sort डा.गोविन्द केसीको समर्थनमा माइतीघर मण्डलामा दीप प्रज्ज्वलन (तस्वीर)

तस्वीर : महेश्वर के.सी./न्यूज २४, काठमाडौं, १२ असोज । विभिन्न माग राखेर अनसनमा बस्नुभएका डा.गोबिन्द केसीको समर्थनमा काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा दीप प्रज्ज्वलन गरिएको छ । युवाहरुले सोमबार (आज) साँझ १९ औं अनसनको १५ औं दिनमा डा. केसीको मागहरूको समर्थन तथा…

  • तस्वीर : महेश्वर के.सी./न्यूज २४,

काठमाडौं, १२ असोज । विभिन्न माग राखेर अनसनमा बस्नुभएका डा.गोबिन्द केसीको समर्थनमा काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा दीप प्रज्ज्वलन गरिएको छ ।

युवाहरुले सोमबार (आज) साँझ १९ औं अनसनको १५ औं दिनमा डा. केसीको मागहरूको समर्थन तथा जीवनरक्षाको माग गर्दै दीप प्रज्ज्वलन गरेका हुन् ।

डा. केसीको समर्थनमा युवाहरुले ‘गोविन्द केसीको माग पूरा गर, गोविन्द केसीको जीवन रक्षा गर’, ‘हिजोको सम्झौता कता गयो ? सरकारको नैतिकता गायब भयो’, ‘दूरदराजमा मेडिकल शिक्षा खै’, ‘लूटतन्त्र बन्द गर’, ‘नाममा समाजबाद, स्वास्थ्यमा व्यापार’लगायतका प्लेकार्डसहित प्रदर्शन तथा दीप प्रज्ज्वलन गरेका हुन् ।

डा. केसीले नेपालीहरुको निःशूल्क गुणस्तरीय शिक्षा तथा स्वास्थ्य सेवामा समान पहुँचको सुनिश्चितता र ओली सरकारको लुटतन्त्र, तानाशाही तन्त्रविरुद्ध जुम्लामा १९ औ सत्याग्रह सुरु गर्नु भएको थियो ।

तर, उहाँको स्वास्थ्यमा समस्या आएपछि अहिले उहाँलाई काठमाडौं ल्याइसकिएको छ । हाल उहाँ त्रिवि शिक्षण अस्पतालको आकस्मिक कक्षामा अनसनरत हुनुहुन्छ । केही दिन अगाडि मात्रै डा. केसीले भिडियो सन्देशमार्फत् प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई आफ्नो सामान्य मागलाई पूरा गरिदिन अपील समेत गर्नुभएको थियो ।

 

 

sort कोरोनाको जोखिम कहिलेसम्म रहन्छ भन्नेमा सरकार पनि अनभिज्ञ : मन्त्री ज्ञवाली

काठमाडौं, १२ असोज । सरकारले देशमा निरन्तर कोरोना संक्रमित बढिरहेको कारण यसको जोखिम कहिलेसम्म रहन्छ भन्ने पूर्वानुमान गर्न नसकिने प्रष्ट पारेको छ ।सरकारका प्रवक्ता तथा परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले मुलुकमा कोरोना जोखिमबारे अझै पूर्वानुमान गर्न सकिने अवस्था नभएको प्रष्ट पार्नु भएको…

काठमाडौं, १२ असोज । सरकारले देशमा निरन्तर कोरोना संक्रमित बढिरहेको कारण यसको जोखिम कहिलेसम्म रहन्छ भन्ने पूर्वानुमान गर्न नसकिने प्रष्ट पारेको छ ।सरकारका प्रवक्ता तथा परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले मुलुकमा कोरोना जोखिमबारे अझै पूर्वानुमान गर्न सकिने अवस्था नभएको प्रष्ट पार्नु भएको हो । सरकारले जीवन र जीविकाबीच सन्तुलन ल्याउनका लागि मात्र धेरै क्षेत्र खुला गरेको पनि उहाँको भनाइ थियो ।

मन्त्री ज्ञवालीले अहिलेको यो समय सबैको उच्चस्तरको सतर्कता, साथ र सहयोगको जरुरत रहेको बताउनुभयो । उहाँले नेपालको महान चाडपर्व दशैं तिहार आउन लागेको र चाडपर्वको बेलामा थप सतर्क हुनुपर्ने अवस्था आएको पनि बताउनु भयो ।

सर्वसाधारणले सरकारी आदेश निर्देशन र विज्ञको सुझाव मानेकै कारण नेपालमा कोरोनाको भयावह अवस्था आउन नपाएको भन्दै मन्त्री ज्ञवालीले खुला सीमाना भएको मुलुकमा जति भयावह हुन सक्थ्यो त्यति नभए पनि जोखिम भने अझै चुनौतीपूर्ण अवस्थामा रहेको बताउनुभयो ।

आइतबार बसेको मन्त्रिपरिषद् वैठकको निर्णय सार्वजनिक गर्न सोमबार आयोजित पत्रकार सम्मेनलमा मन्त्री ज्ञवालीले जोसुकैलाई पीसीआर परीक्षण गर्न बाध्य नपार्न आग्रह पनि गर्नुभयो । पीसीआर रिपोर्टका लागि सर्वसाधारणलाई बाध्य बनाएको भन्दै उहाँले यस्को कार्य नगर्न आग्रह समेत गर्नुभयो ।

स्वास्थ्य मन्त्रालय र विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्डविपरीत कसैलाई पनि पीसीआर परीक्षणका लागि बाध्य नबनाउन सरकारको अपील रहेको पनि उहाँले सुनाउनु भयो ।

sort नेपालमा कोरोनाबाट मृत्यु हुनेको संख्या ४ सय ८१ पुग्यो

काठमाडौं, १२ असोज । गत २४ घण्टामा देशभर ४ जना कोरोना संक्रमितको मृत्यु भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार मृत्यु हुनेमा २ जना पुरुष र २ जना महिला रहेका छन् । जसमा सुनसरीकी ३८ वर्षीया महिला र भक्तपुरकी…

काठमाडौं, १२ असोज । गत २४ घण्टामा देशभर ४ जना कोरोना संक्रमितको मृत्यु भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार मृत्यु हुनेमा २ जना पुरुष र २ जना महिला रहेका छन् ।

जसमा सुनसरीकी ३८ वर्षीया महिला र भक्तपुरकी ५१ बर्षीया महिलाको मृत्यु भएको छ । त्यसैगरी बाँकेका ४७ वर्षीय पुरुष र गुल्मीका ३४ वर्षीय पुरुषको पनि संक्रमणबाट मृत्यु भएको छ ।

योसँगै देशभर कुल मृतकको संख्या ४ सय ८१ पुगेको छ । यो मृत्युदर संक्रमितहुनेहरुबाट शून्य दशमलव ६५ प्रतिशत हो ।

sort काठमाडौं उपत्यकामा संक्रमितको संख्याले उचाई छुँदै, सोमबार फेरि ८ सय १७ संक्रमित थपिए

काठमाडौं, १२ असोज । काठमाडौं उपत्यकामा पछिल्लो २४ घण्टामा थप ८ सय १७ संक्रमित फेला परेका छन् ।स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा दिइएको जानकारी अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा काठमाडौं उपत्यकामा ८ सय १७ संक्रमित थपिएका हुन् । जसमध्ये…

काठमाडौं, १२ असोज । काठमाडौं उपत्यकामा पछिल्लो २४ घण्टामा थप ८ सय १७ संक्रमित फेला परेका छन् ।स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा दिइएको जानकारी अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा काठमाडौं उपत्यकामा ८ सय १७ संक्रमित थपिएका हुन् ।

जसमध्ये काठमाडौंमा मात्र ६ सय ४९ जना संक्रमित थपिएका छन् भने ललितपुरमा १ सय ३२ र संक्रमित थपिएका छन् । यस्तै भक्तपुरमा ३६ जना संक्रमित देखिएका छन् ।

योसंगै काठमाडौ उपत्यकामा संक्रमितको कुल संख्या २२ हजार २ सय ९६ पुगेको छ । यसमध्ये काठमाडौमा १८ हजार १ सय ३०, ललितपुरमा २ हजार २ सय ३२ जना र भक्तपुरमा १ हजार ९ सय ६४ जना संक्रमित छन् ।

 

भिडियो
६ महिनापछि तनहुँका सामुदायिक विद्यालय खुल्दा विद्यार्थी बने हर्षित (भिडियो)
  • सविन लामिछाने,

तनहुँ, १२ असोज । लकडाउन र निषेधाज्ञाका कारण बन्द रहेका तनहुँका विद्यालयमा पठनपाठ्न सुरु भ्रएका छन् । सरकारले लकडाउन र निषेधाज्ञालाई खुकुलो पारेसँगै विद्यालयहरु खुल्न थालेका हुन् ।

विद्यालय खुलेसँगै लामो समय घरमा बसेका विद्यार्थीहरु समेत खुशी भएका छन्, भने उनीहरु उत्साहित हुँदै विद्यालय जान थालेका छन् । कोरोना संक्रमणका कारण बन्द रहेका तनहुँका विद्यालयहरुले आइतबारबाट पठनपाठ्न सुरु गरेका छन् ।

तनहुँमा कोरोना संक्रमितको संख्या घट्दै गएपछि र सरकारले लगाएको लकडाउन खुलेसँगै विद्यालयहरु खुल्न थालेका छन् । विद्यालय खुलेसँगै लामो सयम घरमै बसेका विद्याथीहरु खुशी बनेका छन् ।

साथै शिक्षा प्राणालीलाई व्यवस्थित बनाउँन व्ययास नगरपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख नगेन्द्रप्रसाद रेग्मीको संयोजकत्वमा दुई जना वैकल्पिक शिक्षा प्रणाली समिति गठन गरेको छ । उक्त समितिको सुझावका आधारमा नगरपालिकाले विद्यालय सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको हो ।

विद्यालयमा स्वास्थ्य सुरक्षाका मापदण्ड अपनाउँदै विद्यार्थीहरुका लागि साबुनपानी, स्यानिटाइटर र मास्कको व्यवस्था गर्दै विद्यालय सञ्चालन गरेको सिद्धेश्वरी माध्यामिक विद्यालयका प्रधानाध्याक नारायणप्रसाद अधिकारीले जानकारी दिनुयो ।

त्यस्तै दमौली स्थित सत्यवती माध्यमिक विद्यालयले भने विषय परिस्थितिमा सकेसम्म अनलाइन कक्षालाई नै प्राथमिकता दिने बनाउँनु भएको छ । अहिले विद्यालय खुले संक्रमणको जोखिम बढ्ने भन्दै उक्त विद्यालयले अनलाइन कक्षालाई प्रभावकारी बनाउँने जनाएको छ ।

व्यास गनरपालिका क्षेत्रमा ७५ वटा सामुदायिक र ४५ वटा संस्थागत विद्यालयहरु छन् । नगरपालिकाले एउटा कक्षामा २५ जना भन्दा बढी विद्यार्थी नराख्न भनेको हुँदा विद्यार्थी संख्याका आधारमा विद्यालयहरुले बिहान १० देखि १ बजेसम्म र दिउँसो १ः३० देखि ५ बजेसम्म गरी दुइ सिफ्टमा कक्षा सञ्चालन गरिरहेको छ ।

मुख्य
महोत्तरीमा कार्यरत सिनियर अहेबको कोरोना संक्रमणका कारण काठमाडौंमा मृत्यु

काठमाडौ, १२ असोज । महोत्तरी जिल्लाको मनरा नगरपालिका घर भई पछिल्लो समय पर्सामा कार्यरत एक स्वास्थ्यकर्मीको उपचारको क्रममा काठमाडौंमा मृत्यु भएको छ ।

अहेबका रुपमा पर्साको जगरनाथपुरमा काम गर्दै आउनुभएका उहाँको उपचारको क्रममा आजबिहान करुणा अस्पतालमा मृत्यु भएको हो । अस्पताल स्रोतका अनुसार ५८ बर्षीय संक्रमित अहेबको अवस्था केही दिनअघिबाटै अवस्था गम्भीर थियो ।

भदौ १९ गतेबाट सामान्य रुघाखोकी देखिएका उहाँको स्वास्थ्य अवस्था कमजोर हुँदै गएपछि उपचारका लागि काठमाडौं ल्याइएको थियो । काठमाडौं आएर पीसीआर परीक्षण गर्दा असोज ५ गते कोरोना पोजेटिभ रिपोर्ट आएको थियो ।

त्यसपछि पनि निरन्तर उपचार गर्दा स्वास्थ्यमा कुनै सुधार नभएपछि असोज ७ गते भेन्टिलेटरमा राखिएको थियो । भेन्टिलेटरमै राखिएकाे अवस्थामा उहाँकाे मृत्यु भएकाे अस्पतालले जनाएकाे छ ।

मुख्य
ओम्नीलाई कालो सूचीमा राख्ने निर्णय तत्काल कार्यान्वयन नगर्नु : सर्वोच्च अदालत

काठमाडौं, १२ असोज । सरकारले कालोसूचीमा राखेको ओबीसीआई लिमिटेड प्रालि (ओम्नी) को पक्षमा सर्वोच्च अदालतले अन्तरिम आदेश जारी गरेको छ ।सोमबार न्यायाधीश पुरुषोतम भण्डारीको एकल इजलासले ओम्नीकै पक्षमा हुने गरी अन्तरिम आदेश जारी गरेको हो । सम्झौता अनुसार स्वास्थ्य सामग्री उपलब्ध गराउन नसकेको र कमसल सामग्री उपलब्ध गराएको भन्दै कालोसूचीमा राख्ने सरकारको सरकारको निर्णय गैरकानुनी भएको जिकीरसहित ओम्नी सर्वोच्च पुगेको थियो ।

ओम्नीका तर्फवाट सञ्चालक पारस केसीले शुक्रबार सर्वोच्चमा रिट दायर गरेका थिए । उक्त रिटमा पहिलो सुनुवाई गर्दै सर्वोच्चले सरकारको निर्णय तत्काल कार्यान्वयन नर्गन भनेको छ । ओबीसीआईका तर्फबाट सञ्चालक केसीले कालो सूचीमा राख्ने निर्णयविरुद्ध असोज ९ गते रिट दायर गरेका थिए ।

यसअघि उक्त कम्पनीले सम्झौता निरन्तर हुनुपर्ने जिकीर गर्दै सर्वोच्चमा रिट दायर गरेको थियो । सरकारले ओम्नीलाई भदौ २८ गते कालोसूचीमा राख्ने निर्णय गरेको थियो ।


filter_none समाचार
पुनः नियुक्तिको माग गर्दै उदयपुर सिमेन्ट उद्योगका मजदूरहरु आन्दोलित
access_time 11:06 pm

गाइघाट, १२ असोज । उदयपुर सिमेन्टका मजदूरहरुले पुनः नियुक्तिको माग गर्दै आन्दोलित भएका छन् ।

कोरोना भाइरस सङ्क्रमणका कारण केही समयका लागि उद्योग बन्द हुँदा आफूहरुलाई बिदा दिएको उद्योग व्यवस्थापन पक्षले अहिले उद्योग सञ्चालनमा आएपछि काममा फर्कन नदिएपछि बाध्य भएर आन्दोलन गर्नुपरेको मजदूरहरुले बताएका छन् ।

यसरी आन्दोलित भएका मजदूरहरुमध्ये वरिष्ठ मेकानिकदेखि प्राविधिक गरी एक सयभन्दा बढी छन् । आफूहरुको रोजीरोटी सङकटमा परेको हुँदा काममा नफर्काएसम्म आन्दोलन जारी रहने मजदूर आन्दोलनका अगुवा भुमराज राई र श्रवण कोइरालाले बताए ।

उनीहरुले सङ्घर्ष समिति र दवाब समूह गठन गरेर आइतबारदेखि उद्योगको मूल ढोकममा अनिश्चितकालीन धर्ना बसेका छन् ।

“कोरोना सङ्क्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि सरकारले लागू गरेको बन्दाबन्दीका कारण गत चैतदेखि नै सिमेन्ट उद्योग नियमित रुपमा सञ्चालनमा आउन नसक्दा अधिकांश प्राविधिक मजदूरलाई बिदाई गरिएको छ”, उद्योगका निमित्त प्रबन्धक नवल किशोर साहले भने, “अहिले पनि नियमित रुपमा उद्योग सञ्चालनमा आएको छैन । उद्योग घाटामा रहेकाले तत्काल मजदूरहरुलाई काम दिन सकिदैन् ।”

काममा लगाएपछि पारिश्रमिक दिनुपर्दछ तर, पारिश्रमिक दिने क्षमता उद्योगसँग छैन् । यस्तो अवस्थामा उनीहरुलाई काममा फर्काउन नसिकने उद्योग व्यवस्थापन पक्षको भनाइ छ ।

वार्ता र सम्वादद्वारा समस्याको सामाधान गर्न व्यवस्थापन पक्ष तयार रहेको प्रवन्धक साहको भनाइ छ ।

जमीन भासिएर पहिरो जाँदा ३०० घर जोखिममा
access_time 10:50 pm

अर्घाखाँची, १२ असोज । शीतगङ्गा नगरपालिका वडा नम्बर ११ र १२ मा जमीन भासिएर पहिरो जाँदा सो क्षेत्र जोखिममा परेको छ । वडा नम्वर १२ को कोठिया मैदान र ११ ढुङ्गेसेरा क्षेत्रमा स्थलगत अवलोकन गरेको जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले झण्डै तीन सय घर पहिराको जोखिममा रहेकोे निर्णय गरेको छ ।
सदरमुकाम सन्धिखर्कमा बसेको समितिको बैठकले पहिराबाट भएको क्षतिको विवरण संकलन गर्न र आवश्यकताको पहिचान गर्न सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी विक्रम थापाको संयोजकत्वमा एक समिति बनाएको छ । घर भत्किएका र पहिराको जोखिम रहेको गाउँलाई स्थानान्तरण गर्न ठाउँको खोजी गर्न नगरपालिकाका प्रमुख सूर्यप्रसाद अधिकारीको संयोजकत्वमा समिति गठन गरिएको छ ।

उक्त स्थानमा जमीन धुजाधुजा भएर फाटेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णुप्रसाद पौडेलले बताउनु भयो । पहिरो खस्ने क्रम अहिलेसम्म रोकिएको छैन । सबै गाउँको जमीन भासिएकाले सबैलाई सुरक्षित स्थानमा लगेर राख्नुपर्ने समितिको बैठकले निष्कर्ष निकालेको छ ।

कोठिया मैदानमा २६ घर पूर्ण रुपमा भत्किएका छन् । छयालीस घर पहिराको उच्च जोखिममा र झण्डै एक सय घर जोखिममा छन् । ढुङ्गेसेरा क्षेत्रमा जमीन भासिँदा पाँच घर पूर्ण रुपमा भत्किएका छन् ।

वडाध्यक्षमाथि हातपात : प्रहरीले मुद्दा दर्ता गर्न मानेनन्
access_time 10:10 pm

वीरगञ्ज, १२ असोज । वडाध्यक्षलाई हातपात तथा कुटपिट गरेको विषयमा प्रहरीले जाहेरी दर्ता गर्न मानेको छैन् । बारा जिल्लाको सुवर्ण गाउँपालिका–५ का वडाध्यक्ष राम एकवाल साहलाई स्थानीय केही युवाले हातपात र कुटपिट गरेको विषयमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय बारामा मुद्दाको जाहेरी दिन जाँदा प्रहरीले मुद्दा दर्ता गर्न नमानेको वडाध्यक्षको आरोप छ ।
भदौ १ गते अर्थात विश्वकर्मा पूजाको दिन सो गाउँपालिकाको वडा नं। ५ ओरैया की एक १२ वर्षीया मुस्लिम बालिकालाई राति आठ बजेतिर स्थानीयवासी २५ वर्षीय शिवपुजन यादवले बलात्कार गरेको विषयमा पीडित बालिकाका बुबा मन्सेर मियाँले वडाध्यक्ष साहलाई सिफारिस लेखी दिन आग्रह गर्दा बलात्कार जस्तो जघन्य अपराधको सिफारिस गर्न मिल्दैन भनी जवाफ फर्काएपछि स्थानीय केही युवाहरुले उहाँलाई बैठकमै हातपात र कुटपिट गरेका थिए ।

