा मारेको हो ।छापा मार्ने क्रममा नेपालस्थित विदेशी दूतावासको गाडी पनि म्यानपावर कम्पनी परिसरमै भेटिएको छ । टोलीले म्यानपावरका केही कागजात नियन्त्रणमा लिएको छ । अन्तर्वार्ता लिनमा नेपालस्थित कतार दूतावासको पनि संग्लनता रहेको खुल्न आएको छ । विभागले सोमबार डीडी ह्युमन रिसोर्स र एसओएस म्यानपावर कम्पनीमा पनि छापा मारेर कागजपत्रसमेत जफत गरेको थियो । ती म्यानपावरमा ४ सयभन्दा बढी युवाहरु अन्तरवार्तामा लागि आएको भेटिएको थियो ।नियमअनुसार म्यानपावर कम्पनीले श्रमिकको मागपत्र विदेशस्थित दूतावासबाट प्रमाणीकरण गराएर वैदेशिक रोजगार विभागबाट पूर्वश्रमस्वीकृति लिनुपर्छ । र, तय भएको अन्तरवार्ताको मिति विभागलाई जानकारी गराउनुपर्छ ।अन्तरवर्ताबाट छनोट भएका कामदारको अन्तिम श्रम स्वीकृति विभागबाट जारी हुन्छ । तर, अहिले काठमाडौंमा विभिन्न म्यानपावरले ठगी गर्ने गरी पूर्वस्वीकृति नभएको श्रमिकको मागपत्रमा आधारित भएर अन्तरवार्ता लिइरहेको पुष्टि भएको छ ।

हङकङको विमान कम्पनी क्याथी प्यासिफिकद्वारा ८ हजार ५०० रोजगारी कटौती

एजेन्सी, ५ कात्तिक । हङकङको विमान कम्पनी क्याथी प्यासिफिक एयरवेजले आठ हजार ५०० रोजगारी कटौती गर्न लागिएको जनाएको छ ।कोरोनाभाइरसको महामारीका कारण विमान सेवा सञ्चालन गर्न नसकिएकाले कर्मचारीहरुलाई राखिरहन पनि नसकिने भएकाले कटौती गर्न लागिएको कम्पनीका अधिकारीहरुले जानकारी दिएका छन् ।

रोजगारीबाट हटाउन लागिएका कर्मचारीहरु मध्ये पाँच हजार तीन सय जना हङ्कङमै रहेर काम गर्नेहरु परेका छन् । त्यस बाहेक अरु छ सय जना अन्य ठाउँमा रहेका कर्मचारीहरुलाई कटौती गर्न लागिएको कम्पनीको भनाई छ । अरु दुई हजार छ सय पद भने पहिलेदेखि नै खाली रहेको थियो ।

कम्पनीको कुल रोजगारीको २४ प्रतिशत रोजगारी कटौती भएको कम्पनीद्वारा जारी वक्तव्यमा उल्लेख गरिएको छ ।

कतार सरकारले माग्यो नेपालसंग घरेलु श्रमिक, यस्ताे छ सुविधा प्रस्ताव

काठमाडौं, २४ असोज । कतारले नेपाल सरकारलाई घरेलु श्रमिकका रुपमा नेपाली कामार लैजाने इच्छा व्यक्त गरेको छ । यसअघि पनि कतारले नेपाबाट घरेलु कामदार लैजाने इच्छा व्यक्त गर्दै नेपाल सरकारलाई कामदार लौजाने बिषयमा सम्झौता गर्न आग्रह गरेको थियो ।

कतारले अन्य औपचारिक रुपमा लाँदै गरेको कमदार जसरी नै घरेलु क्षेत्रका लागि पनि कमदार लैजान लागेको हो । नेपाल सरकारले कतारसँग घरेलु श्रम क्षेत्रका लागि छुट्टै श्रम सम्झौता नभएको भन्दै केही समयअघिबाट श्रम स्वीकृतिमा रोक लगाएको थियो । सो कारण बर्षैदेखि रोजगारदातासँग रोजगार सम्बन्ध भएका श्रमिकहरू श्रम स्वीकृति नपाउने भएपछि स्वदेश आउन सकिरहेका छैनन् ।

हाल कतारमा ५० हजारभन्दा बढी नेपाली घरेलु कामदारका रुपमा रहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । कतारले पछिल्लो समय सहजै रोजगारी परिवर्तन गर्न पाउने र न्यूनतम तलब लागू गर्ने प्रावधान घरेलु श्रमिकको हकमा पनि लागू गरेर कामदारहरुलाई सहजता भने बनाइ दिएको छ । नेपालका तर्फबाट नीति अनुसा घरेलु कामादर लैजान सक्ने अवस्था नरहेपनि औपचारिक क्षेत्र जसरी नै घरेलु श्रमिक लैजाने कतारको चाहना रहेको छ ।

औपचारिक क्षेत्रभित्रै घरेलु श्रमिकलाई समेटिएपछि छुट्टै श्रम सम्झौता आवश्यक नपर्ने कतारको भनाइ छ । कतारको प्रस्ताव अनुसार आउँदो मार्चदेखि घरेलु श्रमिकलाई लैजानेगरी एक हजार रियाल तलब दिइने बताइएको छ । त्यस्तै दैनिक रूपमा बढीमा १० घण्टा काम र हप्तामा एक दिन बिदाको प्रबन्ध गर्ने कतारको भनाइ छ ।

सो बिषयमा नेपालका तर्फबाट पनि सकारात्मक प्रतिकृया दियएको छ । नेपाली श्रमिकको हितलाई ध्यान दिएर आवश्यक प्रक्रिया अगाडि बढाइने नेपाल पक्षका प्रतिनिधिरुको भनाइ छ ।

filter_none विचार/विश्लेषण

१६ वर्ष अगाडि आजकै त्यो दिन, जेल भत्काएर बाहिर निस्किँदाकाे एक अपूर्व अनुभूति

  • राजु क्षेत्री

 

वि.सं. २०६१ कार्तिक २९ गते,

गजुरी ब्यारेक ।

 

त्रिशुली किनार छुँदै आएको चिसो सिरेटोको झोक्काले ब्युँझायो । आँखामा बाधेको पट्टी अलिकति माथि सारेर झ्यालबाट बाहिर हेरे- धर्तीमा बिस्तारै मिर्मिरे उज्यालो झर्दै थियो । हामीलाई बन्दी बनाएर राखिएको घरभन्दा तल नदी सधैँ झैँ  एकनासले सुसाइरहेको छ । हाम्रो सामुन्नेको चौरतिर सेनाका जवानहरुको कल्याङमल्याङ सुनिन्छ ।

 

आज भाइटिकाको दिन ।

सेनाले आफै भाँचेर राखेको मेरो हात, त्यसैमाथि हत्कडी । हामी यसरी नै हातखुट्टा बाँधिएर- आँखामा पट्टीले ढाकिएर बसेको पूरा १३ महिना पुगेको दिन आज । २०६० कार्तिक १ गते सेनाले समातेदेखि  आजसम्म पट्टी खोलेर राम्रोसँग बाहिरको उज्यालो हेर्न पाएको पनि छैनौँ ।

 

चराहरुको चिर्बिर सुनिन थाल्छ । बिस्तारै उज्यालो हुन थाल्यो । त्रिशुलीपारि  छेउका पाखामा लागेको घाम सर्दै हामीलाई राखिएको ठाउँसम्म आयो । रातभर चिसोमा लडेको जीउले घामको किरणको तातो अनुभुति गर्न पायो । हुन त यसरी नै बितेर गैसकेका थिए पुरै १३ महिना । अब त यस्ता  दिनहरु सामान्य हुन थालिसकेका छन् ।