सो विषयलाई लिएर वडाध्यक्ष साहले स्थानीय तीन जना युवाविरुद्ध किटांनी जाहेरी दिन जिल्ला प्रहरी कार्यालय बारामा जाँदा मुद्दा दर्ता गर्न नमानेको पीडित वडाध्यक्षले साहले राससलाई बताउनुभयो । वडाध्यक्ष साहलाई कुटपिट भएको हो वा होइन, शरीरमा घाउ र कुनै चोटपटक नदेखिएकोले मुद्दा दर्ता हुन नसकेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाराका प्रवक्ता एवम् प्रहरी नायव उपरीक्षक गौतम मिश्रले बताउनुभयो ।

यता बलात्कारका अभियोग लागेका शिवपुजन यादव फरार रहेकाले उनको खोजी तथा घटनाको थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । बलात्कारको घटनालाई लिएर वडाध्यक्ष साहमाथि हातपात तथा कुटपिट गर्नु अपराध भएकाले यस सम्बन्धि मुद्दा दर्ता नगरेर प्रहरीले अपराधीलाई संरक्षण गरेको आरोप स्थानीय जनप्रतिनिधि किशोरीप्रसाद यादवको छ ।

बालिकाको बलात्कार भएपनि नजिकै रहेको इलाका प्रहरी कार्यालय कवही गोठलाई जानकारी नदिनु, वडाध्यक्षले सो घटनालाई रकमको प्रलोभनमा मिलाउन खोजेको भनी हातपात गर्नु र तीन दिनपछि मात्र बलात्कारको मुद्दा बारा प्रहरी कार्यालयमा दर्ता गर्नु आफैमा रहस्यपूर्ण रहेको स्थानीयवासीको भनाइ छ ।

हुम्लामा थप दुई जनामा कोरोना पुष्टि
access_time 9:12 pm

हुम्ला, १२ असोज । हुम्लामा थप दुई जनामा कोरोना सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ । यही असोज ४ मा एक २२ वर्षीया किशोरीमा कोरोना पुष्टि भएपछि उनको सम्पर्कमा आएको पीसीआर परीक्षण गर्दा दुई पुरुषमा आज पोजेटिभ देखिएको हो ।

बाँकेको नेपालगञ्जबाट समिट एयरको उडान मार्फत असोज ३ गते शनिबार सिमकोट आएकी सङ्क्रमित किशोरीसँग आएका ती दुई जना पुरुषमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको जन स्वास्थ्य कार्यालयका जनस्वास्थ्य अधिकृत प्रेमबहादुर सिंहले जानकारी दिए ।

प्रदेश अस्पतालको प्रयोगशालामा गरिएको पीसीआर परीक्षणमा ३५ र ३९ वर्षीय दुई जना पुरुषमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको उनले बताए ।

अब जिल्लामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या चार पुगेको छ । यस अघि सर्केघाड ५ गोठीकी २२ वर्षीया किशोरीमा पहिलो पटक कोरोना पुष्टि भएको थियो ।

इरानमा कोरोना महामारीको तेस्रो चरण सुरु, ३२ प्रान्त खतरापूर्ण क्षेत्र घोषित
access_time 9:07 pm

एजेन्सी, १२ असोज । इरानमा कोरोनाभाइरसको महामारीको तेस्रो चरण सुरु भएको छ ।सरकारी अधिकारीहरुले देशको ३२ प्रान्तलाई खतरापूर्ण क्षेत्रका रुपमा घोषणा गरिएको जानकारी दिएका छन् ।

मध्यपूर्वका देशमध्ये इरान कोरोनाभाइरसको महामारीबाट धेरै प्रभावित देशमा पर्दछ । यहाँ आइतबार थप १९५ जनाको मृत्यु भएको विवरण सार्वजनिक गरिएको छ ।

इरानमा कोरोनाका कारण अहिलेसम्म २५ हजार ५८९ जनाको मृत्यु भएको छ । गत फेबु्रअरीमा पहिलो चरणको महामारी फैलिँदा दैनिक ३५ हजारभन्दा बढी सङ्क्रमित भएका थिए । त्यतिबेला दुई महिनामा दुई सयको मृत्यु भएको थियो ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता सिमा साडाट लारीले अहिले पनि दैनिक तीन हजार ३६२ भन्दा बढी सङ्क्रमित भएको जानकारी दिनुभयो ।

इरानमा अहिलेसम्म चार लाख ४६ हजार ४४८ जना सङ्क्रमित भएका छन् । अहिले अस्पतालमा एक हजार ३७७ जना रहेको पनि उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

६ महिनापछि तनहुँका सामुदायिक विद्यालय खुल्दा विद्यार्थी बने हर्षित (भिडियो)
access_time 9:06 pm
  • सविन लामिछाने,

तनहुँ, १२ असोज । लकडाउन र निषेधाज्ञाका कारण बन्द रहेका तनहुँका विद्यालयमा पठनपाठ्न सुरु भ्रएका छन् । सरकारले लकडाउन र निषेधाज्ञालाई खुकुलो पारेसँगै विद्यालयहरु खुल्न थालेका हुन् ।

विद्यालय खुलेसँगै लामो समय घरमा बसेका विद्यार्थीहरु समेत खुशी भएका छन्, भने उनीहरु उत्साहित हुँदै विद्यालय जान थालेका छन् । कोरोना संक्रमणका कारण बन्द रहेका तनहुँका विद्यालयहरुले आइतबारबाट पठनपाठ्न सुरु गरेका छन् ।

तनहुँमा कोरोना संक्रमितको संख्या घट्दै गएपछि र सरकारले लगाएको लकडाउन खुलेसँगै विद्यालयहरु खुल्न थालेका छन् । विद्यालय खुलेसँगै लामो सयम घरमै बसेका विद्याथीहरु खुशी बनेका छन् ।

साथै शिक्षा प्राणालीलाई व्यवस्थित बनाउँन व्ययास नगरपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख नगेन्द्रप्रसाद रेग्मीको संयोजकत्वमा दुई जना वैकल्पिक शिक्षा प्रणाली समिति गठन गरेको छ । उक्त समितिको सुझावका आधारमा नगरपालिकाले विद्यालय सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको हो ।

विद्यालयमा स्वास्थ्य सुरक्षाका मापदण्ड अपनाउँदै विद्यार्थीहरुका लागि साबुनपानी, स्यानिटाइटर र मास्कको व्यवस्था गर्दै विद्यालय सञ्चालन गरेको सिद्धेश्वरी माध्यामिक विद्यालयका प्रधानाध्याक नारायणप्रसाद अधिकारीले जानकारी दिनुयो ।

त्यस्तै दमौली स्थित सत्यवती माध्यमिक विद्यालयले भने विषय परिस्थितिमा सकेसम्म अनलाइन कक्षालाई नै प्राथमिकता दिने बनाउँनु भएको छ । अहिले विद्यालय खुले संक्रमणको जोखिम बढ्ने भन्दै उक्त विद्यालयले अनलाइन कक्षालाई प्रभावकारी बनाउँने जनाएको छ ।

व्यास गनरपालिका क्षेत्रमा ७५ वटा सामुदायिक र ४५ वटा संस्थागत विद्यालयहरु छन् । नगरपालिकाले एउटा कक्षामा २५ जना भन्दा बढी विद्यार्थी नराख्न भनेको हुँदा विद्यार्थी संख्याका आधारमा विद्यालयहरुले बिहान १० देखि १ बजेसम्म र दिउँसो १ः३० देखि ५ बजेसम्म गरी दुइ सिफ्टमा कक्षा सञ्चालन गरिरहेको छ ।

डा.गोविन्द केसीको समर्थनमा माइतीघर मण्डलामा दीप प्रज्ज्वलन (तस्वीर)
access_time 8:22 pm
  • तस्वीर : महेश्वर के.सी./न्यूज २४,

काठमाडौं, १२ असोज । विभिन्न माग राखेर अनसनमा बस्नुभएका डा.गोबिन्द केसीको समर्थनमा काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा दीप प्रज्ज्वलन गरिएको छ ।

युवाहरुले सोमबार (आज) साँझ १९ औं अनसनको १५ औं दिनमा डा. केसीको मागहरूको समर्थन तथा जीवनरक्षाको माग गर्दै दीप प्रज्ज्वलन गरेका हुन् ।

डा. केसीको समर्थनमा युवाहरुले ‘गोविन्द केसीको माग पूरा गर, गोविन्द केसीको जीवन रक्षा गर’, ‘हिजोको सम्झौता कता गयो ? सरकारको नैतिकता गायब भयो’, ‘दूरदराजमा मेडिकल शिक्षा खै’, ‘लूटतन्त्र बन्द गर’, ‘नाममा समाजबाद, स्वास्थ्यमा व्यापार’लगायतका प्लेकार्डसहित प्रदर्शन तथा दीप प्रज्ज्वलन गरेका हुन् ।

डा. केसीले नेपालीहरुको निःशूल्क गुणस्तरीय शिक्षा तथा स्वास्थ्य सेवामा समान पहुँचको सुनिश्चितता र ओली सरकारको लुटतन्त्र, तानाशाही तन्त्रविरुद्ध जुम्लामा १९ औ सत्याग्रह सुरु गर्नु भएको थियो ।

तर, उहाँको स्वास्थ्यमा समस्या आएपछि अहिले उहाँलाई काठमाडौं ल्याइसकिएको छ । हाल उहाँ त्रिवि शिक्षण अस्पतालको आकस्मिक कक्षामा अनसनरत हुनुहुन्छ । केही दिन अगाडि मात्रै डा. केसीले भिडियो सन्देशमार्फत् प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई आफ्नो सामान्य मागलाई पूरा गरिदिन अपील समेत गर्नुभएको थियो ।

 

 

प्रदेश २ मा थप ३६ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, दुईको मृत्यु
access_time 8:15 pm
  • घनश्याम मिश्र

जनकपुरधाम, असोज १२ । प्रदेश २ मा थप ३६ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । यस सँगै कोरोना संक्रमितको संख्या १३ हजार ४ सय २९ पुगेको स्वास्थ्य निर्देशनालय प्रदेश २ का वरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक विजय झाले जानकारी दिए ।सोमबार राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला काठमाडौं, गौर अस्पताल रौतहट, प्रादेशिक जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला जनकपुर, नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पताल वीरगंज र गजेन्द्र नारायण सिंह सगरमाथा अस्पताल राजविराजमा गरिएको परीक्षणमा बारामा १६ जना, पर्सा र धनुषामा ६÷६, रौतहटमा ३, सिरहामा २, सप्तरी, सर्लाही र महोत्तरीमा १÷१ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ ।

कोरोना संक्रमणबाट प्रदेशमा दुई जनाको मृत्यु भएको वरिष्ठ प्रशासक झाले बताए । आज धनुषाको शहिदनगर नगरपालिका वडा नं. १ बालाबाखर टोलका ६५ वर्षीय पुरुष र सर्लाही जिल्लाको हरिपुर्वा नगरपालिका वडा नं. ३ घर भई हाल प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरधाममा उपचाररत रहेका ७२ वर्षीय महिलाको मृत्यु भएको छ । यस सँगै मृत्यु हुनेको संख्या १ सय २९ पुगेको छ ।

प्रदेश २ मा अहिले सम्मकै सबैभन्दा बढी संक्रमित डिस्चार्ज

प्रदेश २ मा अहिले सम्मकै सबैभन्दा बढी कोरोना संक्रमित निको भएर डिस्चार्ज भएका छन् । सोमबार प्रदेशको विभिन्न जिल्लाबाट २ सय २७ महिला र ७ सय ६० पुरुष गरी ९ सय ८७ जना कोरोना संक्रमित निको भएर डिस्चार्ज भएका छन् । यस सँगै कोरोनाबाट निको हुनेको संख्या ८ हजार ७ सय ३६ पुगेको स्वास्थ्य निर्देशनालय प्रदेश २ का वरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक विजय झाले जानकारी दिए ।

सोमबार बारामा सबैभन्दा बढी २ सय ५ जना डिस्चार्ज भएका छन् । त्यस्तै रौतहटमा २ सय १, महोत्तरीमा १ सय ७५, धनुषामा १ सय ५२, सर्लाहीमा १ सय २०, पर्सामा ९२, सप्तरीमा २२ र सिरहामा २० जना कोरोना संक्रमित निको भएर डिस्चार्ज भएका छन् ।

हाल सम्म सबैभन्दा बढी पर्सा जिल्लामा कोरोना संक्रमित डिस्चार्ज भएका छन् । पर्सामा २ हजार ५ सय ४१ जना कोरोना संक्रमित रहेकोमा २ हजार २ सय ३२ जना डिस्चार्ज भएका छन् । धनुषामा १ हजार ९ सय २० जना कोरोना संक्रमित रहेकोमा १ हजार १ सय ५८ जना डिस्चार्ज भएका छन् । बारामा १ हजार २ सय ७४ जना कोरोना संक्रमित रहेकोमा १ हजार १ सय ४९ जना डिस्चार्ज भएका छन् भने रौतहटमा १ हजार ९ सय ५ जना संक्रमित रहेकोमा १ हजार १ सय २८ जना डिस्चार्ज भएका छन् ।

सप्तरीमा १ हजार २ सय २६ जना कोरोना संक्रमित रहेकोमा ९ सय ६१ जना डिस्चार्ज भएका छन् । सर्लाहीमा १ हजार ९ सय ३ जना कोरोना संक्रमित रहेकोमा ९ सय १७ जना डिस्चार्ज भएका छन् । महोत्तरीमा १ हजार ४ सय २३ जना संक्रमित रहेकोमा ६ सय ७ जना डिस्चार्ज भएका छन् ।

सिरहामा १ हजार २ सय २७ जना कोरोना संक्रमित रहेकोमा ४ सय ९ जना डिस्चार्ज भएका छन् भने विभिन्न अन्य स्थानका १० जना कोरोना संक्रमित रहेकोमा ६ जना डिस्चार्ज भएका छन् ।

महोत्तरीमा कार्यरत सिनियर अहेबको कोरोना संक्रमणका कारण काठमाडौंमा मृत्यु
access_time 7:59 pm

काठमाडौ, १२ असोज । महोत्तरी जिल्लाको मनरा नगरपालिका घर भई पछिल्लो समय पर्सामा कार्यरत एक स्वास्थ्यकर्मीको उपचारको क्रममा काठमाडौंमा मृत्यु भएको छ ।

अहेबका रुपमा पर्साको जगरनाथपुरमा काम गर्दै आउनुभएका उहाँको उपचारको क्रममा आजबिहान करुणा अस्पतालमा मृत्यु भएको हो । अस्पताल स्रोतका अनुसार ५८ बर्षीय संक्रमित अहेबको अवस्था केही दिनअघिबाटै अवस्था गम्भीर थियो ।

भदौ १९ गतेबाट सामान्य रुघाखोकी देखिएका उहाँको स्वास्थ्य अवस्था कमजोर हुँदै गएपछि उपचारका लागि काठमाडौं ल्याइएको थियो । काठमाडौं आएर पीसीआर परीक्षण गर्दा असोज ५ गते कोरोना पोजेटिभ रिपोर्ट आएको थियो ।

त्यसपछि पनि निरन्तर उपचार गर्दा स्वास्थ्यमा कुनै सुधार नभएपछि असोज ७ गते भेन्टिलेटरमा राखिएको थियो । भेन्टिलेटरमै राखिएकाे अवस्थामा उहाँकाे मृत्यु भएकाे अस्पतालले जनाएकाे छ ।

ओम्नीलाई कालो सूचीमा राख्ने निर्णय तत्काल कार्यान्वयन नगर्नु : सर्वोच्च अदालत
access_time 7:51 pm

काठमाडौं, १२ असोज । सरकारले कालोसूचीमा राखेको ओबीसीआई लिमिटेड प्रालि (ओम्नी) को पक्षमा सर्वोच्च अदालतले अन्तरिम आदेश जारी गरेको छ ।सोमबार न्यायाधीश पुरुषोतम भण्डारीको एकल इजलासले ओम्नीकै पक्षमा हुने गरी अन्तरिम आदेश जारी गरेको हो । सम्झौता अनुसार स्वास्थ्य सामग्री उपलब्ध गराउन नसकेको र कमसल सामग्री उपलब्ध गराएको भन्दै कालोसूचीमा राख्ने सरकारको सरकारको निर्णय गैरकानुनी भएको जिकीरसहित ओम्नी सर्वोच्च पुगेको थियो ।

ओम्नीका तर्फवाट सञ्चालक पारस केसीले शुक्रबार सर्वोच्चमा रिट दायर गरेका थिए । उक्त रिटमा पहिलो सुनुवाई गर्दै सर्वोच्चले सरकारको निर्णय तत्काल कार्यान्वयन नर्गन भनेको छ । ओबीसीआईका तर्फबाट सञ्चालक केसीले कालो सूचीमा राख्ने निर्णयविरुद्ध असोज ९ गते रिट दायर गरेका थिए ।

यसअघि उक्त कम्पनीले सम्झौता निरन्तर हुनुपर्ने जिकीर गर्दै सर्वोच्चमा रिट दायर गरेको थियो । सरकारले ओम्नीलाई भदौ २८ गते कालोसूचीमा राख्ने निर्णय गरेको थियो ।

दातृ निकायले दिने २७ अर्ब ३८ करोड सहुलियत ऋण लिन अध्ययन कार्यदल गठन
access_time 7:41 pm

काठमाडौं, १२ असोज । सरकारले विभिन्न दातृ निकायबाट २७ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ सहुलियत ऋण लिनका लागि अध्ययन कार्यदल गठन गरेको छ ।मन्त्रिपरिषद्का निर्णय सार्वजनिक गर्न सोमबार सिंहदरबारमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा सरकारका प्रवक्ता प्रदीप ज्ञवालीले यस्तो जानकारी दिनुभएको हो । मन्त्रिपरिषदले स्वास्थ्य क्षेत्रका लागि बेलायत सरकारले उपलब्ध गराउने थप ३ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ आर्थिक र प्राविधिक सहायता स्वीकार गर्ने निर्णय गरेको हो ।

त्यसैगरी विश्व वातावरण सुविधा जीईईएफबाट प्रकृतिका लागि विश्वव्यापी कोष डब्ल्युडब्ल्युएफ र संयुक्त राष्ट्र संघीय विकास कार्यक्रम युएनडीपीबाट प्राप्त हुने र वन मन्त्रालयबाट कार्यान्वयन हुने गरी विभिन्न आयोजनाका १४ दशमलव ५९ मिलियन डलर १ अर्ब ७५ करोड अनुदान सहायता स्वीकार गर्ने निर्णय गरेको सरकारका प्रवक्ता ज्ञवालीले जानकारी दिनुभयो ।

बैठकले सशस्त्र प्रहरीको गोताखोरलाई १० लाखको वीमा गर्ने र प्रोत्साहन भत्ताबापत काममा खटिएको दिन तीन सयका दरले भत्ता दिने निर्णय गरेको प्रवक्ता ज्ञवालीले बताउनुभयो ।

filter_none अन्तर्वार्ता
उद्योग,बाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय टुक्रयाउने चर्चा बजारिया हल्ला मात्र : मन्त्री भट्ट (भिडियो)