बन्दी हौँ- बिहान उठेर मुख धुने कुरा भएन । एकपटक उठेपछि बाहिर शौचालय जान अनुमति पाइन्छ, त्यसउता चार दिवारभित्र बन्दी । न ब्रस गर्नु न नुहाउनु । न कपाल काट्नु न नङ्ग फाल्नु । डिउटीमा बस्ने सिपाहीले भनेका- हामी त वनमान्छे जस्ता देखिन्छौँ रे । ऐना हेर्न पाएकै छैनौं, कस्तो छौँ कस्तो ! भित्रै बसेको भएर होला छाला चाहि एकदम सेतो भएको थियो सबैको ।

 

हामीलाई  राखेको ठाउँमा ३ जना सिपाहीको बस्ने-सुत्ने कोठा छ । कहिलेकाहीँ चिया दिन्छन् । अनि, यस्तो चाडबाडका दिन नुन-पिरो मिलाएको, तेल-मसला हालेको खाना खान पाइएला भन्ने आशा हुन्छ । सिपाही आएर ढोका खोल्लान् र चिया देलान् भनेर पर्खँदा पनि रमाइलै हुन्छ, बिहान बितेको पत्तै हुँदैन ।

 

बिहानको ९ बज्छ । १० बज्छ । सिपाहीहरुको भान्सामा भाँडा बज्छन् । अनि बिस्तारै भाँडा बज्न छोड्छ र अब हाम्रो पालो आएको कुराले मनमा आनन्द आउँछ । यसरी ढोका खुलेको आवाज कुर्दा-कुर्दै कति दिन त साँझ पर्थ्यो तर खाना आउदैनथ्यो । अनि डिउटीको सिपाहीले भन्थ्यो- तिमिहरुको बाउ-आमा मरे रे, त्यही भएर एकछाके बारेको आज ।

 

उनीहरुको कुराले मनमा भक्कानो छुट्छ तर परचक्रीका सामु रुनु भएन । भोकले ख्याउटिएको अनुहार लिएर  तैपनि हामी हाँसिरहन्थेउ । सिपाहीहरु भन्थे- ‘कति ढुक्कका मान्छे होलान् यिनीहरु, शोकचिन्ता केही कुराको पनि छैन ।’

 

११ बजिसकेको थियो , डिउटीको सिपाही आएर भन्यो- आज त पेटभरि मासुभात खान पाउने भयौ । मासुभात भनेपछि मुख मिठ्याएर बस्याैँ सबैजना । धेरै ढिलो गरेर सिपाहीले ढोका खोल्यो र भन्यो- ‘केटा हो, अहिले यस्तै भयो बेलुका राम्रोसँग खान दिउँला है ।’

 

सिपाहीले थालमा हालेको भात छामेर हेरेको त चार गाँसबढी भातै छैन । दाल त सधैँकै जस्तै टर्लङे पानी । कैयौं दिनदेखि पेट भरेर खान पाइएको छैन । चाडका दिन त पेटभरि खान पाइएला भनेको ! तर आज पनि उस्तै । आँखाबाट आँसु पो झरेछन् । एउटा सिपाहीले भन्यो- ‘ल नरो-नरो । बेलुका पेटभरि खालास् ।’ बिचरा ती सिपाहिलाइ के थाहा कि, १ वर्षदेखि पेटभरि खान नपाएको मान्छेको मन चाडको दिन पनि पेटभरी  खान नपाउँदा कस्तो हुन्छ भनेर !

बिहानको खाना खायौं । अल्छी मान्दै-मान्दै दिन ढल्यो र बेलुकाको खाना खाने वेला आयो । बेलुका पनि उस्तै । भर्खर दिन ढलेको थियो, सिपाहीले खाना ल्याएर ढोकाबाहिर छोडेर गयो । डिउटीको सिपाहीले ढोका खोलेर खाना थालमा हालिदियो र कपाकप खायौं । खाना खाँदा हातको हत्कडी खोलिएको मौका छोपेर  पूर्वयोजना बमोजिम डिउटीमा बसेको सिपाहीकाे घाँटी अठयाँयौँ र उसको हतियार खोस्याैँ । अनि हामीले उसको हातबाट चाबी खोसेर हाम्रा हात-खुट्टामा लाएका जन्जिर खोल्याैँ । यसरी आफैलाइ मुक्त पार्याैँ ।

त्यसपछि हतियार भण्डारमा गएर त्यहाँ रहेका सबै हतियार झिक्याैँ र त्यो सिपाहीलाइ अगाडि लगाएर ब्यारेकको चोरबाटो हुँदै बाहिर निस्कियाैँ ।

त्यो बिस्मयकारी साँझ बितेर गएको आज १६ वर्ष भएछ । र पनि सधैँ ताजा लागिरहन्छ । त्यो साँझ कतै मरी पो हालिन्छ कि भन्ने त मनमै नआएको रहेछ । कसरी बाहिर निस्कने र जनयुद्धका क. प्रचण्डको नेतृत्वमा कसरी नयाँ इतिहास रच्ने  भन्ने मात्र मनमा रहेछ ।

हरेक वर्षको कार्तिक मसान्तका दिन, महिनौँपछि फुत्केर हिँडेको उही नयाँ दिन जस्तो अनुभुति भैरहन्छ ।

ब्यारेक ब्रेक गरेर निस्केका साथीहरूमध्ये क. विप्लवलाई  पछि २०६१ मा सेनाले समाएर ढुङ्गाले किचिकिची  लेखनाथमा मारे । अर्का साथी सेवकजी पछि के कुरामा  हो, आफ्नै साथीहरु जनमुक्ति सेनाबाट  ढाड भाँचिने गरी जनमुक्ति सेनाको ब्यारेकभित्रै  पिटाइ खानुभएछ र अहिले अपाङ्गजस्तो अबस्थामा अरबतिर भेडा चराँउदै हुनुहुन्छ रे ।

ठाकुरसिंह दाइ धादिङको नागिधारतिर हलिगोठालो  गर्दै जीवन चलाउनु भएको छ रे । देवी ढकालका दम्पती जनमुक्ति सेनामा अयोग्यमा परेपछि चितवनमा चटपटे- सटपटेको सानो टंकी राखेर बस्नु भएको छ ।

बिगुलजी चितवनमै थोरै कुखुरा पालेर बस्नुभएको छ । प्रकाशजी गाइ पालेर बस्नुहुन्छ त्यतै । म आफ्नै गाउँमा चिया पसल थापेर  बसेको छु ।

ब्यारेक ब्रेकर साथीहरूसँग भेट हुन्छ बेलाबेलामा । अस्ति बिगुलजीले फोन गर्नुभएको थियो- ‘हामी सबैको त सानो भए पनि बस्ने घरसम्म छ, यो नसे (देवी ढकाल) को मुन्टो लुकाउने ठाउँसम्म पनि छैन । एउटा सानो जग्गामा घर बनाइदिउँ  भनेर जग हाल्न लाएको ।’

मैले बिगुलजीलाइ भनेँ- ‘तपाईहरु काम गर्दै गर्नोस्, म ५० हजार पठाइदिन्छु ।’

सिन्धुपाल्चोकको लेकबाट उहिल्यै २०५५-५६ तिरै जनयुद्ध लड्न भनेर घरबाट निस्केको मेरो मित्रको आजसम्म मुन्टो लुकाउने ठाउँ छैन । जनमुक्ति सेनामा हुँदा बुढाबुढीले पाएको थोरै पैसाले चितवनमा घडेरी किनेका रहेछन् र अहिले मित्र बिगुलको पहलमा सानो बुकुरो बन्दैछ ।

बडो दु:ख भोगेर आइयो । हुन त  जिन्दगी जस्तो छ, त्यस्तैमा रमाइलो छ ।  छन त अहिले पनि दु:खै छ जिन्दगी तर कतै नचिनेको मान्छेलाई अर्को साथीले ‘ब्यारेक ब्रेकर’ भनेर चिनाउँदा गर्व लाग्छ ।

अहिले जहाँ छौँ हामी यत्तिमै सकिँदैन क्रान्ति ।  क्रान्ति- समानता र स्वतन्त्रताको यो लडाइँमा हामीले जसलाइ नायक मानेर ठुलाठुला दुस्साहस गर्ने आट गरेका थियाैँ, तिनै नायक क. प्रचण्ड आज बाल्कोट हुँदै थाङ्नेघाटमा बिसर्जन हुन पुगे । र, बाँकी विप्लव-वैद्य-बाबुराम-साइलाहरु आज पनि समानता र समृद्धिको लडाइँ लडिरहेका छन् । गर्व लाग्छ- सधैँ न्याय-समानता र स्वतन्त्रताको सिपाही हुन पाएकोमा !

आधुनिकताको खोल, हिंसाको बिछ्यौना
  • अञ्जु पोखरेल

हाम्रो नेपाली समाजका चालचलन र हाम्रा केही दोधारेपनहरूलाई उल्लेख गर्न मन लाग्यो । हामी सुनेका कुरामा विश्वास गर्छौ, देखेका कुरालाई त यथार्थै मान्छौ त्यो भन्दा बढी युगौ पहिले देखि बनाईएका ग्रन्थहरूमा विश्वास राख्छौं । विशेषगरि हाम्रो हिन्दु सस्कृती भित्र सर्वमान्य मानेर देविको पुजा आरधना गरिन्छ । देविलाई विभिन्न प्रतिकको रुपमा उल्लेख गरिन्छ- सरस्वतीलाई विद्याकी प्रतीक मानिन्छ, लक्ष्मीलाई धनको प्रतिकको रुपमा मानिन्छ, दुर्गालाई माहाकाली अर्थात् शक्तिको प्रतिकको रुपमा मानिन्छ । दसैंको बेला विभिन्न मठमन्दिरमा देविका विभिन्न स्वरुपलाई पुजिन्छ । असत्य माथि सत्यको बिजय, महिसासुर नामक राक्षसको अन्त्य गरि रगतको टीका लागाएर बिजय प्राप्त गरेको भन्ने मान्यतालाई आधार मानेर विशेष गरि देविको आरधना गर्ने गरिन्छ र १० औं दिनको दिन त्यही खुशीमा बिजया दशमी को टीका लगाईन्छ।

महिलाहरूलाई शास्त्रमा समेत ठुलै ओहोदा दिईएको थियो भनिन्छ। हिजोका समय देखि आजको समयसम्म आईपुग्न महिलाहरूले अनेकौं परिस्थितिको सामना गर्नुपरेको थियो । आजको समाज शिक्षा र चेतनाले भरिएको भएता पनि महिलालाई हेर्ने दृष्टिकोण व्र्यवहारमा भने सकारात्मक परिवर्तन आउन सकेको छैन । घटनाको प्रवृत्ति फरक होला तर पीडा बेदना भने उहीँ नै छ ।

पुरातनवादी सोच र पुरुषवादी मानसिकतामा शुद्धीकरण नभएसम्म नारीमुक्ति कतै सम्भव छैन । पुर्व मेची देखि पश्चिमी माहाकाली सम्म छरिएर रहेका महिलाको स्थिति एक समान छदै छैन । एउटा परम्पराको अन्त्य हुन नपाउदै अर्को अन्धविश्वासको सिकार भैरहन्छन् नारीहरू । समाजमा हुने अधिकाश घटनाहरू स् बाल विवाह, बिधुवा विवाह, बोक्सीको आरोप, बलात्कार, एसिड आक्रमण, अनमेल विवाह, घुम्टो प्रथा, छाउपडी प्रथा, वादी प्रथा, देउकी प्रथा, सति प्रथा, यातना, तिरस्कार, गाली गलौज, कुटपिट अपहेलना, बहुविवाह, चेलीबेटी बेचबिखन, दाइजो प्रथा आदि हिंसा महिलाहरूले सामना गरिसकेका र गर्दै आईरहेका हिंसाका रुप हुन् ।

नेपालको सन्दर्भमा हरेक समुदाय, सामाज, सस्कृती, धर्मका नाममा महिलाहरू माथि हिंसा भैरहेको पाईन्छ । हिमाल पाहाड तराई देखि उच्चघराना देखि निम्न झुपडीसम्म, राजनितिज्ञदेखि मतदातासम्म जहाँ सुकै र जो सुकैबाट जतिसुकै बेला महिला माथि हिंसा हुनसक्ने सम्भावना रहेको छ।

कहिले सति प्रथाको नाममा ज्युँदै जलिनु पर्ने, कहिले बोक्सीको आरोपमा, कहिले दाईजोको नाममा, कहिले वादी प्रथाको नाममा त कहिले बलात्कारको सिकार भएर महिलाको बलि यसरी कहिलेसम्म चढिरहने हो भन्न सकिन्न । उसबेला महिलाहरूले त्यो हदसम्मको पीडा भोगिरहदा सम्म किन विरोध गरेन्न वा बोलेनन्, यस्ता विविध पीडा र उत्पिडनको आंशिक जवाफ प्राप्तिका लागि नेपालकी प्रथम नारीवादी महिला योगमायाको संघर्ष र तिनले गर्नुपरेको देहत्याग (विद्रा)बाट पाउन सकिन्छ ।

बिकास भए सङ्गै हिंसाको विरुद्ध आवाज उठाउने अभ्यास बसेको छ। विभिन्न घटनाको विरुद्ध मा टिप्पणी गर्ने र चरीत्र हत्या गर्ने कुरामा समाजका महिला सदस्यहरू नै सरिक रहन्छ । परिवर्तनलाई अङ्गाले तापनि मानसिकता बद्लिन भने सकेको देखिन्न ।

पहिरनका कुरा

पहिरनको कुरालाई लिएर एक जना हजुरामाले आफ्नो अनुभव सुनाएको सम्झिन्छु- सानै उमेरमा बिवाह गरेपछि घरकै जिम्मेवारीले बाँध्यो । पछि छोराछोरी जन्मिए हुर्किए बढे, जमाना कहाँ उस्तै रह्यो र ? लाउने पहिरन फेरिए । उहाँ आफ्नो अनुभव सम्झिँदै भन्नुहुन्छ, ‘एक पल्ट मेरी सानिमाकी छोरी मलाई भेट्न आएकी थिई । कुर्था-सुरुवाल लाएर कति सुहाएको थियो । त्यो बेला गाउँमा पनि फाट्टफुट्ट कोई-कोईले लागाउथे कुर्था सुरुवाल । उसले लाएको लुगामा मेरो पनि आँखा गए ।’

मन मात्रै लागेर के गर्नु जहिल्यै फरियाको सप्कोमा बाधिएर बस्ने बानी बसिसकेको थियो । छोरीलाई घुमाउन सदरमुकाम लिएर जादा उहाँ लाई नि कुर्था लिउ कि भन्ने सोच आएछ तर सोच भन्दा बढी डर र त्रास अनि सङ्कोच मनमा, हिम्मत गरेर किन्नु भयो रे केही समयपछि बजार आउदा लिएर जानू भएछ । रहरले जितेर होला डरलाई बिर्सेर लगाएको लुगा देखाउन फुरुङ्ग पर्दै श्रीमान समक्ष जानुभएछ । भयो ठिक उल्टो त्यो देखेर श्रीमानले तारिफको साटो एक झापड हान्नुभएछ । उहाँ को रहर सप्पै भताभुङ्ग । कहिलेकाही घरमा कोई नभएको मौका पारेर रहर पूरा गर्न लगाउने गर्नुभएको रहेछ। कोई नभएको मौका पारेर लाएनी २-४ पटक श्रीमानले देखिहाल्ने अनि उहाँ डरले कपडा खोली हाल्नुहुन्थ्यो रे ।