काठमाडौं, १२ असोज । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्री लेखराज भट्टले मन्त्रालय टुक्रयाउन लागेको भन्ने चर्चा बजारिया हल्ला मात्र भएको बताउनु भएको छ ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले केही मन्त्रालय टुक्रयाउने चर्चा चलिरेहका बेला मन्त्री भट्टले अहिलेको संकटमा मन्त्रालय टुक्रयाउने समय नभएको जिकिर गर्नुभयो । न्यूज २४ टेलिभिजनको नियमित कार्यक्रम ६ प्रश्नमा कुराकानी गदै मन्त्री भट्टले मन्त्रालय टुक्रयाउने भन्ने कुरा अहिले उपयुक्त नभएको पनि बताउनुभयो ।

सरकारले नक्सा जारी गरेसंगै कालापानी,लिपुलेक गुन्जी, नावी लगायतका क्षेत्रहरुमा सरकारले आवश्यक खाद्यान्न लगायतका सामग्री पुर्याउने बताउर्दै मन्त्री भट्टले त्यो नेपालको भूगोलमा बसोबास गर्ने नेपाली जनतालाई आवश्यक सामग्री र सेवा पुर्याउनु सरकारको दायित्व भएको बताउनुभयो । कालोपानी क्षेत्रका जनताको लागि खाद्यान्न लगायतका अत्याबश्यक बस्तुको सेवा पुर्याउन सरकार लागिरहेको मन्त्री भट्टले न्यूज २४ टेलिभिजनलाई बताउनुभयो ।

ठूला उद्यमी ब्यवसायीले उद्योग मन्त्रालय ओझेलमा परेको गुनासो प्रधानमन्त्री समक्ष राखेका छन् भन्ने बिषय प्रति असहमति जनाउदै मन्त्री भट्टले उद्योग मन्त्रालय ओझेलमा नपरेको दावी गर्नुभयो । उद्योग बाणिज्य महासंघ, चेम्वर सिएनआई लगायतको ब्यवसायिक संस्थाहरुको समस्यामा आफू गम्भीर रहेको पनि उहाँको भनाइ थियो ।

उद्योग मन्त्रालयका आफनो बिभाग र निकायहरुबाट उद्यमी ब्यवसायीको काम भइरहेको पनि मन्त्री भट्टले बताउनुभयो । पछिल्लो पटक बजार अनुगमनमा निस्केर चर्चा कमाएका मन्त्री भट्टले कालोबजारी गर्ने ब्यापारी र बिचौलियालाई कारवाहीको दायरामा ल्याएको दृढता व्यक्त गर्नुभयो ।

उपभोक्तालाइ ठगी गर्ने साना ठूला जो भए पनि नछाड्ने दावी गदै मन्त्री भट्टले बजार अनुगमनलाई देशभर र्नै प्रभावकारी बनाउन सबै जिल्लाका सिडिओ र स्थानीय तहसंग पनि समन्वय भइरहेको बताउनुभयो । बजार अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउन उपभोक्ता संरक्षण बिभाग लगायतका सबै निकायहरुलाई निर्देशन गरिएको पनि उहाँको भनाइ छ ।

देशभर दैनिक उपभोग्य बस्तुको आपूर्ति प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाई औषधिजन्य बस्तु,खाधान्न लगायतका अत्याबश्यक बस्तुको अभाव हुन नदिने पनि उहाँको प्रतिबद्धता थियो ।
कुराकानी विस्तृतमा

कलाकार रियाशा दाहाल भन्छिन्, ‘मलाई चर्चित हैन, लोकप्रिय बन्नु छ’

काठमाडौं, १० असोज । करिब तीन वर्षअघि युट्युबमा रोडिज प्यारोडी आयो । जसको पहिलो भिडिओ नै युट्युब ट्रेन्डिङमा प¥यो । यसका कलाकारको अभिनय धेरैले मन पराए ।

अहिले पनि त्यसका कतिपय कलाकार युट्युब स्टार, कलाकार तथा मोडलका रूपमा खुव रुचाइएका छन् । जस मध्य एक हुनुहुन्छ रियाशा दाहाल ।

प्यारोडी–कमेडीबाट कला क्षेत्रमा होमिएकी रियाशा अभिनयमा लोभ लाग्दो प्रतिभाको रुपमा उदाउँनु भएको छ । विशेषगरी युवा वर्गमा उहाँको प्रभाव राम्रो फैलिएको छ । पछिल्लो समय रियाशा मोडलिङमा यसरी जम्दै हुनुहुन्छ, उहाँका हरेक म्यूजिक भिडियो युट्युब ट्रेन्डिङमा छन् ।

शनिबार न्यूज २४ टेलिभिजनको नियमित प्रस्तुति ६ प्रश्नमा कुरा गर्दै कलाकार तथा मोडल रियाशा दाहालले आफुलाई छोटो समयमा दर्शकले रुचाएको भन्दै खुशी व्यक्त गर्नुभयो ।

कोरोनाको कहालीकाबीच पनि दाहाललाई म्युजिक भिडिओबाट फुर्सद छ्रैन । बीबीए पढाइ सकेर बसेकी रियाशा आफु कलाकारिता योजनावद्ध नभई एकाएक प्रवेश गरेको बताउँनु हुन्छ ।

अभियनयमा जसरी चञ्चले, छिटो छिटो बोल्ने, छुच्ची देखिएपनि वास्तविकतामा केहि फरक रहेको उहाँको भनाइ छ ।

कलाकार चर्चित हुनु र लोकप्रिय हुनुमा के फरक हुने रहेछ भन्ने कार्यक्रम प्रस्तोता राजिब खत्रीको प्रश्नमा दाहालले फरक रहेको स्पष्ट पार्दै आफु आफुलाई कामले जितेर लोकप्रिय बन्ने इच्छा रहेको समेत बताउँनु भयो ।

कुराकानी विस्तृतमा भिडियोमा

कोभिडबाट समस्यामा परेका ऋणीहरुलाई सहयोग गर्छौं : भुवन दाहाल, अध्यक्ष, बैकर्स संघ (भिडियो)

काठमाडौं, ९ असोज । कोरोना भाइरसको महामारी र लकडाउनबाट अर्थतन्त्र थला परेको छ । साना, मझौला तथा ठूला सबै खालका ब्यवसायीलाई बैक तथा बित्तीय संस्थाको ब्याज किस्ता बुझाउन धौ धौ परेको छ ।

कोरोना महामारीको कारण उद्योग ब्यवसाय, होटल, पर्यटन, यातायात, साना लगानीका ब्यवसाय बढी मारमा परेका छन् । नेपाल राष्ट्र बैकले मौद्रिक नीति मार्फत कोरानाबाट प्रभावितलाई बिभिन्न तहमा बर्गीकरण गरेको छ ।

राष्ट्र बैकले बिभिन्न निर्देशनहरु पनि जारी गरेको छ । कमजोर ऋणी तथा प्रभावित ब्यक्तिलाई सहुलियत तथा राहत दिने भनिएको छ तर ब्यवहारमा त्यो हुन सकेको छैन ।

न्यूज२४ टेलिभिजनको नियमित कार्यक्रममा ६ प्रश्नमा कुराकानी गर्दै नेपाल बैकर्स संघका अध्यक्ष भुवन दाहालले कोरोना र लकडाउनबाट प्रभावित भएर बैंकको ब्याज तथा ऋण बुझाउन नसक्नेलाई बैकले सहयोग गर्ने बताउनु भएको छ ।

पछिल्लो समय बैंक तथा बित्तीय संस्थाहरुबाट लिएको ऋण बुझाउन नसक्ने बर्ग निराश भएका छन । बैक तथा बित्तीय संस्थाहरुले कमजोर बर्गलाई पहिचान गरेर उनीहरुलाई राहत दिने बैकर्स संघका अध्यक्ष दाहालले आश्वासन दिएका छन ।

अध्यक्ष दाहालले बैंकहरुले राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुरुप काम गरेको बताए । बैकहरुले ऋणीलाई अप्ठ्यारो हुने गरी काम नगर्ने र अहिलेको अवस्थामा मर्कामा परेको ब्यक्तिहरु प्रति बैकहरु इमान्दार बन्ने बैकर्स संघका अध्यक्ष दाहालको भनाइ छ ।

अध्यक्ष दाहालसंगको कुराकानी विस्तृतमा

filter_none अर्थ
दातृ निकायले दिने २७ अर्ब ३८ करोड सहुलियत ऋण लिन अध्ययन कार्यदल गठन

काठमाडौं, १२ असोज । सरकारले विभिन्न दातृ निकायबाट २७ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ सहुलियत ऋण लिनका लागि अध्ययन कार्यदल गठन गरेको छ ।मन्त्रिपरिषद्का निर्णय सार्वजनिक गर्न सोमबार सिंहदरबारमा आयोजित पत्रकार

काठमाडौं, १२ असोज । सरकारले विभिन्न दातृ निकायबाट २७ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ सहुलियत ऋण लिनका लागि अध्ययन कार्यदल गठन गरेको छ ।मन्त्रिपरिषद्का निर्णय सार्वजनिक गर्न सोमबार सिंहदरबारमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा सरकारका प्रवक्ता प्रदीप ज्ञवालीले यस्तो जानकारी दिनुभएको हो । मन्त्रिपरिषदले स्वास्थ्य क्षेत्रका लागि बेलायत सरकारले उपलब्ध गराउने थप ३ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ आर्थिक र प्राविधिक सहायता स्वीकार गर्ने निर्णय गरेको हो ।

त्यसैगरी विश्व वातावरण सुविधा जीईईएफबाट प्रकृतिका लागि विश्वव्यापी कोष डब्ल्युडब्ल्युएफ र संयुक्त राष्ट्र संघीय विकास कार्यक्रम युएनडीपीबाट प्राप्त हुने र वन मन्त्रालयबाट कार्यान्वयन हुने गरी विभिन्न आयोजनाका १४ दशमलव ५९ मिलियन डलर १ अर्ब ७५ करोड अनुदान सहायता स्वीकार गर्ने निर्णय गरेको सरकारका प्रवक्ता ज्ञवालीले जानकारी दिनुभयो ।

बैठकले सशस्त्र प्रहरीको गोताखोरलाई १० लाखको वीमा गर्ने र प्रोत्साहन भत्ताबापत काममा खटिएको दिन तीन सयका दरले भत्ता दिने निर्णय गरेको प्रवक्ता ज्ञवालीले बताउनुभयो ।

सौराहामा बढ्यो चहलपहल, पर्यटक भित्र्याउन होटल व्यवसायी बने सक्रिय (भिडियो)
access_time 10:44 pm
  • शरद आचार्य,

चितवन, ११ असोज । चितवनको सौराहामा चहलपल बढ्न थालेको छ । ६ महिनादेखि सुनसान बनेको पर्यटकीय क्षेत्र सौराहमा लामो दुरीका यातायात सञ्चालन र होटलहरु खुलेसंगै चहलपहल बढेको हो ।

आन्तरिक पर्यटकलाई भित्र्याउन अहिले होलट व्यवसायीहरु होटलको सरसफाइ र तयारीमा लागेको छन् । मुलुककै तेश्रो पर्यटकीय गन्तव्यको रुपमा रहेको चितवनको सौराहामा चहलपहल बढ्न थालेको छ ।

सरकारले लामो दुरीको सार्वजनिक यातायात सञ्चालन र होटलहरु खोल्ने अनुमति दिएसंगै अहिले होटल ब्यवसायी होटल सञ्चालको तयारीमा जुटेका छन् । होटलहरु खुलेसंगै उनीहरु व्यवसायीहरु हात्ती, जिप सफारी तथा विभिन्न प्याकेज ल्याएर आन्तरिक पर्यटक तान्ने तयारीमा छन् ।

विगतका वर्षहरुका सेप्टेम्बर २७ मा पर्यटकलाई बाजागाजा सहित स्वागत गर्ने ब्यवसायीहरु यस वर्ष भने पर्यटकको पर्खाइमा छन् । भ्रमण वर्षलाई लक्षित गरेर होटल सञ्चालनमा लगानी गरेका ब्यवसायीहरु अहिले मारमा परेको छन् ।

तत्काल विदेशी पर्यटक आउँने संभावनमा नभएपछि सस्तो प्याकेजमा आन्तरिक पर्यटकलाई लक्षित गरेर होटल सञ्चालन गर्ने ब्यवसायीहरुले बताएका छन् । राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रमा बन्यजन्तु हेर्न तथा जंगल सफारी गर्न पर्यटकहरु सौराह पुग्ने गरेका छन् । सौराह पुग्ने पर्यटकहरु दुई रात तीन दिनसम्म बस्ने गरेका छन् ।

सौराहा पुग्ने पर्यटकहरुले मौसम अनुसार निकुञ्ज भित्रको प्राकृतिक वातावरणमा रम्ने गरेका छन् । निकुञ्जमा जिप सफारीसंगै जंगलमा बन्यजन्तु तथा चरा अबलोकन र डुंगा सयर गर्दै आन्नद लिने गरेका छन् ।

सामान्य अवस्थामा चितवन निकुञ्जमा बार्षिक दुई लाख बभन्दा बढी पर्यटक घुम्न जाने गरेका छन् ।

काठमाडौंको मुटुमा रहेको ग्राण्डी सिटी क्लिनिक एण्ड हस्पिटल विना दर्ता सञ्चालनमा (भिडियो)
access_time 10:14 pm
  • रिया भण्डारी,

काठमाडौं, ११ असोज । हस्पिटल जस्तो मानवीय संवदेनासंग जोडिएको संस्था कुनै पनि सरकारी निकायमा दर्ता नभइ सञ्चालनमा आउन सक्छ रु यो प्रश्नमा सबैको जवाफ ‘सक्दैन’ भन्ने नै हुन्छ ।

तर, बग्रेल्ती वेथिति रहेको यो मुलुकमा भने यस्तो कार्य सम्भव हुँदो रहेछ भन्दा सबैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ । हो राजधानीको मुटुमा रहेको ‘ग्राण्डी सिटी क्लिनिक एण्ड हस्पिटल’ विना दर्ता सञ्चालनमा रहेको खुलासा भएपछि यस्तै आश्चर्य सम्भवमा परिणत भएको छ ।

आज भन्दा ७ बर्ष अघि अर्थात सन् २०१३ देखि सञ्चालनमा आएको ग्राण्डी सिटी क्लिनिक एण्ड हस्पिटलको दर्ता सरोकारवाला निकाय स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयमा मात्र नभइ प्रदेश सरकार नत स्थानीय तह कहिंकतै दर्ता नभएको पाइएको छ ।

नेपालको चर्चित व्यवसायिक घराना ज्योति समूह अन्तर्गत सञ्चालित यो संस्थाको रहस्य घर भित्र विवाद सुरु भएपछि बाहिर आएको हो । ज्योति समूह भित्र सम्पत्तिको स्वामित्व र नेतृत्वलाई लिएर दुई दाजुभाईबीच विवाद भएपछि यो समूहका वैद्य र अवैद्य कारोवार सबै सतहमा छताछुल्ल हुँदै आउने क्रममा ग्राण्डी सिटीको विवाद पनि सतहमा आएको हो ।

गत असारमा ग्राण्डी सिटीको वैद्यानिकतालाई लिएर स्वास्थ्य सेवा विभागमा उजुरी परेपछि यसमाथिको छानविन अगाडि बढेको थियो । विभागको प्रारम्भिक छानविनमा ग्राण्डी सिटी कहींकतै दर्ता भएको पाइएको छैन ।

स्वास्थ्य सेवा विभागले छानबिन टोली गठन गरेर अनुसन्धान अघि बढाएपछि हस्पिटलले तत्कालीन क्षेत्रीय जनस्वास्थ्य निर्देशनालयमा दर्ता भएको मौखिक जानकारी दिएको थियो । तर उस्ले त्यस सम्बन्धी कागजात स्वास्थ्य सेवा बिभागलाई अझै उपलब्ध गराएको छैन ।

ज्योति समूहका दुई दाजुभाई मध्ये पद्म ज्योतिको घर भाडामा लिएर रुपज्योतिले ग्राण्डी सिटी अस्पताल सञ्चालन गर्दै आएका थिए । तर यी दाजुभाईबीच कलह सुरु भएपछि पद्म ज्योतिले घरभाडा मात्रै १ करोड २९ लाख माग गर्दै ६ पटक ग्राण्डी सिटी हस्पिटललाई पत्र पठाएका थिए ।

तर रुप ज्योतिले दिन आनाकानी गरेपछि हस्पिटल दर्ता भएको नभएको छानबिन गर्न माग गर्दै पद्म ज्योतिले उजुरी दिएका थिए । विना दर्ता सञ्चालन गरेको पुष्टि भएपछि विभागले ग्राण्डी सिटी र यस्का सञ्चालक रुप ज्योतिमाथि कारवाही प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ ।

हस्पिटल जस्को मानवीय संवेदनासंग गाँसिएको संस्था यसरी पनि सञ्चालन हुँदो रहेछ भन्ने दृष्टान्त बन्न पुगेको छ ग्राण्डी सिटी । साना तिना उद्योग धन्दा गर्नेहरुलाई करको करकर गर्ने सरकारले अहिलेसम्म ग्राण्डी सिटीलाई नदेख्नु अर्को अचम्मको पक्ष बनेको छ ।

यो देशको सहायक अर्थमन्त्री समेत बनिसकेका रुपज्योतिको हस्पिटलले के राज्यलाई कर बुझाउन नपर्ने गरी छुट पाएको थियो र ? यो प्रश्न ज्वलन्त बनेको छ । गत बर्ष हाउजिङ ठगी मुद्दामा समेत पक्राउ परेका रुपज्योतिको यो पाटोको विश्राम अब कसरी होला ? अर्को कौतुहलता थपिएको छ नेपालको उद्योग व्यवसायको क्षेत्रमा ।

कञ्चनपुर : बेलौरीका उखु किसानको विवरण दर्ता सुरु
access_time 8:02 pm
  • शितल भट्ट,

बेलौरी, ११ असोज । कञ्चनपुरको बेलौरी नगरपालिकामा उखु किसानको विवरण दर्ता सुरु भएको छ । बेलौरी नगरपालिका कृषि शाखाले नगदेबालीको रुपमा रहेको उखु बालीको विवरण दर्ता गर्न सुरु गरेको हो ।

चालू आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ को पहिलो साउन महिनादेखि नै उखु किसानहरुको विवरण संकलन गरिरहेको छ । कृषि शाखाले नगरका १० वटै वडाबाट विवरण दर्ता शुरु गरेको जनाएको छ ।

उखु किसानलाई सरकारले दिने अनुदान र किसानको हक हितका लागि विवरण दर्ता कार्य भइरहेको बेलौरी नगरपालिका कृषि शाखाले जनाएको छ ।

बेलौरी नगरपालिका कृषि शाखा प्रमुख प्राविधिक सहायक सुमन राज जोशीले मन्त्रालयको निर्देशन अनुसार बेलौरी नगरपालिका क्षेत्रका किसानको विवरण संकलन भइरहेको बताए ।

‘सबै वडामा किसानको विवरण संकलन भइरहेको छ । कुल १० वडा मध्ये ९ वडाको विवरण दर्ता भइसकेको छ, अब १० नम्बर वडा मात्रै बाँकी छ’ उनले भने ।

९० प्रतिशत दर्ता कार्य सम्पन्न भइरहेको बताउदै उनले खडा बाली प्रमाणिकरणका लागि सरकारले सो कार्य गरेको बताए । ‘हामीले किसानको खडा बालीको विवरण संकलन गछौं’, उनले भने, ‘खडा बाली काटेर किसानले उद्योगमा बिक्री गर्दा विवरण भिडाइन्छ ।’

असोज मसान्तसम्म विवरण संकलन गर्नुपर्ने भएकाले अन्तिम अन्तिम तिर छुटपुट विवरण पुनः संकलन गरेर मन्त्रालय पठाइने उनले बताए ।

बेलौरी नगरपालिका कृषि शाखा नायब प्राविधिक सहायक शुशीला बोहराले किसानकै हितका लागि विवरण संकलन भइरहेको बताइन् । ‘यो कार्यबाट वास्तविक किसानलाई नै लाभ हुन्छ, ‘उनले भनिन्, ‘फर्फी कार्य हुदैन, अनुदानका लागि पनि सहज हुन्छ ।’