एकदिन श्रीमानले नै बोलाएर एक जोर कपडा हतामा दिदै मन परेको लगाउनु भन्नू भएछ। यसरी उहाँ को रहरले श्रीमानको सोच नि परिवर्तन भएको भन्दै सुनाउनुहुन्छ। उहाँको जस्तै धेरै का छुट्टै काहानी होलान । समाजले पहिरनको आधारमा मान्छेको चरीत्र मापन गर्नु गलत कुरा हो । अचेल उहाँ जस्ता धेरै आमाहरू कुर्था मात्र हैन जिन्स नै लाएर हिड्नुहुन्छ।

हामीले पहिरनलाई मात्रै स्वीकार गरेर हुन्न मानसिकता पनि बदल्न सक्नु ठूलो कुरो हो । अनि यी त शरीर ढाकिने कपडाका कुरा भए अब छोटो पहिरनमा रमाउने को कुरा गरौं । मानिसहरू आफ्नो चाहाना र सहज हुने सम्मका पहिरनमा सजिएर हिड्छन, केही समय अघि सामाजिक संजालमा एक जना महिलाको पहिरन र ढाडको बिसयमा धेरै टीका टिप्पणी भए त्यति ले मात्रै नपुगेर अनेकौं थरिका ट्रोल बनाएरै समेत धज्जी उडाईयो । महिला पुरुष सबैले सेयर गरेर मजाक बनाउन पछि हटेन्न ।

तपाईं हामीलाई अवगत नै होला हाम्रा जिजुबाजेका पालामा हाम्रा हजुरामा हरूले भान्सा मा छिर्दा छातीदेखि उधो फरिया बाधेर चोलो खोलेर मात्रै खाना दिने प्रचलन थियो । जसलाई सस्कार को नाम दिईयो भने अहिले पश्चिमा सस्कृतिलाई अङ्गालेर रमाईरहेका मानिसले आधुनिक समाजमा बसेर आधुनिकता आत्मसात गरेको कुरालाई पचाउन किन सक्दैनन् ? त्यहीँ कुरा हामी चलचित्रको पर्दामा, बिदेशी भुमिमा गएर गर्दा केही नहुने सामान्य मानिने, समय अनुसार चलेको भन्ने र यहाँ कसैले आफ्नो स्व इच्छाले पहिरन लगाउदा त्यति विधि आलोचना किन र के का लागीरुरु हामीले आधुनिक बन्न त सिक्यौ तर आधुनिकता संगै आफुलाई बदल्न सकेनौं ।

पछिल्लो समयमा बलात्कार एसिड प्रहार जस्ता घटनाहरू अत्यन्तै बढी रहेका छन । हप्तामा २र३ दिन त बलात्कारका घटना हेडलाईन बनेर नै छापिन्छन् । केही बर्ष अघि भएको निर्मला पन्तको बलात्कारको दोसि आजसम्म पत्तो लागेको छैन । बलात्कृतहरू को विरुद्ध आवाज न उठेका पनि होईन , सडकमा जुलुस नभएको पनि हैन, विरोध नगरेको पनि हैन तर खै कस्ले सुनिदिने सडकमा चिच्याउनेहरूको आवाज । अहिले केहि समय यता हेर्ने हो भने बलात्कारका घटना अत्यधिक बढेका छन । बलात्कृत हुनेहरू विभिन्न उमेर समुहका छन् कति त आफ्नो शारीरिक बिकास भएको थाहै नपाउनेसम्म छन । शिक्षा र चेतनाले भरिएको समाजमा पनि यसरी महिला हिंसा बढिरहनुको पछाडी के कारण हुनसक्ला ?

किन हुन सकेन महिला अधिकारकाे सुनिश्चितता ?

महिलाहरूलाई अधिकार सम्पन्न साक्षर र सक्षम बनाउन विभिन्न परियोजनाहरू संचालन भएका छन, हजारौं एनजिओ हरू, संघसस्थाहरू खुलेका छन, हजारौं चेतनामूलक कार्यक्रम सन्चालनमा ल्याईएका छन, त्यति हुदा सम्म पनि महिलाको हक अधिकारको सुनिश्चितता हुन सकेको छैन ।

महिला नै हिंसाको सिकार हुनुमा राजनैतिक, आर्थिक, सामाजिक र सास्कृतिक चेतनाको अभाव नै प्रमुख कारण मानिन्छ । तर चेतना र शिक्षाको पहुँचले विश्व हल्लाएको २१ औं शताब्दीमा समेत महिला हिंसाको अन्त्य हुन नसक्नु दुखको कुरा हो । अझ हाम्रो देश त स्वयं महिला रास्ट्रपति भएको देश, दिनलाई त महिलालाई पनि ३३५ हक अधिकार कानुनले दिएको छ भन्नलाई पनि आधा आकाश आधा धर्तीको उपनाम दिईन्छ । तर खै त महिला बालबालिकाको हक अधिकार सुनिश्चित भएकोरु नियम कानुन बनेका छन तर किताबका पानामा सिमित कार्यन्वयन हुन यहाँ कति निर्मला पन्त र सम्झना बि क को बलि चढ्नुपर्ने हो त्यो समयले बताउला देखाउला ।

हामी शिक्षित छौं, चेतनशील छौं, परिवर्तन चाहान्छौ, लैङ्गकि समानताका कुरा गर्छौं बहस गर्छौं, समानताको कुरा गर्छौं तर व्यवहारमा लागू गर्दैनौ कुरैमा मात्रै सिमित । महिलाका निम्ति कोटा छुटिन्छन् । महिलालाई ३३५ आरक्षणको ब्यवस्था गरिएको छ । उत्पीडित, जनजाति, आदिवासी, दलित, पिछाडिएका बर्ग आदि महिलाका लागि निर्वाचनमा आरक्षणको ब्यवस्था पनि गरेको छ । तर जबसम्म महिलालाई थपनाको रुपमा मात्रै हेरिन्छ सोचिन्छ तबसम्म महिला हरू अघि बढ्न सक्दैन्न, न हिंसाबाट मुक्त हुन नै । महिला हिंसा अन्त्य को निम्ति थुप्रै कानुनहरू बनेको त छन तर कार्यन्वयनमा भने आउन सकेका छैनन् ।

महिलाको निम्ति काम गर्ने रास्टिय महिला आयोग छ, कानुन मन्त्री महिला नै रहेकी छिन तर पनि किन बिभेदकारी बिधेयक, संसदमा अल्पसंख्यक भएपनी महिलाहरू छन तर किन अडान लिन सक्दैनन् रुरु के महिलाको काम स्टेजको सोभा बढाएर अरुको भासणमा ताली पिट्ने मात्रै हो रु हो मा हो मिलाउने मात्रै हो तरु घटनाका स्वरुपहरू दिनदिनै भयानक बन्दै गैईरहेका छन यी बिसयमा सरकार मौन छ अनि जवाफदेही को बन्नेरु महिलाहरूले आफ्नो भुमिका र कर्तव्यको पालना ज्यानको बाजि लगाएरै पूरा गरेका इतिहास पनि रहेका छन । चाहे त्यो नालापानीको युद्धमा होस या ६२र६३को जन आन्दोलनको बेला होस वा माओवादिको जनयुद्धमै किन नहोस्, हजारौं महिलाहरूको बलिदान उल्लेखनिय रहेको छ । तर उनीहरूकोको सहभागी को चर्चा खासै उल्लेख भएको देखिन्न । देशको निम्ति उदाहरणिय काम गर्ने थुप्रै महिलाहरू रहेका छन ।

छोरीलाई दुर्गाजस्तो बन्नुपर्छ किन भनिन्न ?

नेपालकी छोरी भृकुटी पासङ्ग लमु आदि आदि नारीहरूको उदाहरण प्रशस्तै छन। योग्यता क्षमता र अवसर पाए महिलाले धेरै गर्न सक्छन भन्ने उदाहरण हुन यी । समक्ष मात्रै हैन शारीरिक रुपले अशक्त भएनी मानसिक रुपले पनि महिलाहरू अब्बल हुन्छन् भन्ने कुरा झमक कुमारी घिमिरेलाई देखेर पनि सकिन्छ । सामाजिक संजाल र समुहमा बौद्धिकताको कुरा गरेर मात्रै पुग्दैन।

जबसम्म सोच परिवर्तन गर्न सकिदैन तबसम्म हिंसा मा कमि आउँदैन । परिवर्तन को सुरुवात आफैंबाट गर्नु आवश्यक छ । हामी घरमा छोरीको जन्म भयो भने लक्ष्मीको आगमन भयाे भन्ने गर्छौं । तर छोरीलाई दुर्गाजस्तो बन्नुपर्छ भनेर भन्दैनौँ । छोरीले संस्कार र संस्कृति बचाउनुपर्छ, कसैसँग ठूलो स्वर गर्नुहुन्न, छोरी भनेको घरको इज्जत हो भन्ने पाठ सिकाइन्छ । तर किन सिकाइँदैन- तिमी कठोर बन्नुपर्छ, कोही आइलाग्यो भने जाईलाग्नुपर्छ भनेर ? छोरी मान्छे कमजोर हुन्छन् भन्ने कुराको फाईदा उठाउछन लोग्ने मान्छेहरू। हरेक छोरिमान्छे दुर्गाको नौ रुप बन्न सक्छन्, आफ्ना लागि लड्न सक्छन् भन्ने चेतको बिकास नभएसम्म अन्याय मा परिरहन्छ्न नारीहरू।

आफ्नो सुरक्षा आफैं ले गर्न सक्नुनै नारीहरूको अबको विकल्प हुनेछ । नत्र जति नै नियम कानुन बने पनि केही हुनेवाला छैन । अन्याय गर्नेले गरिरहन्छ चुपचाप सहनुबाहेक विकल्प हुँदैन । सरकारले बलात्कार गर्नेलाई कार्वाही गर्न नसक्नु छानबिन गर्न नसक्नु अडान लिन नसक्नु अपराधी को लागि बनेका कानुको कार्यन्वयन गर्न नसक्नु अझ भनौं बलात्कारिलाई संरक्षण गर्ने कारणबाट धेरैलाई उक्साहट मिलेको छ नकारात्मक कार्य गर्न । अपराधि निर्धक्कता का साथ खुलेआम घुमिरहन्छन् अनि कयौं नारीहरू हिंसाका सिकार बन्न पुग्छन। इज्जत लुट्ने ले लुटछ, त्यसको नमिठो छाप जिन्दगीभर भोग्ने महिला हुन्छन् ।

समाजमा त्यस्ता हिम्मतवाला पुरुषको खाचो छ । जस्ले एक बलत्त्कृत नारीलाई अपनावोस, नयाँ जीवन दिनसकोस उस्का भावना चाहाना र इज्जतमा कुनै कमि आउन नदेवोस । अरु सरह सामान्य जिन्दगी बाँच्ने अधार दिन सकोस् । तर यो कहाँ सम्भव छ र, यहाँ इच्छाले बनेका सम्बन्ध त तोडिन्छन्, एउटी बलात्कृत नारीको जिन्दगी रङ्गाउने आट कस्ले गर्ने । यदि यस्तै रहिरहने हो भने भोलिको दिनमा तपाई अनि म नै आफ्नो अस्तित्व लुटिएर बाँच्ने दिन न आउलान भन्न सकिन्न ।

[लेखिका स्नातकोत्तर तेस्रो सेमेस्टर (समाजशास्त्र) माअध्ययनरत छिन्]

 

 

दशैँको मनोवैज्ञानिक पक्ष : कोरोना कहरबीच यसरी रहौँ खुसी र स्वस्थ
  • गोपाल ढकाल

विश्वव्यापी रुपमा फैलिएको कोरोना भाईसरको असर शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्यमा मात्र होइन आर्थिक, सामाजिक , धार्मिक , सांस्कृतिक, चाडपर्व , रहनसहन लगायतका प्राय सबै क्षेत्रमा परेको छ।

कोरोना संक्रमणका कारण यस बर्ष दशैँलाई खुलेर हर्षोल्लासका साथ मनाउने अबस्था छैनौ ।  तर जस्तोसुकै विषम अवस्थामा पनि हामीले हाम्रो धर्म, संस्कृति र परम्परा भुल्नु हुँदैन । यसको संरक्षणमा जोड दिनुपर्छ । यो वर्ष भने कोरोनाको संक्रमणलाइ ध्यान दिँदै भौतिक दुरी कायम गरेर सुरक्षाका उपायहरू अपनाउँदै जो-जो जहाँ छन्, त्यहीँबाट दशैँ मनाउनु नै उतम हुन्छ ।

दशैँको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष आशीर्वाद लिनेदिने र शुभकामनाको आदान-प्रदान गर्ने कार्य भएकाले भौतिक रुपमा भेटघाट हुन नसके पनि वैकल्पिक रुपमा फोन वा सोसियल मिडियाको प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

चाडपर्वको धार्मिक रूपमा मात्र होइन, सामाजिक, सांस्कृतिक र मनोवैज्ञानिक रूपमा समेत ठुलो महत्व रहेको हुन्छ। दशैँ-तिहारजस्ता महत्वका चाडपर्वहरुलाई कुनै जातजाति र धर्म सम्प्रदायसँग मात्र सीमित नबनाई परम्परा र संस्कृतिका रूपमा विकसित गर्नुपर्दछ। यस्ता राष्ट्रिय चाडपर्वहरूले नेपालीहरूमा राष्ट्रिय एकता, शान्ति र सद्भाव कायम राख्न मद्दत गरिरहेको हुन्छ । साथै नेपाली हुनुको गौरव र पहिचान गराउँछ ।

दशैँ र स्वास्थ्य

किंवदन्तिअनुसार पनि विजयादशमी असत्यमाथि सत्यको जितको उत्सवका रुपमा मनाइन्छ । विजयको उत्सवले आत्मबल, आत्मविश्वास, जोश जागर, हौसला बढाउने तथा नैरस्यतालाई हटाउने गर्छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार स्वस्थ्य भनेको शारीरिक, मानसिक, सामाजिक र आध्यात्मिक चारै तवरबाट स्वस्थ हुनु हो । दशैँजस्ता चाडपर्वहरुले मानिसलाई यी चारै किसिमबाट स्वस्थ रहनका लागि मद्दत पुर्याइरहेको हुन्छ ।

दशैँ यस्तो मौसममा पर्छ, जुनबेला खेती किसानी गर्ने व्यक्तिलाई कामको कुनै बोझ हुँदैन । कामको चपेटाबाट मुक्त भएर आराम गर्ने अवसर पनि हो दशैँ । चाडपर्वमा प्रायः सबैले सधैँको भन्दा फरक मीठो मसिनो र पोषिलो खानेकुरा खाने गर्दछन् । दशैँमा विशेष रूपमा खाइने दही, चिउरा, घ्यु, फलफूल, मिठाई, माछामासुजस्ता खानेकुराले शरीरमा शक्ति प्रदान गर्छ, जसले शारीरिक रूपमा स्वस्थ्य रहन मद्दत पुर्याउँछ ।