उखु किसानको विवरण दर्ताका लागि किसानको नागरिकता, लालपूर्जा, भाडामा भए सम्झौता, ऐलानी भए चार किल्ला प्रमाणित गरेको प्रमाण पत्र लिएर दर्ता भइरहेको बताए ।

बेलौरी नगरपालिका कृषि शाखा अर्का नायब प्राविधिक सहायक हरिश सेठीले उखु किसानको एकिन तथ्याङ्क संकलनबाट विचौलियाले चलखेल गर्न नपाउने बताए । ‘ऐकिन तथ्याङ्कबाट किसानलाई फाइदा र राज्यलाई लाभ हुन्छ’, उनले भने, ‘भारतबाट आउने उखु समावेस हुदैन ।’

नेप्सेमा झिनो सुधार
access_time 6:43 pm

काठमाडौं, ११ असोज । धितोपत्र बजारमा शेयर कारोबार मापक नेप्से परिसूचक आज झिनो अङ्कले उकालो लागेको छ ।नेपाल स्टक एक्स्चेञ्जका अनुसार नेप्से ४.२९ बिन्दुले उकालो लागेर एक हजार ५६५.५५ बिन्दुमा पुगेको छ । यस्तै सेन्सेटिभ परिसूचक ०.९० ले वृद्धि भई ३१०.४७ मा पुगेको छ । कूल १९१ कम्पनीको एक करोड ९७ लाख ७२ हजार ३११ कित्ता शेयर रु तीन अर्ब १३ करोड ८२ लाख ४३ हजार ३६१ मूल्यमा खरिद बिक्री भए । लगातार नेप्से उकालो लाग्दा बजार पूँजीकरणसमेत बढेर झण्डै रु २१ खर्ब बराबरको भएको छ ।

कारोबार भएका कूल १२ उपसमूहमध्ये पाँच उपसमूहको शेयर उकालो लागेको छ भने सात उपसमूहको शेयर भने ओरालो लागेको छ । बैंकिङ १३.७४, होटल ५१.७१, विकास बैंक १३, वित्त ११.६३ र सामूहिक लगानी कोष ०.०३ बिन्दुले वृद्धि भएको छ । यस्तै व्यापार १.९४, जलविद्युत् १३.१, निर्जीवन बीमा ७२.५३, उतपादन ४४.८१, अन्य १.५४, लघुवित्त ६.६२ र जीवन बीमा ८३.५९ ले ओरालो लागेको छ ।

कारोबारका आधारमा आज सोल्टी होटल शीर्ष स्थानमा छ । होटल समूहका रहेको सो कम्पनीको आज अप्रत्यासित कारोबार भएको छ । सो कम्पनीको रु ४८ करोड ५६ लाख ५१ हजार ८७९ बराबरको कारोबार भई शीर्ष स्थानमा रह्यो । यस्तै, हिमाल दोलखा हाइड्रोपावर कम्पनी रु १४ करोड २७ लाख ९७ हजार ९७९, कुमारी बैंक रु १३ करोड १५ लाख ५४ हजार ३८४, सिभिल बैंक रु ११ करोड १० लाख १२ हजार ९३१, नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी रु नौ करोड एक हजार ४१५ र अपि पावर कम्पनीको रु आठ करोड ६५ लाख ९७ हजार बराबरको कारोबार भई शीर्ष स्थानमा रहेका छन् ।

कारोबारका आधारमा आज वेस्ट फाइनान्स कम्पनी ९.९२, माउण्टेन हाइड्रो नेपाल ९.६८, नेपाल फाइनान्स ९.५५, रैराङ हाइड्रो पावर कम्पनी ९.५२, घलेम्दी हाइड्रो पावर ९.४७, बरण हाइड्रो पावर ९.४० र आँखु खोला जलविद्युत् कम्पनीका लगानीकर्ताले ९.३८ प्रतिशतले कमाए । यस्तै, यूनिलिभर नेपाल ७.११, यूनाइटेड मोदी हाइड्रोपावर ५.२६, यूनाइटेड फाइनान्स ४.९६, रिडी हाइड्रोपावर ४.५२ र गणपति माइक्रोफाइनान्सका लगानीकर्ताले ४.१२ प्रतिशतले गुमाए ।

filter_none खेल
ला लिगा : बार्सिलोनाको सानदार शुरुवात

एजेन्सी, १२ असाेज । नयाँ प्रशिक्षक रोनाल्ड कोम्यानको नेतृत्वमा बार्सिलोनाले स्पेनिस ला लिगाको नयाँ सिजनमा विजयी शुरुवात गरेको छ । नोउ

एजेन्सी, १२ असाेज । नयाँ प्रशिक्षक रोनाल्ड कोम्यानको नेतृत्वमा बार्सिलोनाले स्पेनिस ला लिगाको नयाँ सिजनमा विजयी शुरुवात गरेको छ । नोउ क्याम्पका आइतबार राति भएको खेलमा बर्सिलोनाले भिल्लेरियाललाई ४-० ले पराजित गर्दै विजयी शुरुवात गरेकाे हाे ।

बार्सिलोनाको सानदार जितमा युवा स्टार अन्सु फातीले दुई गोल गर्दा कप्तान लियोनेल मेस्सीले एक तथा एक गोल उपहार पाएको थियो । पहिलो हाफको अन्त्यमा मेस्सीको क्रसलाई पाउ टोरेसले आफ्नै पोष्टमा छिराउँदै आत्मघाती गोल गरे । सबै चार गोल पहिलो हाफमा सम्भव भएको थियो ।

खेलकाे १५औं मिनेटमा अन्सु फातीको गोलबाट बार्सिलोनाले अग्रता लिएको थियो । उनले जोर्डी अल्वाले पासमा गाेल गरेका थिए ।

१९औं मिनेटमा फातीले व्यक्तिगत दोस्रो गोल गर्दै बार्सिलोनाको अग्रता दोब्बर बनायो । फिलिपे कौटिन्होको पासमा कसैको निगरानीमा नरहेका फातीले उत्कृष्ट फिनिस गरेका थिए ।

३५औं मिनेटमा बार्सिलोनाले पेनाल्टीको अवसर पायो । मारियो गास्परले फातीलाई पेनाल्टी बक्समा लडाएपछि प्राप्त पेनाल्टीमा कप्तान लियोनेल मेस्सीले गोल गर्दै बार्सिलोनालाई ३-० ले अघि बढाए ।

पहिलो हाफको इन्ज्युरी समयमा पोउ टोरेसले आत्मघाती गोल गरेपछि बार्सिलोनाले पहिलो हाफमै ४–० को आरामदायी अग्रता लिन सफल भयो । मेस्सीको क्रसलाई क्लियर गर्ने क्रममा टोरेसले आफ्नै पोस्टमा गोल गर्न पुगेका थिए ।

जितसँगै बार्सिलोनाले ३ अंक जोडेको छ । भिल्लारियलको ३ खेलबाट ४ अंक रहेको छ ।

युभेन्टस रोमासँग बराबरीमा रोकियो

एजेन्सी,  १२ असाेज । युभेन्टस इटालियन सिरी ए फुटबलमा रोमासँग बराबरीमा रोकिएको छ । आइतबार राति रोमाको घरेलु मैदानमा भएको

एजेन्सी,  १२ असाेज । युभेन्टस इटालियन सिरी ए फुटबलमा रोमासँग बराबरीमा रोकिएको छ । आइतबार राति रोमाको घरेलु मैदानमा भएको खेलमा युभेन्टस २–२ को बराबरीमा रोकिएको हो ।

दस खेलाडीमा समेटिएको युभेन्टसले पुनरागमन गर्दै खेल बराबरीमा ल्याएको हो । खेलको ३१ औं मिनेटमा पेनाल्टीमार्फत जोर्डन भेरेटोउटले गोल गर्दै घरेलु टोलीलाई अग्रता दिलाएका थिए ।

पहिलो हाफ सकिन एक मिनेट बाँकी रहँदा क्रिस्टियानो रोनाल्डोले पेनाल्टीमा गोल गर्दै खेल बराबरीमा ल्याए । तर, पहिलो हाफको इन्जुरी समयमा जोर्डनले व्यक्तिगत दोस्रो गोल गर्दै घरेलु टोली रोमालाई पहिलो हाफमा २–१ को अग्रता दिलाए ।

खेलको ६२ औं मिनेटमा युभेन्टस दस खेलाडीमा समेटिएको थियो । उनी दोहोरो पहेँलो कार्ड खाँदै मैदानबाट बाहिरिएपछि युभेन्टस दस खेलाडीमा समेटिएको थियो । ६९ औं मिनेटमा रोनाल्डोले नै व्यक्तिगत दोसो गोल गरे । उनले व्यक्तिगत दोस्रो गोल गर्दै खेल बराबरीमा ल्याए । त्यसपछि कुनै थप गोल नहुँदा दुबै टोलीले एक एक अंक बाढेका हुन् ।

बराबरीसँगै युभेन्टसको दुई खेलबाट चार अंक भएको छ । पहिलो खेल गुमाएको रोमाले भने पहिलो अंक जोडेको हो ।

न्युक्यासल युनाइटेडसँग टोटनहम बराबरीमा राेकियाे

एजेन्सी, १२ असाेज । प्रिमियर लिग फुटबलमा टोटनहम न्युक्यासल युनाइटेडसँग बराबरीमा राेकिएकाे छ । आइतबार राति टोटनहमको घरेलु मैदानमा भएको

एजेन्सी, १२ असाेज । प्रिमियर लिग फुटबलमा टोटनहम न्युक्यासल युनाइटेडसँग बराबरीमा राेकिएकाे छ । आइतबार राति टोटनहमको घरेलु मैदानमा भएको खेलमा टोटनहम न्युक्यासलसँग १/१ गोलको बराबरी खेलेको हो ।

खेलको पहिलो हाफमा घरेलु टोलीले अग्रता लिएको थियो । खेलको २५ औं मिनेटमा टोटनहमका लुकास मउराले गोल गर्दै घरेलु टोलीलाई अग्रता दिलाएका थिए । उनले ह्यारी केनको पासामा गोल गर्दै पहिलो हाफमा १–० को अग्रता दिलाए ।

खेलको इन्जुरी समयको अन्तिम मिनेटमा एरिक डायरले डिबक्समा ह्याण्ड गरेपछि न्युक्यासलले पेनाल्टीको अवसर पायो । उक्त पेनाल्टीलाई न्युक्यासलका कालुम विल्सनले गोलमा परिणत गर्दै खेल १–१ को बराबरीमा ल्याए । घरेलु टोलीले सुरुवाती अग्रता जोगाउन नसक्दा न्युक्यासलसँग अंक बाढेको हो । भिएआरको सहायतामा दिईएको पेनाल्टी विवादित बनेको थियो ।

यस बराबरीसँगै टोटनहमले तालिकामा तीन खेलबाट ४ अंक जोडेको छ । त्यस्तै समान खेल खेलेको न्युक्यासलको पनि समान अंक रहेको छ ।

filter_none स्वास्थ्य
सिन्धुलीमा एकै परिवारका ६ सहित ९ जनामा कोरोना संक्रमण
access_time 10:20 pm
  • राजन परियार

सिन्धुली ११, असोज । सिन्धुलीको कमलामाई नगरपालिका ६ का एकै परिवारका ६ जनासहित ९ जनामा कोरोना भाइरसको संक्रमण पुष्टि भएको छ ।जिल्लामा कोरोना संक्रमितको कन्ट्रयाक ट्रेसिङमा परेका व्यक्तिहरुको स्वाब संकलन गरी परीक्षणका क्रममा एकै परिवारका ६ जनामा कोरोना पोजेटिभ देखिएको जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय सिन्धुलीका प्रमुख जितेन्द्र कुमार साहले जानकारी दिए ।सिन्धुली सदरमुकामको क्वारेन्टाइनमा बस्दै आएका अन्य ३ जनामा पनि संक्रमिण देखिएको साहले बताए । साहका अनुसार दुई जना महिला र सात जना पुरुष गरी नौ जनामा कोरोना संक्रमिणको पुष्टि भएको हो ।

असोज ६ गते २८ जनाको स्वाव संकलन गरी परीक्षणका लागि प्रदेशिक अस्पताल हेटौंडा पठाइएकोमा ९ जनामा संक्रमिण देखिएको हो ।

हाल सम्म सिन्धुलीमा कोरोना संक्रमितको संख्या ७८ पुगेको छ । ती मध्ये ६१ जना उपचारपछि निको भै घर फर्किसकेका छन् भने अन्य १७ जना सिन्धुली अस्पताल र एपोलो अस्पतालको आइसोलेशनमा उपचार भइरहेको जिल्ला प्रशासन कार्यालय सिन्धुलीले जनाएको छ ।

प्रदेश १ मा पछिल्लो २४ घण्टामा १ सय ८१ संक्रमित थपिए
access_time 4:43 pm
  • तारा आचार्य

विराटनगर, ११ असोज । प्रदेश १ मा पछिल्लो २४ घण्टामा १ सय ८१ कोरोना संक्रमित थपिएका छन् । दैनिक संक्रमण संख्यामा यो अहिले सम्मकै उच्च हो ।मोरङमा १६७, सुनसरीमा ७, झापामा ३, भोजपुरमा २, तेर्हथुम र प्रदेश १ बाहिरका १–१ जना रहेको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्रालयका अनुसार विराटनगरमा १ सय ३० जनामा संक्रमण देखिएका छ । संक्रमण देखिएकामा ५१ महिला र ७९ जना पुरुष रहेका छन् ।

मोरंङको कटहरीमा ८ महिला ९ पुरुष, बुढीगंगामा ३ महिला ११ पुरुष, जहदा र धनपालथानमा २–२ पुरुष, सुन्दरहरैचा र स्थानीय तह नखुलेका १–१ पुरुषको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।

सुनसरीको दुहवीमा १ महिला ४ पुरुष, धरान र इटहरीमा १–१ पुरुष, झापाको विर्तामोडमा १ महिला, अर्जुनधारा र दमकमा १–१ पुरुष, भोजपुरको स्थानीय तह नखुलेका १ महिला १ पुरुष, तेर्हथुमको लालीगुराँसमा १ पुरुष र प्रदेश १ बाहिरका १ पुरुषको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।

प्रदेश १ मा कोरोना संक्रमितको संख्या ६ हजार ४ सय ३६ पुगेको छ । प्रदेश १ मा ३६ जना डिस्चार्ज भएका छन् । इलाम अस्पताल आईसोलेसन केन्द्रबाट १९, झुर्कीया प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र, रतुवामाईबाट १२, न्युरो अस्पताल विराटनगरबाट ३, मारवाडी सेवा सदन आईसोलेसनबाट २ जना डिस्चार्ज भएका छन् ।

प्रदेश १ मा डिस्चार्ज हुनेको संख्या २ हजार ८ सय २५ पुगेको छ । प्रदेश १ मा असोज ११ गते ९ सय ६७ जनाको पीसीआर परीक्षण भएको छ । परीक्षण भएका मध्ये ६५ महिला र १ सय १६ पुरुषको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको छ । अहिले सम्म १ लाख २० हजार ९ सय९० जनाको पीसीआर परीक्षण भएको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।

झापाका एक कोरोना संक्रमित पुरुषको कोशी अस्पतालमा मृत्यु
access_time 10:02 am
  • राजु पाैडेल

झापा, ११ असाेज । थप उपचारका लागि ल्याइएका एक जना कोरोना भाइरस संक्रमित पुरुषको विराटनगरस्थित कोशी अस्पताल कोभिड–१९ उपचार केन्द्रमा शनिबार राति मृत्यु भएको छ ।

झापाको कनकाई– ९ का ४७ वर्षीय पुरुषको कोभिड अस्पताल ल्याइपुर्याउनासाथ राति १०ः४५ बजेतिर मृत्यु भएको अस्पतालका व्यवस्थापक ज्ञानबहादुर बस्नेतले जानकारी दिए । उनका अनुसार भदौ ८ गते कोरोना पुष्टि भएपछि पुरुषलाई झापाकै मेची अस्पतालमा उपचारका लागि भर्ना गरिएको थियो । शरीर कमजोर हुने, ज्वरो आउनेलगायत कोरोनासँग मिल्ने लक्षण देखिएपछि स्वाब संकलन गरेर पीसीआर परीक्षण गराउँदा पुरुषको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको उनको भनाइ छ ।

झापामा उपचाररत रहँदा उनकाे अवस्था थप गम्भीर बन्दै गएपछि शनिबार राति थप उपचारका लागि विराटनगर ल्याइएको बस्नेतको भनाइ छ । तर उपचारका लागि आइसोलेसनमा लैजानलाई बोकेर आएको एम्बुलेन्सबाट झार्दाझार्दै संक्रमितको मृत्यु भएको चिकित्सकलाई उद्धृत गर्दै उनले बताए । ‘स्वास्थ्य अवस्था नाजुक भएर उपचारका लागि विराटनगर ल्याइएको रहेछ,’ उनले भने, ‘तर उपचारका लागि कोभिड अस्पतालको आइसोलेसनमा भर्ना गर्न नपाइकनै एम्बुलेन्सबाट झार्दाझार्दै मृत्यु भयो ।’

उपचारका लागि ल्याउन ढिला भएका कारण संक्रमित पुरुषलाई बचाउन नसकिएको अस्पतालले जनाएको छ । बस्नेतले शवको व्यवस्थापन नियम अनुसार हुने जानकारी दिए ।

पोखराको ग्यालेक्सी अस्पतालमा ६ दिने शिशुको उपचारमा लापरवाही, अभिभावक आक्रोशित
access_time 9:51 am
  • उत्तम पौडेल

पोखरा, ११ असाेज ।  पोखराको उत्तम चोकमा रहेको ग्यालेक्सी हस्पिटलले बिरामीको उपचारमा पटक-पटक लापरवाही गरेपछि बिरामी र सेवाग्राहीहरू आक्रोशित भएका छन् । ६ दिनको शिशुको उपचारका क्रममा त्यहाँ कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीहरुले लापरवाही गरेपछि डिस्चार्जअगावै बच्चा बोकेर हिड्नुपर्ने स्थिति आएको बिरामीका आभिभावकको गुनासो छ ।

जण्डिस भएपछि ६ दिनको शिशु बोकेर ग्यालेक्सी हस्पिटलमा फोटोथेरापी गराउन पुगेका अभिभावक राजकुमार घिमिरेले अस्पतालको चरम लापरवाही र प्रशासनको बेवास्ताप्रति आक्रोश व्यक्त गर्नुभयो ।

अभिभावक तथा सेवाग्राही घिमिरेले आफ्नो ६ दिनकी छोरीलाई जण्डिस देखिएर गत मंगलबार अस्पतालमा भर्ना गराएका थिए । तर उपचारमा चरम लापरवाही देखेपछि डाक्टरले डिस्चार्ज गर्नु अगावै बच्चा लिएर अभिभावक हिड्नु पर्ने अवस्था आएको घिमिरेले बताउनुभयो ।

६ दिनको बच्चालाई फोटोथेरापी गराउँदा त्यहाँ कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीहरुले दिएको दुःख, मेसिन बिग्रिएर काम नगर्दा समेत ढाँटेर ६ दिनको बच्चामाथि गरिएको लापरवाही र बढी पैसा असुल्ने नियतमाथि बच्चाका अभिभावक घिमिरेले फेसबुकमा आफ्ना पीडा लेखेर अस्पताल प्रशासनले गरेको बेवास्ता र लापरवाहीका बारेमा सार्वजनिक गरेका थिए ।

त्यस अस्पतालमा जाने सेवाग्राहीहरुले सानो बच्चालाई गराइने फोटोथेरापी कुन तापक्रममा दिने, कसरी दिने र फोटोथेरापीले काम गरे-नगरेको निगरानी गर्ने काममा स्वास्थ्यकर्मीहरुको लापरवाही हुने गरेकाे गुनासाे गरेका छन् । ल्याबमा दक्ष जनशक्ति नभएका कारण भोग्नु परेको पीडा र समयअगावै बिरामी लिएर जाँदा समेत लिइने चर्को शुल्क लगायतका विषयमा गुनासो पोखेका छन् । अस्पतालको फोटोथेरापी गर्ने मेशिन बिग्रीएको, ल्याबमा काम गर्ने धेरै कर्मचारी दक्ष नभएको पनि पाइएको छ ।

सोही बिषयमा अस्पतालका मेनेजर दिपेन थापासँग बुभ्दा अस्पतालबाट केही त्रुटि भएको स्वीकार गरेका छन् । कोभिडको कारण देखाउँदै थापाले अस्पतालमा पर्याप्त मात्रामा कर्मचारी नभएको र आफुहरुबाट त्रुटि भएको भन्दै स्वीकार गरेका हुन् । अस्पताल भर्खर मात्र संचालनमा आएको कारणले गर्दा त्रुटिहरु सच्याउँदै लैजाने पनि थापाले स्वीकार गरेका छन् । तर अस्पताल जस्तो संवेदनशील स्थानमा गल्ती गर्ने र त्यसपछि त्रुटि सच्याउँदै लैजाने छुट दिन मिल्ला र ?