दशैँमा पिङ्ग खेल्दा शारीरिक व्यायम हुनुका साथै खाएको गरिष्ठ भोजन पचाउन मद्दत गर्छ । पिङ्ग खेल्दा मनोरञ्जन पनि भैरहेको हुन्छ ।
दशैँको बेला ठूलाले सानालाई टिका लगाएर दिइने आशीर्वाद र एक-अर्कामा गरिने शुभकामना आदान–प्रदानले व्यक्तिमा जोश, जाँगर र हौसला बढाउँछ । निराश मनमा पनि आत्मबलको सञ्चार हुन थाल्छ।

आफन्त र साथीभाइसँगको भेटघाटले निराशा र एक्लोपन हटाउँछ । व्यक्तिलाई सही मार्गमा हिँड्ने प्रेरणा मिल्दछ र सकारात्मक सोचको विकास हुन्छ । यसले व्यक्तिको समग्र स्वास्थ्य प्रवर्द्धनमा मद्दत गर्दछ।

दशैँ र खुसी

कोरोनाले धेरैलाई निराश बनाएको अहिलेको अवस्थामा आत्मबल, प्रेरणा र सकारात्मक सोचको  सञ्चार हुनु अति आवश्यक छ । यसले व्यक्तिमा स्वस्थता प्रदान गर्न सघाउ पुग्छ ।

दशैँको रमझमले खुसियाली र उमङ्ग लिएर आउँछ । अझ केटाकेटीहरू त दशैँ कहिलेआउँला भनेर दुई-चार महिना अगाडिदेखि नै औँला भाँच्न थाल्छन् । दशैँको अवसरमा आफन्त तथा साथीभाइहरूसँग गरिने भेटघाट र शुभकामनाको आदान–प्रदानबाट आत्मीयता, माया, प्रेम, सद्भाव, भाइचारा, मेलमिलाप र निकटता कायम राख्न मद्दत गर्दछ । यसले मानिसलाई सामाजिक रूपमा स्वस्थ्य बनाउछ ।

घर छोडेर विदेशिएका वा टाढा परदेश गएका परिवारका सदस्यहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउने चाड हो दशैँ । विदेशिएका धेरै नेपालीहरू दशैँको अवसरमा स्वदेश फर्किने समय कुरेर बसेका हुन्छन् ।

तर भलै यो पटक भने धेरै नेपालीहरु दशैमा पनि घर फर्कन पाएनन् ।

नाति नातिनादेखि हजुरबुबा, हजुरआमा एकै ठाउँमा भेला भएर हर्षोल्लासका साथ मनाइने दशैँले बढ्दै गएको जेनेरेसन ग्यापलाई कम गर्न र सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउन मद्दत गर्दछ ।

दशैँको बेला विभिन्न शक्तिपिठहरूमा गएर गरिने पूजापाठले व्यक्तिलाई आध्यात्मिक बनाउन मद्दत गर्दछ । आत्मिक शक्ति प्रदान गर्दछ । आत्मिक शक्तिले व्यक्तिलाई मानसिक रूपमा पनि सवल बनाउँछ ।

आध्यात्मिक स्वास्थ्यले व्यक्तिलाई अनुशासित, नैतिकवान र कर्तव्यनिष्ठ बनाउँछ ।

दशैँकाे मनाेवैज्ञानिक पाटाे

मानसिक स्वास्थ्यका लागि चाडपर्वले थेरापीकै काम गरिरहेको हुन्छ । चाडपपर्वको मनोवैज्ञानिक पक्षलाई बुझी यसलाई धर्मको रुपमा नहेरी चाडपर्वको रूपमा स्वीकार गर्ने र मनाउने हो भने धेरै राम्रो हुन्छ ।

चामलको टीका लगाउनु अन्नको सम्मान गर्नु हो । यसको महत्त्वलाई बुुझ्नु हो । यसले नेपाल कृषिप्रधान देश हो भन्ने कुरा पनि झल्किन्छ । दशैँमा लगाईने रातो रंगमिश्रित चामलको टीकाले मानिसमा उर्जा, जोश-जागर, उत्साह, साहस बढाउँछ । रातो रंग शक्ति, उत्साह, सौभाग्य र विजयको प्रतीक हो ।

दशैँमा टीकासँगै जमरा लगाउनुको पनि अर्थ छ । जमराको जुस जसलाई अमृतरस भनिन्छ । जमराको जुस दैनिक सेवनले धेरै किसिमका रोगहरू लाग्नबाट हामीलाई बचाउँछ र दीर्घ जीवन दिन्छ । दशैँमा जमरा लगाउनुको अर्थ जमराको औषधि गुण र महत्वलाई झल्काउने प्रतीकको रूपमा लिनु पर्छ।

दशैँमा टीका लगाएर दक्षिणा दिनु पनि आफैँमा उत्साववर्धक लाग्छ । चाडपर्वको बेला किनमेल गर्दा पैसा खर्च हुने, ऋण समेत लाग्न सक्ने हुँदा सक्नेले गच्छेअनुसार टीका लगाएर पैसा दिँदा यसले थोरबहुत ऋणबाट मुक्त हुन र आर्थिक अवस्था सुधार गर्न मद्दत गर्दछ ।

यस वर्ष त कोरोनाको कारण अर्थतन्त्र नै तहसनहस भएको छ । धेरैको आर्थिक अवस्था कमजोर भएको छ ।  तसर्थ ‘घाँटी हेरी हाड निल्नु’ पर्दछ भन्ने मान्यताअनुरुप आफ्नो गच्छेअनुसार बिना तडक भडक चाडपर्व मनाउनु हितकर हुनेछ ।

“दशैँ आयो, खाउँला पिउँला के खाउँला, चोरी ल्याउँला” अर्थात् जसरी पनि मिठोमसिना खानैपर्छ, जसरी पनि राम्रो लगाउनै पर्छ भन्ने सोचले दशैँलाई बोझिलो र तनावपूर्ण बनाउनु हुँदैन । चाडपर्वलाई फजुल खर्च गर्ने बाहनाको रूपमा होइन , आफूलाई उत्साहित गर्ने, आपसी सम्बन्ध प्रगाढ बनाउने, माया प्रेम र सद्भाव बढाउने अवसरको रूपमा लिनु पर्दछ ।

साथै चाडपर्वको बेला जुवातास खेल्ने, होहल्ला गर्ने, र’क्सी खाने, झै-झ’गडा गर्नेजस्ता नकारात्मक पाटोलाई हटाउनुपर्छ ।

बलि कति जायज ?

दशैँको बेला देवीदेवताको नाममा चढाइने बली भने एक किसिमको अन्धविश्वास नै हो । प्राणी हत्या महापाप हो । तर पेटको लागि मानिसहरु जस्तोसुकै पाप गर्न र बाहना बनाउन पछि पर्दैनन् । मान्छेले आफ्नो पापलाई छल्न देवीदेवतालाई बली चढाएको प्रसाद भन्दै खाने निहुँ र बाहना बाहेक अरु केही होइन बलि प्रथा । यदि सबै प्राणी देवीदेवताको सृष्टि हुन् भने आफैले सृष्टि गरेको आफ्नै सन्तानलाई आफ्नै आमाले भोग कहिल्यै माग्दिनन । बलि प्रथाले स्वयम् व्यक्तिलाई हिं’स्रक, मानसिक रूपमा कमजोर, चिटचिटाहट, अस्थिर र रिसाहा बनाउने गर्दछ ।