त्यसो त पोखराको उत्तम चोकमा रहेको ग्यालेक्सी हस्पिटल मापदण्ड विपरित भवनमा सञ्चालन गरिएको, पार्किडका लागि अगाडिको सार्वजनिक बाटोमा जथाभावी गाडीहरु राखिदाँ बटुवा र स्थानीयहरुले पनि गुनासो गर्दै आईरहेको भएपनि अस्पताल प्रशासनले यस्ता विषयहरुलाई सम्बोधन गर्नुको साटो पेल्दै अघि बढिरहेको छ ।

नितान्त नाफा कमाउने उद्देश्यले मात्र खोलिएका यस्ता अस्पतालहरुबाट सेवाग्राही र विरामीले उपचारका नाममा एकातर्फ धेरै सास्ती व्यहोर्नु पर्ने र अर्को तर्फ चर्को शुल्क बुझाउँदा समेत अनेकन् बाहनामा ठगिदै आईरहनु परेको छ । सम्बन्धीत निकायको बेलैमा ध्यान जान सकेन भने अस्पतालहरुमा हुने लापरवाहीलाई बिरामी तथा पिडितले कहिले सम्म भोग्न बाध्य बन्ने ?

filter_none कला
यस्तो बन्यो कृष्ण बुढाथोकीको ‘जादु रैछ मायाको बोलीमा’ (भिडियो)

काठमाडौं, १२ असोज । अमेरिकामा रहेका गायक कृष्ण बुढाथोकीको लोक दोहोरी ‘जादु रैछ मायाको बोलीमा’ गीतको म्युजिक भिडियो सार्वजनिक भएको छ ।

सार्वजनिक गीतको भिडियोमा अञ्जली अधिकारी र महेन्द्र गौतमले अभिनय गरेका छन् । गल्बन्दी गीतबाट चर्चामा आएकी अञ्जलीको लामो समयपछि गल्बन्दी गीतलाई बिर्साउने ‘जादु रैछ मायाको बोलीमा’ रिलिज गरिएको हो ।

गीतको भिडियोमा परम्परागत गाउँले भाषा बोलेर चर्चामा आएका कुल बहादुर ओलीको पनि अभिनय रहेको छ । सार्वजनिक गीतको भिडियोले विषेशगरी गाउँघरमा हुने नाँचगान, दोहोरी र दोहोरीमै बस्ने माया प्रेमलाई प्रस्तुत गरेको छ ।

गाउँघरमा युवायुवती रातभर दोहोरी गाउने र दोहोरीमा हारजित भए विहे गर्ने परिपाटीलाई पनि भिडियोमा प्रस्तुत गरिएको छ ।

कृष्ण बुढाथोकीकै लय तथा शब्द रहेको गीतमा कमला पोख्रेलले पनि साथ दिएकी छन् । १५ मिनेट लामो गीतको भिडियोलाई विरेन्द्र भाटले छायाङकन गरेका हुन्, भने ललित केसीले निर्देशन गरेका हुन् ।

‘हंस’ले पायाे ०७६ सालको पद्मश्री पुरस्कार, पद्मश्री साधना सम्मान मोदनाथ प्रश्रितलाई

काठमाडाैँ, ११ असाेज । गत २०७६ सालको पद्यमश्री साहित्य पुरस्कार सञ्जीव उप्रेतीद्वारा लिखित उपन्यास ‘हंस’ लाई प्रदान गरिने भएको छ । खेमलाल-हरिकला लामिछाने समाज कल्याण प्रतिष्ठानका अध्यक्ष जीवा लामिछानेले सामाजिक सञ्जालमार्फत उक्त पुरस्कार हंसलाइ प्रदान गरिने प्रतिष्ठानको निर्णय भएकाे बताएका छन् ।

लामिछानेले लेखेकाे छन्, ‘हंस उपन्यासमा लेखकले मानिसद्वारा निर्मित देश, कानून तथा संस्कारले प्रेम र सम्बन्धमा बनाएको जटिलता अनि त्यसले मानिसलाई नै कसरी थिचिरहेछ र बोझ बनाइरहेछ भन्ने कुरा प्रकृति तथा हाँसको कथासँग जोडेर स्वैरकाल्पनिक शैलीका माध्यमबाट प्रस्तुत गरेका छन् ।’

यसैगरी पद्मश्री साहित्य सम्मानचाहि वरिष्ठ साहित्यकार माेदनाथ प्रश्रितलाइ प्रदान गरिने निर्णय भएकाे पनि लामिछानेले जनाएका छन् । विगत छ दशकदेखि नेपाली काव्य, निबन्ध, नाटक, आख्यान, समालोचना तथा संस्कृति लेखनका माध्यमबाट समाज रुपान्तरण तथा राष्ट्रिय एकतामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएका साहित्यकार प्रश्रितलाई पद्यश्री साधना सम्मान अर्पण गर्ने निर्णय गरिएको उनकाे भनाइ छ । उनले लेखेका छन्, ‘प्रश्रित पूर्वीय दर्शन तथा मार्क्सवादी विचारलाई वैज्ञानिक र वस्तुवादी ढङ्गले विश्लेषण गरी विश्व मानवता र बन्धुत्व जगाउने लेखक हुन् ।’

दुवै पुरस्कार/सम्मानकाे राशि रू ३-३ लाख रहेकाे छ । विसं २०६३ सालदेखि खेमलाल-हरिकला लामिछाने प्रतिष्ठानले नेपाली साहित्यका वर्षभरि प्रकाशित पुस्तकमध्ये एक उत्कृष्ट पुस्तकलाई प्रत्येक वर्ष पद्मश्री साहित्य पुरस्कार प्रदान गर्न सुरू गरेकाे थियाे भने २०६७ सालदेखि प्रतिष्ठानले साहित्य, कला, सङ्गीत, अभिनय आदि क्षेत्रमा दीर्घ साधना गर्ने एक वरिष्ठ साधकलाई पद्मश्री साधना सम्मान प्रदान गर्न सुरू गरेकाे हाे ।

कलाकार रियाशा दाहाल भन्छिन्, ‘मलाई चर्चित हैन, लोकप्रिय बन्नु छ’

काठमाडौं, १० असोज । करिब तीन वर्षअघि युट्युबमा रोडिज प्यारोडी आयो । जसको पहिलो भिडिओ नै युट्युब ट्रेन्डिङमा प¥यो । यसका कलाकारको अभिनय धेरैले मन पराए ।

अहिले पनि त्यसका कतिपय कलाकार युट्युब स्टार, कलाकार तथा मोडलका रूपमा खुव रुचाइएका छन् । जस मध्य एक हुनुहुन्छ रियाशा दाहाल ।

प्यारोडी–कमेडीबाट कला क्षेत्रमा होमिएकी रियाशा अभिनयमा लोभ लाग्दो प्रतिभाको रुपमा उदाउँनु भएको छ । विशेषगरी युवा वर्गमा उहाँको प्रभाव राम्रो फैलिएको छ । पछिल्लो समय रियाशा मोडलिङमा यसरी जम्दै हुनुहुन्छ, उहाँका हरेक म्यूजिक भिडियो युट्युब ट्रेन्डिङमा छन् ।

शनिबार न्यूज २४ टेलिभिजनको नियमित प्रस्तुति ६ प्रश्नमा कुरा गर्दै कलाकार तथा मोडल रियाशा दाहालले आफुलाई छोटो समयमा दर्शकले रुचाएको भन्दै खुशी व्यक्त गर्नुभयो ।

कोरोनाको कहालीकाबीच पनि दाहाललाई म्युजिक भिडिओबाट फुर्सद छ्रैन । बीबीए पढाइ सकेर बसेकी रियाशा आफु कलाकारिता योजनावद्ध नभई एकाएक प्रवेश गरेको बताउँनु हुन्छ ।

अभियनयमा जसरी चञ्चले, छिटो छिटो बोल्ने, छुच्ची देखिएपनि वास्तविकतामा केहि फरक रहेको उहाँको भनाइ छ ।

कलाकार चर्चित हुनु र लोकप्रिय हुनुमा के फरक हुने रहेछ भन्ने कार्यक्रम प्रस्तोता राजिब खत्रीको प्रश्नमा दाहालले फरक रहेको स्पष्ट पार्दै आफु आफुलाई कामले जितेर लोकप्रिय बन्ने इच्छा रहेको समेत बताउँनु भयो ।

कुराकानी विस्तृतमा भिडियोमा

कविता : आरूको बियाँ

  • लक्ष्मी मिश्र

बढार
तिम्रो सौखिन आँगनको फोहोर हुँ म
कसिङ्गर न हुँ
मिल्काइदेऊ एउटा घारीमा ।

गुनासो गर्ने छैन कत्ति पनि
किनभने
हिम्मत छ ममा घारीमै बस्न सक्ने
आँट छ घारीमै उम्रन सक्ने
जोश छ घारीमै हुर्कन सक्ने
जाँगर छ ममा घारीमै फुल्न सक्ने ।

हो, म विश्वस्त छु
पक्कै फल्न सक्नेछु घारीमै
लटरम्म एक दिन
र, त्यतिबेला खानेछौ तिमीले
मेरा रसिला फलहरू
भरिला हाँगाहरू लपक्क लप्काउँदै
खुपुखुपु
केही धक नमानी
मुस्कुराउँदै
मेरै फेदमा बसी आनन्द लिनेछौ ।

त्यसपछि पत्याउन सक्छौ र ?
म,
उहीँ आरूकाे बियाँ हुँ,
जसलाई एकदिन तिमीले
मिल्काइदिएका थियौ घारीमा
जसले सहेको थियो एउटा असह्य पीडा
बेस्सरी घारीमा मिल्काइँदाको पीडा ।

बलिउडमा ड्रग्स कनेक्सन : एनसीबीले दीपिका, श्रद्धा र सारालाई आज सोधपुछ गर्ने

काठमाडौँ १० असोज । अभिनेता सुशांत सिंह राजपूतको मृत्युको सम्बन्धमा लागूपदार्थको कोणको अनुसन्धान गर्ने नारकोटिक्स नियन्त्रण ब्यूरोले आज केही बलिउड अभिनेत्रीलाई सोधपुछ गर्दै छ ।

ब्यूरोले अभिनेत्री दीपिका पादुकोण, श्रद्धा कपूर र सारा अली खानलाई आज प्रश्न गर्दै छ । बिहान १० बजेका लागि एनसीबीले दीपिका पादुकोणलाई बोलाएको छ ।
अहिले दीपिका र करिश्माबीचको ड्रग्स च्याट भाइरल भइरहेको छ । ह्वाट्सएप च्याटमा दीपिका ड्रग्सको कुराकानी गरिरहेकी देखिन्छन् ।

ह्वाट्सएप ग्रुपमा दीपिका र करिश्माबीच भएको कुराकानी भाइरल भएको हो । जुन ग्रुपको एडमिन दीपिका नै हुन् ।

यतिखेर बलिउड फ्यानहरूको ध्यान दीपिकामाथिको अनुसन्धानतर्फ तानिएको छ ।
यसअघिको शुक्रबार अभिनेत्री रकुल प्रीत सिंह र दीपिकाको म्यानेजर करिश्मा प्रकाशलाई सोधपुछ गरिसकेको छ ।

एनसीबीले अझै पनि करिश्मा प्रकाशलाई प्रश्न गर्न सक्छ ।

यसअघिको सेप्टेम्बरमा, रिया चक्रवर्तीलाई लागुपदार्थ नियन्त्रण मुद्दामा नारकोटिक्स नियन्त्रण ब्यूरोले पक्राउ गरेको थियो। यस सम्बन्धमा रियाका भाई शोविक चक्रवर्तीलाई पनि सोधपुछ गरिसकेको छ ।

कविता : समय

  • आशीष भण्डारी

मानौँ समय अन्धकार छ
अन्धकार नै छन् ती स्वासहरु पनि
जो हरेक पल
फेरिनका लागि पनि समय नै कुर्नुपर्छ ।

अस्ताउँदो घाम,
समुन्द्रमा विलिन भएको नदी,
कृष्णपक्ष लागेकाे चन्द्रमा
अनि जिन्दगीको उत्तरार्द्ध
सबैसबै समयसँगै अस्ताउँदै जाने त हुन् ।

ती घमण्डका गाँठाहरू
रीस र रागका पोकाहरू
धुर्त्याइँ बुद्धि
अनि अपरिचित आवेगहरू,
जो हरपल सम्हाल्न सकिँदैन
सम्हालिहाले पनि पोलिरहन्छ
र, एकदिन पोलिँदापोलिँदै बिलिन हुन्छ
यही अदृश्य समयसँगै ।

असारमा बर्षिने झरी,
मंसिरमा लहलह झुलेको बाली,
चैत्र मासको वसन्त अनि बसन्ती याम
कहिल्यै सकिँदैन झैँ हुन्छ ।

सधैँसधैँ सुस्ताइरहन्छु भन्छ
यही प्रकृतिको काखमा,
तर अफसोच-
समय कहाँ एकनाश हुने रैछ र ?

यी सबै-सबै क्षणभरका लागि मात्र रम्ने त रैछन्
र, बिस्तारै बिलिन हुन पुग्ने रैछन्
यही अदृश्य समयसँगै ।

ती हरिया गाउँका परेलीहरू
छताछुल्ल पोखिएका बगरहरू
एकतमास बगिरहने खहरे
अनि सुन्दरताको अनुपम उदाहरण
आज
बस्तिका लक्काजवान अनि पाखुरेहरु
भएपछि निष्ठुरी
पसेपछि सहर
गर्न सक्दैनन स्याहार
ती बुढापाका र केटाकेटीहरूले
त्यसैले त
आज सबैसबै
मरुभूमिमा परिणत भएको छ
यही अदृश्य समयसँगै ।

कहिलेकाहिँ त सोच्छु-
बग्दै-बग्दै जानु छ मलाइ दूरसम्म
नभेटून् कसैले
खोज्न पनि नआउन्
छोडिदिउन् त्यो आकाशको स्वतन्त्र पंक्षीझैं ।

चाहन त म कि आकाश छुन
कि त जमिनमै बिलिन हुन चाहन्छु
तर फेरि यही समय नै बाधक बनिदिन्छ
त्यसैले त सधैँसधैँ
खै किन हो
दिन मधुरो अनि रात उज्यालो
देख्न थालेको छु ।

जिन्दगीको क्यानभासमा
कोर्नु छैन मलाई रंगीन चित्रहरू
र, बन्नु पनि छैन-
कसैको स्वामित्वमा अडिने सुगाजस्तो
बस् अब यत्ति चाहन्छु-
यही अदृश्य समयसँगै बिलिन भएर
दुनियाँलाई समय चिनाउन सकूँ ।

filter_none विश्व
इरानमा कोरोना महामारीको तेस्रो चरण सुरु, ३२ प्रान्त खतरापूर्ण क्षेत्र घोषित
access_time 9:07 pm

एजेन्सी, १२ असोज । इरानमा कोरोनाभाइरसको महामारीको तेस्रो चरण सुरु भएको छ ।सरकारी अधिकारीहरुले देशको ३२ प्रान्तलाई खतरापूर्ण क्षेत्रका रुपमा घोषणा गरिएको जानकारी दिएका छन् ।

मध्यपूर्वका देशमध्ये इरान कोरोनाभाइरसको महामारीबाट धेरै प्रभावित देशमा पर्दछ । यहाँ आइतबार थप १९५ जनाको मृत्यु भएको विवरण सार्वजनिक गरिएको छ ।

इरानमा कोरोनाका कारण अहिलेसम्म २५ हजार ५८९ जनाको मृत्यु भएको छ । गत फेबु्रअरीमा पहिलो चरणको महामारी फैलिँदा दैनिक ३५ हजारभन्दा बढी सङ्क्रमित भएका थिए । त्यतिबेला दुई महिनामा दुई सयको मृत्यु भएको थियो ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता सिमा साडाट लारीले अहिले पनि दैनिक तीन हजार ३६२ भन्दा बढी सङ्क्रमित भएको जानकारी दिनुभयो ।

इरानमा अहिलेसम्म चार लाख ४६ हजार ४४८ जना सङ्क्रमित भएका छन् । अहिले अस्पतालमा एक हजार ३७७ जना रहेको पनि उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

मेक्सिकोको एक रेष्टुरेन्टमा अन्धाधुन्ध गोली प्रहार गरी ११ जनाको हत्या
access_time 12:23 pm

काठमाडौँ, १२ असोज । मेक्सिकोको मध्य क्षेत्रीय प्रान्त ग्वानजुतोको एक रेष्टुरेन्टमा आइतबार बिहान भएको हिंसामा परी ११ जनाको ज्यान गएको छ । प्राप्त पछिल्लो समाचारअनुसार सो रेष्टुरेन्टमा गएका हतियारधारीहरुले आइतबार बिहानीपख सो रेष्टुरेन्टमा रहेका पाहुना र कर्मचारीहरुमाथि गोली चलाएका थिए ।

मोटरसाइकलमा अकस्मात ठूलो संख्यामा आएका ती बन्दुकधारीहरुले गोली हानेर ती व्यक्तिहरुको हत्या गरेका यहाँका स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरुले जनाएका छन् । उनीहरुले रेष्टुरेन्ट भित्र छिरेर गरेको अन्धाधुन्ध गोली प्रहारमा परेर त्यहाँ रहेका पाहुना र कर्मचारीको ज्यान गएको बताइएको छ ।

त्यस हिंसामा परेर सात जना पुरुष र चार जना महिला मारिएका छन् । अरु केही कर्मचारीहरु घाइते पनि भएका समाचारमा जनाइएको छ ।ग्वान्जु शहरमा खासगरी कृषि पेसामा कार्यरत व्यक्तिहरुको बसोबास रहेको छ । सो शहरमा विगत लामो समयदेखि हिंसा हुदै आएको छ ।

यहाँ यस्तै आक्रमणका घटनाहरुको हिंसामा परी वर्षेनी सयौँ नागरिकको ज्यान जाने गरेको बताइन्छ । सो हिंसा कसले र के कारणले गरेको हो भन्ने विषयमा केही थाहा हुन सकेको छैन । यस दुर्घटनाको अनुसन्धान शुरु गरिएको प्रहरीले जनाएको छ । एजेन्सीको सहयोगमा

भारतमा ५० लाखभन्दा बढी कोरोना संक्रमित निको
access_time 12:05 pm

एजेन्सी, १२ असोज । भारतमा कम्तीमा पनि ५० लाख कोरोना सङ्क्रमित निको भएका बताइएको छ । भारतीय सरकारले यहाँ पछिल्लो समयमा निको हुने दर बढेको बताउँदै अहिलेसम्ममा कम्तीमा पनि ५० लाखलाई निको भएको बताएको हो ।