शाकाहारी व्यक्तिहरूलाई दशैँको बेला हुने मा’रकाटले अत्यन्तै धेरै तनाव पुर्याउँछ । खसी-बोकाको क्रन्दन, रगत र का’टमारको दृश्यले उनीहरूलाई दुखी र मानसिक रूपमा अस्थिर बनाउने गर्दछ । वास्तवमा बलि चढाउनु भनेको आफ्ना कमी-कमजोरी, खराब आचरण, असुरी र दुर्बल पक्षहरू, पासाविक मनोवृत्ति, काम, क्रोध, लोभ र मोहजस्ता कुरा छोड्ने संकल्प देवीदेवताका सामु राख्नु हो । आफ्नो गलत कार्यको प्रायश्चित्त गर्नु हो । याे बुझ्ने हाे भने पशुबलि दिने क्रम न्यून हुँदै जानेछ ।

दशैमा विशेषगरी शक्तिपिठहरूमा दुर्गा भवानीको पूजा गरिन्छ । दुर्गा माता अर्थात् महिला वा स्त्रीलाई शक्तिको रूपमा पूजा गर्नु, शक्तिको प्रतीकको रूपमा लिनु हाम्रोजस्तो पुरुषप्रधान समाजका लागि अर्थपूर्ण र महत्वपूर्ण रहेको छ ।

(लेखक मनाेविद हुनुहुन्छ)

चाडबाडमा मात्र अनुगमन : उपभोक्ताप्रति सरकारको दायित्व सधैँका लागि होइन र ?
  • अभिषेक कुमार

मुलुकमा चाडर्पव नजिकिँदै गर्दा बजार अनुगमनतर्फ सरकारको ध्यान जाने गरेको देखिन्छ । अरुबेला भने सरकार कानमा तेल हालेर बसेको हुन्छ भन्दा पनि फरक नपर्ला ।

सरकारले समय समयमा यस्तो विषयमा ध्यान दिएमा सबैले फाइदा लिन सक्नेमा दुई मत रहदैन । उत्पादक, उपभोक्ता र सरकार बजारका तीन स्तम्भहरु हुन् । उपभोक्ताहरु उत्पादनको उपयोगको लागि भुक्तान गर्छन् । त्यसैले पनि उपभोक्ताको भूमिका सबैभन्दा महत्वपूर्ण हुन्छ । उत्पादनलाई ब्रान्ड बनाउनमा पनि ठूलो भूमिका उपभोक्ताले नै खेलेका हुन्छन् ।

हर्लिक्स एक ७० वर्ष पुरानो र ओरियो १०८ वर्ष पुरानो ब्रान्ड हो । हरेक परिवारका पुस्ताहरुले यी ब्रान्डहरूको उपभोग गर्दै आएका छन् । त्यसैले पनि मानिसहरू भावनात्मक रूपमा यी ब्रान्डहरूमा संलग्न हुन्छन् तर जब यी ब्रान्डहरूबारे नकरात्मक कुरा गरिन्छ अनि मानिस अथवा उपभोक्ताहरुले आफ्नो विश्वासमा ठेस लागेको महसुस गर्छन र दुखित हुन्छन् । यो ब्रान्डको भावनात्मक पक्ष हो ।

स्वास्थ्यका लागि म्याद गुज्रेको खाद्य पदार्थले एकातिर स्वास्थ्यमा त असर गर्छ नै त्यसमाथि यस्ता उत्पादनले स्वाद पनि गुमाइसकेको हुन्छ ।
खाद्य वस्तुको उपभोग्य मितिको बारेमा जानकारी लिनु उपभोक्ताको अधिकार हो । कुनै पनि सामान किन्नुअघि र कुनै उत्पादन लिन अस्वीकार गर्नुअघि हरेक उपभोक्ताले मितिबारे राम्रो जानकारी लिन आवश्यक छ ।

नेपालको सन्दर्भमा हाम्रा धेरै उपभोक्ताहरू अंग्रेजी लेबल पढ्न नसक्ने यर्थाथप्रति पनि ध्यान दिन जरुरी छ । तर यहाँ जिम्मेवारी उपभोक्तासंग मात्र नभइ विक्रेतासंग पनि जोडिएको हुन्छ । केही डिपार्टमेन्टल स्टोरमा म्याद गुज्रेको सामग्रीलाई सूचना दिएर अलग्गै राख्ने गरिन्छ । ग्राहक तथा उपभोक्ता बढीजसो हतारमा नै सामान किन्ने हुँदा यस्तो व्यवस्थापन उनीहरुका लागि सहज हुन्छ तर सबै डिपार्टमेन्टल र पसलहरुमा यस्तो व्यवस्था गरिएको पाइदैन । जस्ले गर्दा हतारमा लिने ग्राहक र उपभोक्ता मारमा पर्छन् ।

नेपालजस्ता अनिश्चयले भरिएको ठाउँमा खाद्य उत्पादन र यसकाे बजारको बारेमा धेरै पक्षमा ध्यान पुर्याउन आवश्यक छ । लकडाउन, बन्दलगायतका धेरै अवरोधकहरुलाई पनि उत्पादकले ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ । जसमा अन्ततः सबैभन्दा बढी सरोकार उपभोक्ताको हितसँग गाँसिएको हुन्छ ।

प्रतिष्ठित ब्रान्ड लगायत एफएमसीजी क्षेत्रको बजारमा कुनै पनि उत्पादन वितरण गर्ने नेपाली कम्पनीहरूले थोरै मार्जिनमा काम गर्छन् । उनीहरूले केही कमाउन पनि धेरै उत्पादन बेच्नुपर्ने अवस्था विद्यमान छ । बिग्रेका, सडेगलेका र म्याद सकिएका एवं हराएका उत्पादनको मूल्य पनि चुकाउनुपर्ने हुँदा नाफाको खोजीमा रहेका उनीहरुले अन्ततः उपभोक्तामाथि नै त्यो नाफाको भार लाद्न सक्छन् । जस्ले उपभोक्ताले वास्तविक भन्दा महंगो मूल्य चुकाउनु पर्ने गरेको छ ।

अविभावक कम्पनीले क्षतिग्रस्त र म्याद समाप्त भएको प्रतिपूर्तिको प्रतिशतमा क्याप राखेको हुन्छ । यसले यी स्थानीय कम्पनीहरूलाई कडा स्थानमा राख्छ । नेपालजस्तो मुलुकमा जहाँ अनिश्चितता उच्च छ, कुनै पनि खाद्य उत्पादनहरू एक वर्षभन्दा कम म्याद राखिएकाे आउँछन् । २ अथवा ३ महिनासम्म कारखानाबाट उत्पादनका लागि ट्रान्जिट हुने समयावधि हो ।

नेपालजस्ता अनिश्चयले भरिएको ठाउँमा खाद्य उत्पादन र यसकाे बजारको बारेमा धेरै पक्षमा ध्यान पुर्याउन आवश्यक छ । लकडाउन, बन्दलगायतका धेरै अवरोधकहरुलाई पनि उत्पादकले ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ । जसमा अन्ततः सबैभन्दा बढी सरोकार उपभोक्ताको हितसँग गाँसिएको हुन्छ ।

बिक्री पूर्वानुमान राम्रोसँग हेक्का गर्नुपर्नेछ, नेपालजस्ता देशहरूमा उत्पादनहरू प्राप्त गर्ने बाटाहरु धेरै भएको पाइएको छ । कुनै एक उत्पादन नेपालमा यति विक्रि हुन्छ भनेर अनुमान गरेर ल्याउने आधिकारिक विक्रेताको अनुमान त्यतिखेर फरक पर्छ , जब अन्य अबैध बाटो र च्यानलहरुबाट पनि ती विक्रेताले नेपालमा ल्याएका उस्तै उत्पादनहरु भित्रने गर्छन । जसले पहिलो कम्पनीको बिक्री पूर्वानुमानलाई निश्चय नै गडबड गरिदिन्छ । नेपालमा भारतबाट आउने कतिपय उत्पादनहरू अरब मुलुकहरुबाट पनि भित्रिने गरेको पाइएको छ । जसले  भारतबाट नेपाल भित्र्याउनेको पूर्वानुमान नमिल्दा बजारमा पनि असर पार्ने गरेको र त्यसकाे प्रभाव सोझै उपभोक्तामा पर्ने गरेको छ ।