त्यसैगरी भारतको स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयले पछिल्लो समयमा अर्थात गएको ११ दिनमा मात्र १० लाखभन्दा बढी यसका सङ्क्रमितहरु निको भएका बताएको छ । सो मन्त्रालयले गएको जुन महिनाको ३० तारिखमा मात्र यहाँका १ लाख मात्र नागरिक निको भएको तथ्यांक रहेकोमा अहिले सो संख्या ५० लाख पुगेको जनाएको छ ।

सो मन्त्रालयले सोमबार प्रकाशन गरेको विज्ञप्तिमा सो कुरा जनाइएको छ । उक्त विज्ञप्तिका अनुसार भारतमा हाल हरेक दिन कम्तीमा पनि ९० हजार जना सङ्क्रमितहरु निको भएर घर फर्किएका छन् ।

स्वास्थ्य संरचना तथा पूर्वाधारका साथै पछिल्ला दिनहरुमा जनस्वास्थ्यका मापदण्डहरुको पालना गरेका कारण निको हुने दर बढेको पनि सो विज्ञप्तिमा जनाइएको छ ।

अफगान सरकार शान्तिका लागि प्रतिबद्ध देखिएन : तालिबान
access_time 10:37 am

एजेन्सी, १२ असाेज । अफगानिस्तानमा युद्धरत प्रमुख विद्रोही समूह तालिबानले संयुक्तराज्य अमेरिका र तालिबानबीच भएको सम्झौताका शर्तहरुलाई स्वीकार्न अफगान सरकारले नचाहेको आरोप लगाएको छ ।

अन्तर–अफगान शान्तिवार्तामा तालिबानका तर्फबाट सहभागी वार्ताटोलीका सदस्य खैरुल्लाह खैरख्वाले आफूहरु संयुक्तराज्य अमेरिकासँग भएको सम्झौता बमोजिम अफगान सरकारसँग वार्तामा बसेको स्पष्ट गर्दै तर अफगान सरकार वार्ताप्रति गम्भीर नदेखिएको बताउनुभयो ।

उहाँले गत फेब्रुअरी २९ मा तालिबान र संयुक्तराज्य अमेरिकाबीच भएको सम्झौतालाई मान्यता दिन अफगान सरकारले हिच्किचाइरहेको छ भन्नुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, “विवादको चुरो भनेकै अफगान सरकारले तालिबान–अमेरिकाबीचको सहमतिलाई बेवास्ता गर्न खोज्नु हो ।”

तालिबान–अमेरिकाबीचको सम्झौताले अन्तर–अफगान वार्ताका लागि ढोका खोलेको थियो । सम्झौता बमोजिम एकअर्काका कब्जामा र जेलमा रहेका युद्धबन्दीहरु मुक्त गरिएका थिए ।

केही महिनाको ढिलाइका बाबजूद अफगान सरकार र तालिबानबीच शान्तिवार्ता गत सेप्टेम्बर १२ देखि कतारको राजधानी दोहामा जारी छ । तर दुबै पक्षबीच वार्ता शुरु भएपनि अफगानिस्तानमा हिंसात्मक घटना जारी रहेका छन् ।

यसैबीच, अफगान शान्तिवार्ताबारे पाकिस्तानी उच्च पदाधिकारीसँग छलफल गर्न अफगानिस्तानको राष्ट्रिय मेलमिलाप परिषदका अध्यक्ष अब्दुल्लाह अब्दुल्लाह सोमबार पाकिस्तानको तीन दिने भ्रमणका लागि प्रस्थान गर्नु भएको छ ।

पाकिस्तानी विदेश मन्त्रालयका अनुसार अब्दुल्लाहका साथ उच्चस्तरीय अफगान प्रतिनिधिमण्डल रहनेछ । अब्दुल्लाहले पाकिस्तानी राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीसँग पनि भेटवार्ता गर्नु हुनेछ ।

कोरोनाबाट ज्यान गुमाउनेको संख्या १० लाख नाघ्यो, ३ करोड ३३ लाख ३ हजार संक्रमित
access_time 7:48 am

काठमाडाैँ, १२ असाेज । विश्वभर कोरोना भाइरस (कोभिड— १९) का कारण ज्यान गुमाउनेको संख्या १० लाख नाघेको छ । यो समाचार लेखिरहँदा विश्भर १० लाख २ हजार ३८३ मानिसले कोरोना संक्रमणकै कारण ज्यान गुमाइसकेको वर्ल्डोमिटर्सले जनाएको छ ।

तथ्यांक अनुसार सोमबार बिहानसम्ममा विश्वभर कुल ३ करोड ३३ लाख ३ हजार २०९  मानिस संक्रमति भइसकेका छन् । सर्वाधिक संक्रमित र मृत्यु संख्या संयुक्त राज्य अमेरिकामा रहेका छन् । अमेरिकामा हालसम्म ७३ लाख २१ हजार ३४३ जना संक्रमित हुँदा २ लाख ९ हजार ४५३ जनाको ज्यान गइसकेको छ । त्यहाँ आइतबार मात्र एकै दिनमा ३३ हजार ७८२ जना संक्रमित भएका छन् भने २७६ जनाले ज्यान गुमाएका छन् ।

 

 

सर्वाधिक दैनिक संक्रमित र मृत्यु संख्यामा भने भारत अगाडि छ । त्यहाँ आइतबार एकैदिन ८२ हजार ७६७ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ भने कोरोना संक्रमणकै कारण १ हजार ४० जनाको ज्यान गएको छ । भारतमा अहिलेसम्म कुल संक्रमित संख्या ६० लाख ७३ हजार ३४८ पुगेको छ । त्यहाँ हालसम्म कोरोनाका कारण ९५ हजार ५७४ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन् ।

अमेरिकापछि कोरोनाबाट सर्वाधिक मृत्यु हुनेमा ब्राजिल रहेको छ । त्यहाँ हालसम्म कोरोना भाइरस संक्रमणका कारण १ लाख ४१ हजार ७७६ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन् भने कुल संक्रमित संख्या ४७ लाख ३२ हजार ३०९ पुगेको छ । पछिल्लो एक दिनमा त्यहाँ १४ हजार १९४ संक्रमित थपिँदा ३३५ जनाको मृत्यु भएको छ ।

ब्राजिलपछि दैनिक बढी संक्रमित फेला पर्नेमा फ्रान्स रहेको छ । त्यहाँ आइतबार एकै दिन ११ हजार १२३ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ । भने २७ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । फ्रान्समा कुल संक्रमित ५ लाखा ३८ हजारभन्दा बढी रहेकोमा ३१ लाख ७२७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ ।

कोरोना संक्रमणका कारण बढी ज्यान गुमाउने देशहरुमा भारतपछि मेक्सिको, बेलायत र इटाली रहेका छन् । ती देशहरुमा हालसम्म क्रमशः ७६ हजार २४३ जना, ४१ हजार ९८८ जना र ३५ हजार ८३५ जनाले कोरोना संक्रमणकै कारण ज्यान गुमाइसकेका छन् ।

तर कुल संक्रमितका हिसाबले भने ब्राजिलपछि बढी संक्रमित भेटिएका तीन देश रुस, कोलम्बिया र पेरु रहेका छन् । ती देशहरुमा हालसम्म क्रमशः ११ लाख ५१ हजार ४३८ जना, ८ लाख १३ हजार ५३ जना र ८ लाख ५ हजार ३०२ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ ।

कोरोना संक्रमणबाट निको हुने विश्वका देशहरुको शीर्ष स्थानमा भने भारत रहेको छ । त्यहाँ अहिलेसम्म ५० लाख १३ हजार ३६७ जना निको भइसकेका छन् भने हाल सक्रिय संक्रमितको संख्या ९ लाख ६४ हजार ४०७ मात्र छ ।

त्यसपछि बढी निको हुनेमा क्रमशः अमेरिका, ब्राजिल र रुस रहेका छन् । ती देशहरुमा हालसम्म क्रमशः ४५ लाख ६० हजार ४५६ जना, ४० लाख ६० हजार ८८ जना र ९ लाख ४३ हजार २१८ जना कोरोना संक्रमणबाट मुक्त भइसकेका छन् । ती देशहरुमा अहिले सक्रिय संक्रमितको संख्या क्रमशः २५ लाख ५१ हजारभन्दा बढी, ५ लाख ३० हजारभन्दा बढी र १ लाख ८७ हजारभन्दा बढी रहेको वर्ल्डोमिटर्सको तथ्यांकले देखाउँछ ।

विश्वभर भने अहिलेसम्म कुल संक्रमितमध्ये २ करोड ४६ लाख ३४ हजार ६१ मानिस कोरोना संक्रमणबाट मुक्त भइसकेका छन् । हाल विश्वमा सक्रिय संक्रमितको कुल संख्या ७६ लाख ६६ हजार ७६५ मात्र रहेको छ ।

बढी प्रभावित १६ देशकाे पछिल्लाे अवस्था-

 

अर्मेनिया र अजरबैजान युद्ध : २३ जना मारिए
access_time 7:23 am

काठमाडौँ, १२ असोज । अर्मेनिया र अजरबैजान बीचको क्षेत्रीय विवादमा २३ जना मारिएका छन् । विवादित नागोर्नो–काराबाख क्षेत्रमा आइतबार दुवै देशका सेनाबीच युद्ध भएको हो। उक्त युद्धमा दुवै पक्षका २३ जना मारिएका हुन् ।

अर्मेनिया र अजरबैजानबीच भएको भीषण युद्धमा उक्त क्षेत्रमा १६ जना अर्मेनियाली पृथकतावादी लडाकूहरु मारिनुका साथै १ सय जना घाइते भएको उक्त समूहले जनाएको छ ।

दुवै पक्षले आ–आफ्नोतर्फ मानवीय क्षति भएको जनाएका छन्। यस्तै, अर्मेनियाली पृथकतावादीको आक्रमणमा ५ जना अजरबैजानी नागरिक मारिएको अजरबैजानका अधिकारीहरुले जनाएका छन्। तनावपछि अर्मेनिया, अजरबैजान र अर्मेनियानियन्त्रित नागोर्नो काराबाख क्षेत्रमा सैनिक कानुन लागू गरिएको छ । एजेन्सीको सहयोगमा

दक्षिण कोरियाली नागरिकको हत्या सम्बन्धमा संयुक्त छानविन टोली गठन गर्न सियोलको आग्रह
access_time 6:46 am

काठमाडौँ १२ असोज । दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिको कार्यालय, ब्लू हाउसले आइतबार उत्तर कोरियालाई अन्तर कोरियाली समुद्री सिमाना नजिक दक्षिण कोरियाली नागरिकको हत्याको संयुक्त छानबिन गर्न आग्रह गरेको छ ।

राष्ट्रपतिको कार्यालयअन्तर्गत राष्ट्रिय सुरक्षा कार्यालयका उप–निर्देशक सु चू–सुकले सञ्चारकर्मीसँगको भेटमा भन्नुभयो, “दक्षिण कोरियाले उत्तर कोरियालाई सीमानामा मारिएका आफ्ना सरकारी अधिकारीको अनुसन्धान गर्न र घटनाको सत्यता द्रुत रूपमा प्रकट गर्न संयुक्त समिति बनाउन हामीले आह्वान गरेको छौँ ।

सुले सञ्चार, छलफल र अनुसन्धानसँग सम्बन्धित जानकारीको आदानप्रदानका लागि अन्तर कोरियाली सैन्य हटलाइनहरू पुनः खोल्न पनि उत्तर कोरियासँग आग्रह गरिएको बताउनुभयो । दुई देशले आ–आफ्नो क्षेत्रको पानीमा मृत व्यक्तिको लास खोज्ने वातावरण मिलाउन पनि उहाँले आग्रह गर्नुभयो ।

दक्षिण कोरियाली सेनाले बिहीबार माछा पालक दक्षिण कोरियाली अधिकारीलाई अन्तर कोरियाली समुद्री सिमाना नजिक उत्तर कोरियाली सैनिकहरूले गोली हानी मारेका जानकारी सार्वजनिक गरेपछि प्योङयाङले ब्लू हाउसलाई शुक्रबार एउटा पत्र पठाएको थियो । जवाफमा दक्षिण कोरियाले पछिल्लो आग्रह गरेको हो ।

उत्तर कोरियाली केन्द्रीय समाचार संस्थाले प्योङयाङले खोजी अभियानको थालेको तर समूद्रमा आएका ठूला छालले मृत शरीरलाई दक्षिण पश्चिमतर्फ लगेको हुनसक्ने बताएको छ । एजेन्सीको सहयोगमा

बाइडेनले मंगलबारको बहसभन्दा अघि वा पछि आफ्नो ‘स्वास्थ्य परीक्षण गरून्’ : ट्रम्प
access_time 10:06 pm

एजेन्सी, ११ असोज । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतवार आफ्नो प्रतिद्वन्दी जो बाइडेनको मङ्गलबारको पहिलो बहस अघि वा पछि स्वास्थ्य परीक्षण गर्नुपर्ने माग गर्नुभएको छ ।डेमोक्र्याटिक पार्टीका तर्फबाट राष्ट्रपतिका उम्मेदवार बाइडेनले अमेरिकी राष्ट्रपतिका लागि गरेका प्रचारप्रसारका क्रममा देखिएको ‘निद्रा’ र आक्रामक शैलीप्रति व्यङ्ग्य गर्दै ट्रम्पले बाइडेनको स्वास्थ्य परीक्षण गर्नुपर्ने बताउनुभएको हो ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ट्वीटमार्फतले लेख्नुभयो, “निर्वाचनको अभियानमा रहेका बाइडेनको शारीरिक व्यवहारले परीक्षणको आवश्यकता देखाउँछ । मेरो दृढ माग मङ्गलबार राति बहस हुनुभन्दा अघि वा पछि उहाँको परीक्षण होस् भन्ने हो ।”

ट्रम्पले आफ्नो दावीको लागि कुनै ठोस प्रमाण पेश नगरिकन नै भन्नुभयो, “स्वाभाविक रूपमा, म पनि ‘एउटा’ लिन सहमत छु । निर्वाचन बहसलाई हल्का रूपमा राख्न अमेरिकी इतिहासमा मैले रेकर्ड स्थापित गरेको छु । बाइडेनमा ड्रग्सको विसंगति देखिएको हुन सक्छ ।”

filter_none रोजगार
विदेशमा ‘अनडकुमेण्ट’ कामदारको समस्या पीडादायी, महँगो हवाई टिकट झनै कष्टप्रद
  • नवराज चालिसे

काठमाडौं, ११ असोज । कोरोनाको कारण विदेशमा अलपत्र परेका नागरिकलाई सरकारले उद्धार गर्न नसक्दा उनीहरुको जीवन कष्टप्रद बनेको छ ।

खाडी मुलुक तथा मलेसियामा अलपत्र परेका नेपाली कामदारले महँगो हवाइ टिकट काटेर फर्कन नसक्ने अवस्था बनेपछि उनीहरुको जीवन झन बढी पीडादायी बनेको हो । एयरलाइन्स कम्पनीहरुले अहिले दोब्वर भन्दा बढी भाडा बढाएका छन् ।

रोजगारी गुमाएर महिनौदेखि बेखर्ची भएपछि कामदारले महँगो हवाई टिकट किन्न नसक्ने अवस्था बनेको हो । सरकारले अलपत्र परेको र रोजगारी गुमाएका कामदारलाई निशुल्क ल्याउन बिभिन्न संघसस्थाहरुले दवाव दिएका छन् ।

लेखक

सरकारी तथ्याङ्क अनुसार १ लाख ३० हजार ७ सय ९९ जना नेपाली नागरिकलाई तत्काल उद्धार गर्नु पर्ने अवस्था छ । खाडी मुलुक तथा मलेसियाका श्रम सहचारीका अनुसार महँगो हवाई टिकट काट्न नसक्ने भएपछि कामदार घर र्फकन पाएका छैनन् । सरकारी तथ्याङ अनुसार हाल सम्म निशुल्क टिकटमा मलेसियाबाट २ जना र बहराइनबाट १८ जना फर्किएका छन् । खाडी मुलुक तथा मलेसियाका दूतावासहरुले तत्काल उद्धार गनुपर्ने नागरिकको सूची तयार गरे पनि उनीहरुको उद्धार हुन सकेको छैन ।

श्रम स्वीकृति लिएर गएका डकुमेण्ट कामदार भन्दा पनि श्रम स्वीकृति नलिकन बिभिन्न माध्यमबाट बिदेश पुगेका कामदारको समस्या झन बढी पीडादायी बनेको छ । कम्पनी बन्द भएर रोजगारी गुमाएका, श्रम सम्झौता सकिएर र कागजपत्र नभएका कामदारलाई नेपाल फर्काउन कतिपय देशका सरकारले आग्रह समेत गरेका छन । तर नेपाल सरकारले बिदेशमा अलपत्र कामदारलाई निशुल्क फर्काउन सकेको छैन् ।

वैदेशिक रोजगार ऐन र व्यवस्था 

बैदेशिक रोजगार ऐन २०६४ को दफा ७५ को १ मा बिदेशमा रोजगारीमा गएर कम्पनीले तलव नदिएमा वा काम नपाएको खण्डमा बिदेश पठाउने म्यानपावर कम्पनीले उद्धार गनुपर्ने ब्यवस्था छ ।

त्यसैगरी बैदेशिक रोजगार ऐनको दफा ७५ को २ मा रोजगारीमा गएको अवस्थामा युद्ध वा महामारी वा कुनै बिपत परेको खण्डमा सरकारले उद्धार गर्नु पर्ने भन्ने ब्यवस्था छ ।

ऐनको दफा ३० मा श्रमिक कल्याणकारी कोषको रकमबाट अलपत्र परेका नागरिकको उद्धार गर्न सकिने ब्यवस्था छ । सरकार आफैले पनि बिदेशमा कारोना भाइरसको कारण अलपत्र परको नागरिकको उद्धार गर्ने भनेको छ । तर अलपत्र नागरिकले महँगो हवाई भाडा तिरेर आउन सक्ने अवस्था छैन । कल्याणकारी कोषमा रहेको यो रकम कसैले पनि दुरुपयोग गर्न सक्दैन ।

वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोष

रोजगार प्रर्वद्धन बोर्डमा बिदेश जाने श्रमिकहरुले बुझाएको रकम कल्याणकारी कोषमा करिव ६ अर्ब रुपैयाँ छ । बिदेश जाने प्रत्येक श्रर्मिक कामदारले प्रति ब्यक्ति १५ सयदेखि २५ सय सम्म बोर्डलाई बुझाएका हुन्छन । यो कोषको रकम बिदेशमा श्रम स्वीकृत लिएर गएको नेपाली श्रमिकको आफनो रकम हो । करिव ६ अर्ब कोषमा रहेको रकम श्रमिकहरुलाइृ अप्ठ्यारो परेको बेला प्रयोग गर्न सकिने गरी राखिएको हुन्छ । तर अहिले कोरोना महामारीको बिपत्तिमा परेका श्रमिकहरु अलपत्र परेर आफनो देश फर्कन समेत नपाएको अवस्थामा समेत खर्च हुन सकेको छैन् ।

– बिदेशमा अलप परेका कामदारलाई महँगो हवाई टिकट काट्न सक्ने अवस्था नहुँदा सरकारले कल्याणकारी कोषको रकम प्रयोग गरेर भएपनि अप्ठ्यारो परेको नागरिकको उद्धार गर्न नसके पछि सरकारको चौतर्फी बिरोध भएको छ ।

– बैदेशिक रोजगारीमा गरिएको एक अध्ययन अनुसार हरेक दिन १५ सय जना श्रमिकको श्रम स्वीकृतिको समस्या हुने गरेको छ ।
अध्ययन अनुसार ३६ प्रतिशतको श्रम स्वीकृतिको समस्या छ ।