सरकार मुख्य गेट हो, जसले आउटलेटमा पु-याउनुअघि र अन्तमा उपभोक्तामा उत्तम उत्पादन प्रवाह गर्न सक्दछ । त्यसैले पनि सरकारले नेपाल भित्रिने यस्ता उत्पादनहरु भन्सार अर्थात् ट्रान्जिट पोइन्टमा नै कडाइ गरेर उत्पादनको विश्वसनीयतामाथि निगरानीमा कडाइ गर्न आवश्यक छ । बजारमा त्यस्ता पक्ष पनि हाबी छन्, जसको काम भनेको कम दरमा त्यस्ता उत्पादनहरू किन्नु हो र बजारमा ठूलो मात्रामा प्रवाह गर्नु हो । जस्को उद्देश्य जनस्वास्थ्य र ब्रान्ड प्रतिष्ठामा क्षति र्पुयाउनु पनि हो । बजारमा हुने यो खेलप्रति पनि सरकारी निकायको निगरानी उत्तिकै हुन आवश्यक देखिएको छ ।

सरकारले तुरुन्तै म्याद सकिएको र क्षतिग्रस्त उत्पादनहरूमा करहरूको पुनःपूर्तिको नोटिस लिनुपर्छ । जसले कम्पनीहरूलाई बाहिर आउन, नोक्सान नष्ट गर्न र सार्वजनिक स्वास्थ्य पुनर्स्थापना गर्न प्रोत्साहित गर्दछ।

दोस्रो महत्त्वपूर्ण उपायमा सरकार रहेको छ । जसले म्याद सकिएको उत्पादनलाई उत्पादनमा पुग्न निरुत्साहित गर्न सक्दछ त्यस्तो उत्पादनहरूमा तिरेको करलाई फिर्ता लिएर । यस्तोमा सरकारले ड्यामेज अर्थात विग्रेका खाद्य सामग्री लिने करमा उदारता देखाए वा हटाए यस्को सोझो प्रभाव उपभोक्ताको हितमा नै जोडिएको हुन्छ । एउटा विस्कुटमा लिने सरकारले लिने करले नै बजार भाउ निर्धारण गर्ने हुँदा यस्तो वस्तुमा लिने कर मिनाह गरे उत्पादक कम्पनीले उपभोक्तासंग खराब भएको वस्तुको लागत अवश्य जोड्दैन । तर यस्ता उत्पादनले बारम्बार ड्यामेज देखाएर सरकारबाट छुट लिने झुट शैली अपनाउनेतर्फ भने सरकार सजग हुन जरुरी छ ।

जसले अनावश्यक रूपमा उत्पादनको लागत जोड्छ, त्यसले उपभोक्ताकाे गोजी थप खत्तम पार्न सक्छ । शून्य वा न्यूनतम कर लगाएमा उपभोक्तालाई कम दरमा राम्रो वस्तुको खरिद गर्न अवश्य सहयोग पुग्छ । आयात उत्पादनको कम लागतले स्थानीय कम्पनीहरूलाई नोक्सान नष्ट गर्न प्रोत्साहित गर्न सक्छ किनभने घाटा न्यूनतम हुनेछ ।

सरकारले तुरुन्तै म्याद सकिएको र क्षतिग्रस्त उत्पादनहरूमा करहरूको पुनःपूर्तिको नोटिस लिनुपर्छ । जसले कम्पनीहरूलाई बाहिर आउन, नोक्सान नष्ट गर्न र सार्वजनिक स्वास्थ्य पुनर्स्थापना गर्न प्रोत्साहित गर्दछ।

गलत कम्पनीमा संलग्न हुने कम्पनीहरूलाई दण्डको व्यवस्था पनि उत्तिकै आवश्यक छ । यस्तो प्रक्रिया दसैं र तिहार जस्तो चाडवाडको समयमा मात्र नभइ वर्षभरि नै भएमा बजारमा म्याद सकिएको सामग्रीहरु बेचिरहने अवस्थालाई निकै कम गर्न सकिनेछ ।

(लेखक एफएमसीजी एक्स्पर्ट हुनुहुन्छ)

सम्झनामा निर्मला : ‘कतै भोलि म त हुने होइन अर्की निर्मला ?’

  • राेनिशा फुयाल

आजभोलि मलाई डर लाग्न थालेको छ । हिजोसम्म बेपर्वाह दौडिने मेरा पैतालाहरु अचेल घरको चार दिवारबाट बाहिर टेक्दा समेत काँप्न थालेका छन् । हिजोसम्म ठाडो अडिने मेरो शीर अचेल मर्दको एक नजरमा झुक्न थालेको छ । अचेल आफ्नै मनले आफैसँग प्रश्न गर्न थालेकाे  छ- ‘म कहाँ र कोसँग सुरक्षित छु ?’

हरेक दिन सुन्छु/पढ्छु/देख्छु बलात्कारका घट्नाहरू-

– आफ्नै बाबुद्वारा छोरीमाथि बलात्कार…
– सुसराद्वारा बुहारीमाथि बलात्कार…
– आफ्नै दाजुबाट बहिनीमाथि बलात्कार…
– शिक्षकद्वारा विद्यार्थीमाथि बलात्कार…
– आफ्नै घरभित्र महिला बलात्कृत…
– खुल्ला चौरमा सामुहिक बलात्कार…
– बसभित्र बेहाेस बनाएर बलात्कार…

उफ्, जताततै बलात्कार नै बलात्कार !

म अचेल सम्झिन्छु, न्याय कुरिरहेकी निर्मलाकाे अात्मालाई ।  लाग्छ, कतै भोलि मैले पनि उनीजसरी नै न्याय कुर्नपर्ने त होइन ? हजुर दुई वर्ष बितिसक्यो न्यायको बाटो हेर्दाहेर्दै । सेलाइसके हिजो निर्मलाको न्यायको लागि तातिएका सडकरु । मौन भैसके हिजो बुलन्द भएका आवाजहरु । अनि थाकिसके न्याय पर्खिरहेका आँखाहरु । अफसोस्- बढ्दै छन् त निर्मलाझै निमोठिएका नानीहरू ।

म सम्झिन्छु- मन्दिरभित्र मारिएकी सम्झनालाई । लाग्छ, ईश्वरले त उसको अस्मिता जोगाउन सकेनन्, म कसको आश गर्नु ? यो सरकारको, जो मुर्तिझैँ मौन छ ?

हजुर मलाई रत्तिभर पनि आश छैन कसैको । प्यारी सम्झना, तिमी पनि आश नगर्नु । सुन्नेवाला छैनन् यहाँ कसैले हाम्रो चित्कारलाई । बुझ्नेवाला छैनन् कसैले हामीमाथिकाे उत्पीडनलाई । बस्, सम्झिनु- तिमी अर्की निर्मला थियौ, जसलाई निमोठेर फालियो । जबसम्म मौन बसेको सरकार बोल्दैन, यहाँ कसैलाई पनि न्याय मिल्दैन ।

आज हरेकलाई यहीँ डर छ- ‘कतै भोलि म त हुने होइन अर्की निर्मला ?’ हरेक पुरुष सम्भावित बलात्कारी हुन् भन्न मिल्दैन तर हरेक नारी सम्भावित निर्मला नहोलिन् भन्न सकिने अवस्था छैन !

filter_none सबै अपडेट
Copyright © 2018 All rights reserved by NBC.
Designed by appharu.com