– ३६ प्रतिशतले तलव नपाएको र कम्पनीमा आउने बिभिन्न समस्या भोग्ने गरेका छन् ।

– ३२ प्रतिशत श्रम स्वीकृति पाएर पनि बिभिन्न कारणबाट ठगिएका छन ।

– १५ प्रतिशत उद्धार गर्नुपर्ने अवस्थामा छन् (अलपत्र परेको हवाई टिकट नपाएको, खर्च नभएको अवस्था) ।

– १२ प्रतिशतको मेडिकल फेल र आर्थिक पक्ष संग सम्बन्धित समस्या छ ।

एक तथ्याङ अनुसार श्रम स्वीकृति लिएर बिश्वका बिभिन्न देशमा करिव ४० लाख भन्दा बढी नेपाली कामदार रहेका छन । त्यसैगरी नेपालबाट गैरकानूनी तरिकाबाट बिदेशमा गएर बसेकाहरुको संख्या पनि करीव ४० लाखको हाराहारीमा रहेको छ ।

बैदेशिक रोजगारीमा जानेहरुको सबै भन्दा ठूलो संख्या खाडी मुलुक र मलेसियामा रहेको छ । बैदेशिक रोजगार बिभागले उपलब्ध गराएको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार,

श्रम स्वीकृति लिएर गएका श्रर्मिक कामदारको विवरण –

  • कतारमा ३ लाख ५० हजार भन्दा बढी
  • साउदीमा ३ लाख ५० हजार भन्दा बढी
  • युएइ २ लाख ७५ हजार
  • कुवेतमा १ लाख
  • ओमान ५० हजार भन्दा बढी
  • बहराइनमा १ लाख ५० हजार
  • मलेसिया ३ लाख ५० हजार
    (श्रम स्वीकृतिको आधारमा )

एक अध्ययन अनुसार खाडी, मलेसिया, अफ्रिकी देश, युरोपेली मुलुक, जापान,कोरिया, अष्टे«लिया,अमेरिका लगायतका देशमा अनडकुमेण्ट नेपालीको संख्या डकुमेण्टको भन्दा पनि दोब्वर भएको अनुमान गरिएको छ ।

त्यसैगरी गैरकानूनी तरिकाले रहेको नेपाली श्रमिक तथा नागरिकको समस्या निकै जटिल रहेको छ । लेवनान, इजरायल, इराक इरान, धाना, केन्या तथा बिश्वका बिभिन्न मुलुकहरुमा गैरकानूनी तरिकाले रहेको नेपाली नागरिकको एकिन तथ्याङ छैन । युरोपेली देशमा पनि ठूलो संख्यामा गैर कानूनी र लुकीछिपी बस्नेहरुको संख्या बाक्लै छ । उनीहरु अहिले पनि भिषाको म्याद सकिएको, प्रहरीको नियन्त्रणमा रहेको हुदाँ लुकीछिपी बस्नेको सख्या खाडी मुलुक मात्र नभएर युरोपेली देश,अष्ट्रेलिया, अफ्रिाका लगायतका देशमा बाक्लो संख्यामा रहेका छन् ।

अनुगमन र कारवाहीमा सुस्तता 

बिदेश जाने नेपाली श्रमिक कामदारको बिषयमा स्पष्ट मापदण्ड, आवश्यक तयारी र कानूनी पक्षको समेत कुनै पनि ख्याल गरिदैन । म्यानपावर कम्पनीले पठाउने कामदारलाई कुन कम्पनीमा के काम गर्ने कस्तो काम गर्ने र त्यसको सेवासुविधा र हुनसक्ने जोखिमको बिषयमा कुनै पनि तयारी गरेको पाइदैन । बैदेशिक रोजगार बिभाग तथा श्रम मन्त्रालयले बैदेशिक रोजगारको क्षेत्रमा काम गर्ने म्यानपावर कम्पनीहरुको काम र उनीहरुको जिम्मेवारीलाई कानूनी दायरामा ल्याउन सकेको छैनन् । ठूलो संख्यामा नेपाली श्रमिक म्यानपावरबाट ठगिएका पनि छन ।

उनीहरको बास्तबिक अवस्था र कारण बुझेर सरकारले म्यानपावर कम्पनीहरुको अनुगमन गर्न सकेको देखिदैन । म्यानपावर कम्पनीहरुलाई थप जिम्मेवार र मर्यादित बनाउन सकेको देखिदैन । उनीहरुको काम र प्रकृतिलाई राज्यले अनुगमन र कानूनी दायरामा ल्याउन सकेको छैन् ।

कोरोनाको प्रभाव

बिश्वब्यापी रुपमा फैलिएको कोरोना महामारीको प्रकोपमा नेपाली कामदार परेका छन् । कोरोनाको कारण सयौ कम्पनी बन्द भए । कम्पनी बन्द भए पछि नेपाली कामदार श्रमिकले रोजगारी गुमाउन बाध्य भएका छन् । कोरोनाबाट संक्रमित भएका कामदारको एकिन संख्या पनि सरकारसंग छैन् । खाडी, मलेसिया तथा अन्य देशमा रहेका नेपाली दूतावासहरुले पनि कोरोनाबाट कति संख्यामा प्रभावित भए भन्ने बिषयमा तथ्याङ राख्न सकेको देखिदैन् । कोरोनाबाट संक्रमित भई बिरामी परेका, ज्यान समेत गुमाएका नेपाली नागरिकको खोजी र उनीहरुलाई सहयोग गर्नु बिदेशस्थित दूतावासहरुको जिम्मेवारी पनि हो ।

सरकारले कोरोना प्रभावित नेपाली श्रमिक तथा कामदारको रेकर्ड राखेर उनीहरुको अवस्था र परिवारको समेत पहिचान गर्न सकेको अवस्थामा कोरोनाबाट संक्रमित कामदारलाई समेत राहत मिल्न सक्छ ।

समन्वयको अभाव

सरकारी निकायहरुको समन्वयको अभावको कारणले गर्दा पनि बैदेशिक राजगारीमा गएका कामदारहरुले बढी दुःख कष्ट झेल्नु परेको छ । बिदेशमा श्रमिकको रुपमा गएका नेपाली श्रमिक कामदार तथा बैदेशिक रोजगारको क्षेत्रमा भएको समस्यालाई कसले हेर्ने भन्ने पनि अन्यौलमा छ । श्रम मन्त्रालय, परराष्ट्र मन्त्रालय र पर्यटन तथा नागरिक उड्यन मन्त्रालयबीच आपसमा समन्वय नहुँदा बिदेशमा नेपाली श्रमिक कामदारले सास्ती भोगेका छन् ।

बिदेशस्थित दूतावास, श्रम कन्सुलरको कार्यालय र पर्यटन मन्त्रालय बीच पनि समन्वय भएको पाइदैन् । अलपत्र कामदार महँगो हवाई टिकटको कारण नेपाल फर्कन सकेको छैनन । उनीहरुलाई सस्तोदरमा वा निशूल्क हवाई टिकटमा समेत नेपाल ल्याउनु पर्ने हुन्छ तर सरकारी निकायहरु बीच पनि समन्वय नहुदाँ उनीहरुले दुःख पाएका छन् । देशको अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण हिस्सा रेमिट्यान्सको छ तर देशमा रेमिट्यान्स भित्रयाउने बिदेशमा रहेको युवाको बिषयमा किन सरकार र राजनीतिक नेतृत्व गम्भीर बन्न सकेनन् ।

नेपाल रेलवे कम्पनीमा जागिर खुल्याे, विभिन्न २९ पदका लागि आवेदन माग
  • घनश्याम मिश्र

जनकपुरधाम, २९ भदौ  । नेपाल रेलवे कम्पनीले विभिन्न २९ वटा पदको लागि कर्मचारी माग गरेको छ । जनकपुर-जयनगर रेल सञ्चालनको लागि कम्पनीले विभिन्न २९ वटा पदको लागि १२९ जना कर्मचारी माग गरेको छ ।

कम्पनीले करार सेवामा खुल्ला प्रतिस्पर्धाद्वारा कर्मचारीहरु परिपूर्तिका लागि सोमबार विज्ञापन प्रकाशित गरेको छ । स्नातकदेखि लिएर सामान्य लेखपढ गरेकाहरुको लागि समेत विज्ञापन आह्वान गरिएको छ । अधिकृत तृतीय स्तरको प्रशासन शाखाको लागि एकजना शाखा अधिकृतको माग गरेकाे छ ।

रेल विभागअन्तरगतकाे साे कम्पनीले  कानून अधिकृत १ जना, स्टेशन मास्टरमा ३ जनाको माग गरेको छ । त्यस्तै सब इन्जिनियर, सहायक स्टेशन मास्टर, प्रमुख प्रशासन सहायक, लेखापाल, कम्प्युटर अपरेटर, क्यासियर, टिकट विक्रेता सहायक, टिकट क्लेक्टर, हेल्पर, कार्यालय सहयोगी लगायतको पदमा विज्ञापन आह्वान गरिएको छ ।

आवेदक असोज १२ गते भित्र रेल्वे कम्पनीको वेभसाईट https://nepalrailway.org मार्फत विभिन्न विज्ञापनमा अनलाईन दर्खास्त भर्न सक्ने जनाएको छ । अधिकृतको लागि १००० रुपैयाँ, सहायक स्तरको लागि ४०० रुपैयाँ र श्रेणी विहीन स्तरको लागि ३०० रुपैयाँ दस्तुर तोकेको छ ।

कोरोना कहालीले स्वदेश फर्किएका युवाहरुको सरकारले सहयोग गरे स्वदेशमै उद्यम गर्ने चाहना (भिडियो)
  • दिलबहादुर सिंह,

डोटी, ३२ साउन । कोरोना भाइरसले उत्पन्न गरेका समस्या एकातिर छन् । तर, यसले विदेशमा रोजगार गुमाएर वा छोडेर स्वदेश फर्केका युवा परिचालन गर्ने अवसर समेत नेपाललाई प्राप्त भएको छ ।

उनीहरूले सिकेका सिप क्षमताको सदुपयोग गर्ने अवसर मिलेको छ । र, फर्किएकाहरु पनि सरकारले केही सहयोग गरे स्वदेशमै काम गर्ने मनस्थिति बनाइरहेका छन् ।

कोरोना संक्रमणको त्रासपछि जेठ महिना यता डोटीमा २० हजार भन्दा बढी युवा भारतबाट घर फर्किए । भारतमा होटल, चौकीदारी, यातायात लगायतका क्षेत्रमा काम गर्ने युवाहरु गाउँ त आएका छन् तर उनीहरु यति बेला बेरोजगारी भएका छन् ।

त्यसैले स्थानीय सरकारले सहयोग गरे कृषि र पशुपालन गरेर भए पनि गाउँमै केही गर्ने उनीहरुको चाहना छ । विदेशमा सिकेको सीप र अनुभव सदुपयोग गर्दै उनीहरु स्वदेशमै काम गर्न चाहन्छन् । रोगजारीको खोजीमा विदेशमा भौतारिनु पर्ने बाध्यता भोगेका युवाहरु अहिले आफ्नै घर आगनमा केही गरौ भन्ने जोसको साथ सरकारको सहयोग खोजिरहेका छन् ।

कतिपय जिल्लाका स्थानीय तहले यस्ता युवाहरुलाई स्थानीय स्तरमै रोजगारी सृजना गर्ने विभिन्न कार्यक्रम पनि ल्याएका छन् । क्षमता, योग्यता र सीप अनुसार रोजगारी दिने हो यस्ता युवाहरुको श्रमले गाउँ सिंगारीने कुरामा जनप्रतिनिधिको पनि दुई मत छैन । तर त्यस अनुसारको योजना बनाउँन भने आवश्यक छ ।

भारतबाट फर्किएका कतिपय युवाहरुले सानो सानो लगानीमा आफ्नै उद्यम सुरु गरेका छन् । तर लगानी गर्न नसक्ने युवा भने सरकारी सहयोगको अपेक्षा गरिरहेका छन् । यस्ता युवालाई ‘होस्टेमा हैस्टे’ दिन सके रोजगारी मात्र होइन गाउँको मुहार पनि फेर्न सकिन्छ । त्यसैले यो विपद्लाई अवसरको रुपमा पनि सदुपयो गर्ने विषयमा पनि सोच्ने हो कि ?

filter_none विचार/विश्लेषण

नेपालमा बढ्दो प्राकृतिक विपद् : पूर्वानुमान, जोखिमको स्तर र न्यूनीकरणका उपाय

  • शिलु शर्मा

विपद्ले कहिल्यै जानकारी दिएर आउँदैन भनिए तापनि केही न केही पूर्वसंकेत भने अवस्य दिएको हुन्छ । यस वर्ष १२ जुन,२०२० (जेठ ३०, २०७७) देखि नेपालमा मनसुन भित्रियो । २ दिन ढिला गरी भित्रिएको मनसुनले अहिलेसम्म पनि बितण्डा मच्चाइरहेको छ ।

मनसुन सुरु भएको भोलिपल्टै पर्वत जिल्लामा पहिरो गएको थियो भने असोजको ८ गतेसम्म आइपुग्दा पनि मनसुनी कहर सहनु परिरहेको अवस्था छ । यसपालि प्रि-मनसुनमा नै बढी वर्षा भयो । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्युनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार बैसाख १ गतेदेखि असोज ८ गतेसम्म बाढी, पहिरो तथा चट्याङबाट ३९१ जनाको मृत्यु भइसकेको छ, ४३६ जना घाइते भएका छन् भने ११० जना हराइरहेका छन् । मनसुन सुरु हुनुभन्दा अगाडि पनि चटयाङले धेरै जनधनको क्षति भइसकेको थियो । सामान्यतया मनसुन १० जुनदेखि सेप्टेम्बर २३ (२८ जेठ देखि ७ असोज) सम्म रहन्छ भने चट्याङ मध्य चैत्रदेखि मध्य असारसम्म बढी रहन्छ ।

मौसमबारे हामी सबैलाई केही न केही जानकारी हुन्छ । हरेक दिन सुनिरहेका हुन्छौं । तर कतिजनाले मौसम बारे गम्भिरतापूर्वक चासो लिएका हुन्छौं त ? सम्पूर्ण नागरिक मौसमसम्बन्धी प्रत्यक्ष सरोकारवाला नहोला तर चासो लिन अति नै आवश्यक छ ।

नेपालमा मनसुन

मौसमसम्बन्धी प्रयोग हुने केही प्राविधिक शब्दहरु पनि छन् जुन शब्दहरु सुनेका हुन्छौं तर बुझिरहेका हुन्नौं । मनसुन, न्युनचापीय वायु, प्रकोप, विपद्, जोखिम आदि शब्दहरु प्रायः प्रयोग हुने गर्दछ ।

मनसुन भन्नाले ऋतु अनुसार चल्ने पूर्वबाट आउने हावाको बहाव भन्ने बुझिन्छ, जुन नेपालमा साधारणतया हिन्द महासागरबाट बङ्गालको खाडीको बाटो हुँदै दक्षिणपूर्वी दिशाबाट प्रवेश गर्छ । मनसुनी वायु समुद्रबाट बहने भएकाले यसमा प्रशस्त जलवाष्प हुन्छ । तसर्थ वायु बहँदा विभिन्न स्थानमा वर्षा हुन्छ ।

मौसमविद् शान्ति कँडेलका अनुसार वायुमण्डलमा बन्ने मौसमी रेखा नै न्युनचापीय रेखा हो । मनसुनकाे समयमा घाम बढी लागेका बेला जमिनको सतह बढी तात्छ र वायुमण्डलमा जलवाष्प सहितको हावा बिस्तारै माथितिर सर्छ । जहाँ तातो हावा हुन्छ, त्यो ठाउँमा चाप कम हुन्छ । चाप कम भएको ठाँउमा चारैतिरबाट वायुहरू आउने गर्छ । वायु जति जति माथि जान्छ उति उति नै तापक्रम घट्दै जान्छ । तातो ठाँउबाट वायु माथि चिसो ठाँउमा गएपछि बिस्तारै बाफ बन्न थाल्छ ।

वायुमण्डलले बाफलाई धान्न नसकेपछि बाफ पानी बनेर वर्षन्छ । गर्मीको मौसममा समुद्रबाट बाफ आउँछ र त्यो पछि बादल बन्छ । त्यसरी आएको जलवाष्प न्यून चापीय रेखामा बसेपछि त्यहाँ पानी पार्ने बादलको सिर्जना हुन्छ ।

चट्याङ र अन्य प्रकाेप

चट्याङ खराब मौसमको बेलामा आकाशबाट जमीनमा खस्ने एक प्रकारको विद्युतीय करेन्ट हो । वायुमण्डलमा विपरीत दिशाबाट तीव्र गतिको वायु एकआपसमा ठोक्किँदा चर्काे आवाजसहित बढी भोल्टको विद्युतीय लहर उत्पन्न हुन्छ र ठूलो आगोको मुस्लो निस्किन्छ यसलाई नै चटयाङ भनिन्छ ।

विज्ञका अनुसार नेपालमा मध्य चैत्रदेखि मध्य असारसम्म बढी चटयाङ पर्ने गर्छ । नेपालमा चट्याङको बढी प्रभावित क्षेत्रहरुमा मकवानपुर, मोरङ, झापा तथा चुरेक्षेत्र पर्छन् ।

जलवायु परिवर्तनले प्रकृतिमा नकारात्मक असर पुर्याउन थालेकोले अतिवृष्टि, अनावृष्टि, बाढी, पहिरो, हिमपहिरो, सुख्खाजस्ता प्राकृतिक विपद्को जोखिम समेत बढिरहेको छ । जलवायु परिवर्तनका कारण नेपालका हिमतालहरु द्रुतगतिमा पछाडि झर्दै र पातलो हुँदै गइरहेका छन् । यो प्रक्रिया हिमनदीय तालहरूको विस्तार हुनुको प्रमुख कारण हो र यसका कारण हिमतालहरू विष्फोट हुने खतरा बढेको छ ।

त्यस्तैगरी प्रकोप भन्नाले अचानक हुने दुर्घटना वा प्राकृतिक तथा भौतिक विनास हो । बाढी, पहिरो, भूकम्प, चट्याङ, डुवान, खडेरी आदि प्राकृतिक प्रकोप हुन् । प्रकोपले प्राकृतिक विपद् ल्याउँछ । विपद् प्रकोपले निम्त्याएको अवस्था हो । बाढी, पहिरो, भूकम्प, चट्याङ, डुवान, खडेरी आदि प्राकृतिक प्रकोप आइसकेपछि देखिने अवस्थाहरु जस्तैः मानवीय क्षति, प्राकृतिक क्षति, भौतिक क्षति तथा आर्थिक क्षति हुन्छ त्यो नै विपद् हो । त्यस्तैगरी जोखिम भन्नाले सम्भावित क्षति, हानि वा खतरा हुने अवस्था हो ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्युनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका प्रमुख अनिल पोखरेलका अनुसार उदाहरणका लागि विपद् जोखिमलाई प्रकोप (भुँइचालो), सम्मुखता (घर भत्कनु) तथा संकटासन्नता (अपाङ्गता/मृत्यु) सङ्ग जोडेर बुझ्न सकिन्छ । यदि मानव बस्तीमा प्रकोप आयो भने मानवीय क्षतिको जोखिम बढी हुन्छ भने मानव बस्ती नभएको ठाँउमा प्रकोप आयो भने मानवीय क्षतिको जोखिम शुन्य हुन्छ । प्रकोप, विपद् र जोखिम एक-आपसमा अन्तरसम्बन्धित छन् ।

प्राकृतिक विपदमा नेपालकाे स्थान

प्राकृतिक विपद्को श्रेणीमा नेपाल विश्वमा चौथो स्थानमा आउँछ । विपद् विज्ञ डा. गंगालाल तुलाधरका अनुसार नेपाल जलवायु परिवर्तनबाट हुने जोखिममा चौथो, भूकम्पीय जोखिममा ११ औं, बाढी पहिरोको जोखिममा ३०औं तथा हिमताल फुटेर हुने जोखिममा ४० औं स्थानमा छ । र, समग्र जोखिममा नेपाल २० औं स्थानमा छ । यसै अनुसार पनि हामी कति जोखिममा छौं भन्ने कुरा आँकलन गर्न गाह्राे छैन ।

मनसुनको समयमा सिर्जित विपद्हरूमा अतिजन्य वर्षा, बाढी (डुबान), पहिरो, चट्याङ, सर्पदंश, हिमपहिरो आदि रहेका छन् । २०७५ चैत्रमा बारा, पर्सा लगायतका जिल्लामा आएको भीषण हावाहुरी (TORNADO) भएको पुष्टि गरिएको थियाे । अविरल वर्षाबाट सिर्जित बाढी र पहिरोबाट ठूलो क्षति बेहोर्नु परिरहेको छ । हरेक वर्ष मनसुनको समयमा नेपालमा बाढी पहिरोको जोखिम बढी हुने गर्दछ । पहाडी क्षेत्रमा बढी पहिरोको जोखिम देखिन्छ भने तराई क्षेत्रमा बाढी र पहिरोको जोखिम हुने गर्दछ ।

त्यस्तैगरी हिमाली क्षेत्रमा हिमपहिरो तथा हिमताल फुट्ने जोखिम छ । नेपालका ५ हजार हिमतालहरुमध्ये ४ वटा हिमताल विष्फोटनका अति जोखिमअन्तरगत पर्छ । नियमित रुपमा बाढी-पहिरो जानुमा प्राकृतिक तथा मानवजन्य कारण नै देखिन्छ । विज्ञका अनुसार हिमालय क्षेत्र विश्वको सबैभन्दा बढी जोखिम क्षेत्रको रुपमा रहेकाे छ । प्रकृतिमाथि मानवीय अतिक्रमणका अतिरिक्त भारी वर्षा, उच्च ओसिलोपन पनि विपदका कारण हुन् । त्यसैले नेपालमा बाढी-पहिरोजस्तो प्रकोपले वर्षेनी जनधनको ठूलो मात्रामा क्षति पुर्याउँदै आएको छ । याे बढ्दाे क्रममा देखिन्छ ।

मौसम पूर्वानुमानकाे इतिहास

नेपालमा मौसम पूर्वानुमानसम्बन्धी निकायको स्थापना नै हवाई मौसमलाई लक्षित गरी शुरु गरिएको थियो । सुरुदेखि नै मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले हवाई तथा जनसाधारणका लागि समेत मौसम पूर्वानुमान सेवा प्रदान गर्दै आइरहेको छ । नेपालमा मौसम पूर्वानुमानसम्बन्धी सेवा २०२५ पौष १ गतेबाट शुरु गरिएको हो । जल तथा मौसम विज्ञान विभागको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवस्थित मौसम पूर्वानुमान महाशाखाबाट मौसम पूर्वानुमानसम्बन्धी सेवा प्रवाह हुँदै आएको छ ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले स्याटेलाइट इमेजको माध्यमले तथा २३ भाद्र २०७३ मा जल तथा मौसम विज्ञान विभाग अन्तर्गतको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रमको सहयोगमा वेबसाईटमार्फत मौसमसम्बन्धी सही सूचना प्रवाह गर्नका लागि वेबसाइट निर्माण गरेको थियो । सो वेबसाइट मार्फत तीन दिन पछिसम्मको मौसम पूर्वानुमानबारे सूचना तथा चेतावनी हेर्न सकिन्छ । यसमा नेपालभरिको वर्षा, वायुको तापमान र वायुको गति सम्बन्धी घण्टा-घण्टाको मौसमी पूर्वानुमान तथा देशका मुख्य सहर र भाैगाेलिक स्थानकाे तापक्रम उपलव्ध हुन्छ । यस प्रविधिबाट वायुको बहाव, न्यूनचापीय र अधिकचापीय क्षेत्रको अवस्था लगायतको विश्लेषण र हरहिसाब गरी मौसमबारे भविष्यवाणी गरिन्छ ।

यस वर्ष बढी वर्षा, बढी क्षति

यस पटकको मनसुनमा कल्पनाभन्दा बढी नै मानवीय क्षति भएको छ । यसका विविध कारण हुन सक्छ । प्रि-मनसुनको समयदेखि नै भारी वर्षा भएकाले यसपटक औसतभन्दा बढी वर्षा भयो । ०७२ सालकाे विनाशकारी भूकम्पले जमिन थिलथिले बनाएको, चिरा पारेको ठाउँबाट पानी पसेको कारणले पनि सामान्य पानी पर्दा समेत पहिरो खस्न सक्ने तथा नदीमा एक्कासि बाढी बढ्ने जस्ता जाेखिम निम्तिएका छन् । सिन्धुपाल्चाेकमा यस वर्ष भएका सबैभन्दा बढी क्षति यही कारणले रहेकाे विज्ञहरू बताउँछन् ।

नेपालको भूबनोटमा विविधता छ । उत्तरी क्षेत्रमा हिमाली भाग पर्छ । हिमाली क्षेत्रमा हिमपहिरो जाने र हिमताल फुट्ने जोखिम छ । पहाडी भेगमा सुख्खा पहिरो तथा भेल पहिरोको जोखिम पनि उत्तिकै छ । तराई क्षेत्र हरेक वर्ष बाढी र डुबानको मारमा पर्ने गरेका छ । अव्यवस्थित शहरीकरण र अप्रबन्धित र अवरुद्ध ढल निकास प्रणालीले पनि डुबानको समस्या हुन्छ ।

विपदका कारण र जाेगिने उपाय

देशको मौसमी अवस्था, नाजुक भूविज्ञान र अन्य प्राकृतिक कारणहरू प्राकृतिक विपदका लागि मुख्य रूपमा जिम्मेवार छन् । तर प्राकृतिक प्रकोपहरूलाई निम्त्याउने यो एक मात्र कारक भने होइन । जथाभावी वन फडानी, नदीजन्य प्राकृतिक स्रोतको अनियन्त्रित शोषण, बाटाे खन्ने क्रममा पछिल्लाे समय जथाभाबी डाेजरहरूकाे प्रयाेग, चुरे र पहाडी भूभागमा विकासका नाममा भएका ज्यादतीजस्ता मानवीय क्रियाकलापहरूले जल प्रकोपलाई उत्प्रेरित गर्न र  प्राकृतिक प्रकोप बढाउन भूमिका खेलिरहेका छन् ।

प्राविधिक वा विज्ञहरूसँग परामर्श नगरी जोखिमयुक्त क्षेत्रमा विकास निर्माण गर्ने परिपाटीले थप संकट ल्याइरहेको छ । खोला वा नदीवरिपरि कुनै संरचना निर्माण सो क्षेत्रमा जथाभावी निर्माणले विनाश निम्तिएको देखिन्छ । भूकम्प तथा पहिरोजस्ता प्राकृतिक प्रकोपको पूर्वानुमान गर्ने संयन्त्रको अभावले पनि जोखिम न्युनिकरणमा समस्या देखिएको छ ।

केही वर्ष अघिसम्म प्राकृतिक विपद्लाई दैवी प्रकोप मानेर जोखिम पीडितहरुलाई केही थान राहत बाँडेर आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गरेको ठान्ने सरकारी निकायमा केही सकारात्मक परिवर्तन आएको अनुभव गरिएको छ । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन ऐन २०१७ का अनुसार २९ मंसिर, २०७६ सालमा राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको स्थापना हुनु एउटा सकारात्मक पहल मानिएको छ । भर्खर स्थापना भएको प्राधिकरणले दिनहुँ विपद्सम्बन्धी पूर्व-सूचना सम्प्रेषण गरिरहेको छ ।

त्यस्तैगरी जल तथा मौसम विज्ञान विभागले मौसमसम्बन्धी सही पुर्वानुमान गर्दै नागरिक समक्ष सूचना पुर्याइरहेको छ । यस्ता सही सूचनाहरुबाट नागरिकहरुले हुनसक्ने जोखिमबाट सुरक्षित हुने अवसर पाइरहेका छन् ।

प्राकृतिक प्रकोप तथा विपद्सम्बन्धी विभिन्न सरोकारवाला निकायहरु बीचको सामञ्जस्यताले केही हदसम्म जोखिम कम त हुनेहुन्छ नै, पूर्वतयारी, प्रतिकार्य तथा पुनर्लाभ जस्ता कार्यलाई द्रुतगतिमा लैजाने हो भने जोखिम न्युनीकरण हुने सम्भावना अझ बढी हुनसक्छ । अनियन्त्रित वनफडानी, डँढेलाे नियन्त्रण गर्नुका साथै जनचेतना फैलाउने काम विपदबाट जाेगिने प्रयास हुन् । साथै विकास निर्माण कार्य गर्दा विज्ञद्वारा भूबनाेट तथा माटाेकाे अध्ययन विश्लेषण गरेर मात्र गर्ने र जथाभावी डाेजरहरू प्रयाेग नगर्ने र ढुंगा, बालुवा, गिट्टीजस्ता निर्माण सामग्रीकाे अनियन्त्रित दाेहन राेक्ने हाे भने पनि धेरै हदसम्म यस्ता विपदबाट जाेगिन सकिन्छ ।

 – सन्दर्भ श्रोत : विज्ञसँगको कुराकानी, विभिन्न वेबसाइट, रिपाेर्ट, जर्नल तथा पत्रपत्रिकाहरू ।

(लेखिका नेपाली सांकेतिक भाषामा समाचार प्रस्तोता समेत हुनुहुन्छ)

 

 

 

 

बालिकाका लागि एकसेएक नामहरू, कस्तो नामको के अर्थ हुन्छ ?
  • नारायण नेपाल

“आमा, मेरो नामको अर्थ मैले भन्न नसकेकाले जागिरको अन्तर्वाता गुमाएँ नि ! कुन बाजेले राखेको यस्तो नाम ? कस्तो रिसउठ्दो !” छोरीका कुराको जवाफ मिलाउन खोज्दै गरेको बोली यस पंक्तिकारका कानसम्म ठोक्किन आइपुगेको थियो !

“त्यसो होइन, बाजेले त राम्रै नाम राखेका थिए । अश्विनी नक्षत्रमा जन्मेको भएर चुन्देवी । तर तेरा बुवा र मैले भएर चिस्ती राखेको हो । अलिक अर्कै बोलाउन मन लागेर सोच्यौँ र यही जुरायौँ । नामको मतलब जे भए पनि सुन्दा त बेग्लै रमाइलो लागेको छ है हामीलाई त !”

चिस्तीको केटा साथीले रोजगारी पाएर पनि छोड्नुपर्यो । भिडियो गेमको सौखिन उसले घरमा अभिभावकको कुरा नटेरी आफूखुशी गरेको थियो । उसले कक्षा आठको पञ्जीकरणमा आफ्नो नाम फेरेर मोहनबाट ‘मन्स्टर’ बनाएको थियो । कार्यक्षेत्रमा रहेका एक विदेशी हाकिमले मजाक गरी ‘जस्तो नाम उस्तै काम’ नहोस् भनेछन् । नाममा के राखेको छ र काम हेर्नु नि भनेर प्रतिवाद गर्न खोज्दा निक्लनु परेछ !

कहिले फौज्दारी कानुन पढाउने शिक्षकलाई क्रिमिनल सर र मनोविज्ञान पढाउने शिक्षिकालाई साइको मिस भनेका चर्चा  समेत सुनिने गरेका छन् ।

यी प्रतिनिधि घटनाको आवरण छोएर भन्नुपर्दा नामको महत्त्व अहम् रहन्छ । तर्कको गोरेटोमा जो जता कुदे पनि नाम नामै हो, र यो अर्थपूर्ण र औसतप्रिय हुनु राम्रो मानिन्छ । ब्राण्डका पछि लागेर ब्यापार चल्ने दुनियाँमा यसको महत्व अझ प्रष्टिन्छ । यसै प्रसङ्गमा वस्तु र स्थानलाई छोडेर मान्छेसँगको कुरा यहाँ जोड्ने जमर्को गरिएको छ ।

कस्ताे नाम राख्ने ?

कसैलाई चिनाउने संज्ञा वा नामिक शब्दपुञ्ज नाम हो । कुनै पनि व्यक्तिको प्राथमिक परिचायक नाम विभिन्न किसिमले राख्ने र बोलाउने गरिन्छ । जन्मदाको समय र स्थानमान हेरेर राशी तथा नक्षत्रको कुण्डली मिलाउने, जन्मेको बारका आधारमा तय गरिने, जन्मँदाको अवस्था अनि स्थानअनुसार राखिने तथा परिवार वा कूल परम्पराअनुसार मिलाइने आदि विभिन्न तरिकाले मान्छेको नाम राखिन्छ ।

नामाकरण संस्कार आ-आफ्नो धर्मसंस्कृतिअनुसार फरक छ नै । यद्यपि देखासिकी र लहडबाजीमा पनि नाम राख्ने धेरै छन् । अनि नामका प्रकार नि उसो त मनग्गे छन् । वास्तविक नाम, बोलाउने नाम, उपनाम, पारिवारिक तथा घरेलु नाम, जात-थर-गोत्रअनुसारको नाम, छद्मनाम यानि आका वा उर्फ नाम, साहित्यिक नाम, सम्बन्धबोधक नाम, मजाक नाम, धार्मिक नाम, कामचलाउ वा अस्थायी नाम, राजनीतिक नाम, पेशागत नाम, कुण्डली नाम, दर्ता नाम, विद्युतीय नाम, आदि ।

सबै भक्तिसार आस्तिक नहुन सक्छन्, कुबेर नामका सबै पैसावाल छैनन् पनि । त्यसैगरी, कौशिला नाम हुने सबैमा कार्यकौशल नरहने यथार्थ आफ्नो ठाउँमा छ । चार्ली मान कर्मा चामाक अनि लालीमाया जिरेल लामाजी लेखिने चलन उत्तिकै भेटिन्छ । दुर्गाकुमारी दुर्गा कहलिन सक्ने र चन्डिका कुमारी देवी बोलाइन सक्ने प्रचलन आफ्नै किसिमको मान्न सकिन्छ । तर पनि, केदार राजातिलकजस्ता नामको छोटकरी लेख्न बोल्न नमिल्ने पनि हुन सक्छ । यस-उसले हेर्दा नामै सबै कुरा होइन तर पनि यसको आफ्नै आधारभूत कडी छ । सावधानी जरुरी संकेत गरिएको बुझियोस् कि निर्धक्कसँग आफ्नो नाम भन्न तथा उल्लेख गर्न सबैले पाउनु पर्छ । नामकै कारण कोही कतै बदनाम हुने स्थिति आउनु ठीक मानिदैन !

बुझ्नै पर्ने कुराका हकमा, केही नाम मिल्दोजुल्दो पाराले विभिन्न भाषासंस्कारमा पाइने गरेका पनि छन् । जस्तो, रिता अंग्रेजी अनि नेपाली दुवैतिर चलेको पाईन्छ । हरि पनि ह्यारी हो कि जस्तो लाग्छ नै । यसैगरी, अलिना नामले हाम्रातिर तडकभडक कम मनपराउने स्त्री अनि स्थानीय सुन्दरी भन्ने बुझाउँछ भने ग्रीसेली भाषामा ज्योतियुक्त उज्याली र उर्दुमा सुन्दरपना हुने अर्थ राखेको पाइन्छ । मिल्दोजुल्दो नामथर पार्ने चलन पनि पाइएकै छ । राई (एलिसा राई / नेपाल) र राय (ऐश्वर्या राय / इन्डिया) अंग्रेजी हिज्जेमा उस्तै भेटिनु उदाहरणीय छ नै । कतिपय यस्ता कुरा रमाइला भैकन खोजी र बहसका विषय पनि बन्नेगरेका छन् भन्ने ठहर जानकारी गराइन्छ ।

यसरी नाम धेरै प्रकारका हुने र आफ्ना भैरहेका सार्थक नामहरू कुनै सेलेब्रिटी मनपरेको भन्दै उस्तै पार्न खोज्दा र लहडबाजीमा जे पायो त्यही पनि गर्नपुगेका घटना पाइन्छन् । अझ अरूको पुच्छर आफ्नो सिउरभन्दा राम्रो मान्ने प्रवृत्ति हाबी हुँदै गएको नबुझ्नेतिर नगइ आफ्नै राम्रा कुराको अनुसरणमा लागिपर्न सुझावसहित बालिकाका केही सम्भावित नामहरू अर्थसहित यहाँ राखिएको छ ।

केही नाम र अर्थ-

  • अक्शाना अर्थात् राम्रा आँखा भएकी
  • अगिरा अर्थात् सौर्य पराक्रमयुक्त
  • अचिरा अर्थात् ठण्डा स्वभावको, सम्यमी
  • अदिती अर्थात् विश्वव्यापी
  • अद्विना अर्थात् अदाकारी बुझाउने, कलाकार
  • अनिता अर्थात् नेतृत्वशाली
  • अनिला अर्थात् वगैँचामा चल्ने मन्द मृदु हावाद्योतक
  • अन्तिमा अर्थात् अन्त्य क्रमको, कान्छी
  • अन्बिनी अर्थात् मिठो व्यक्तित्वको
  • अभिप्सा अर्थात् उत्कट इच्छाशक्ति हुने
  • अभीका अर्थात् प्यारो छविको, स्नेहालु
  • अमन अर्थात् शान्त स्वभावको, झैझगडा नचाहने
  • अमरन अर्थात् बडप्पन राख्न बुझ्न सक्ने स्वभाव हुने
  • अमिता अर्थात् अनन्तवाची
  • अमिषा अर्थात् निश्छल प्यार गर्ने सुन्दरी
  • अम्बुजा अर्थात् देवीतुल्य
  • अरीफा अर्थात् विशेष सिपले सज्जित स्त्री
  • अरुन्धति अर्थात् निष्ठावान् सुन्दरी
  • अलरी अर्थात् फूलजस्तै व्यक्तित्वकी कन्या
  • अलिशा अर्थात् देवरक्षित यानि भगवानको कृपाप्राप्त नारी
  • अहाना अर्थात् दिनको उज्यालो संकेत गर्ने अर्थको
  • अहिल्या अर्थात् सदैव कन्याभाव कायम राख्नसक्ने अति सुन्दर स्त्री
  • आतिका अर्थात् स्नेहा यानी प्यारी तथा लाडली
  • आद्रिका अर्थात् डेगले रहने स्त्री यानि अटल विश्वासकी पात्रा
  • आभा अर्थात् ज्योति तथा खुशीलो मुहार हुने, झर्झराउँदो व्यक्तित्व
  • आरुषि अर्थात् आरशी, सूर्यको पहिलो किरणको जस्तो तेज हुने सुन्दरी
  • आरोही अर्थात् साङ्गीतिक मिठास बुझाउने, प्रगतिप्रेरक
  • आर्यिका अर्थात् ज्ञानचेतले चिनिने प्रसिद्ध नारी
  • आशना अर्थात् मायालु वा दिलदार कन्या
  • आशिका अर्थात् वरद व्यक्तित्व, आशिसयुत
  • आसमा अर्थात् मूल्यवान तथा अर्थपूर्ण बुझाउने
  • इक्शिथा अर्थात् इक्सिता यानि हेरौँ-हेरौँ लागिरहने सुन्दरी
  • इना अर्थात् तेजश्विनी यानि सौर्य शक्तिमानी वा पराक्रमी
  • इप्सिता अर्थात् इच्छा बुझाउने अर्थको नाम
  • इभा अर्थात् गजिका यानि हात्तीसमान व्यक्तित्व हुने
  • इरिषा अर्थात् पुख्खली यानि वाक्पटुता भएकी स्त्री
  • इलाक्षी अर्थात् सुझबुझपूर्ण दृष्टि राख्ने सुन्दरी, हरिणनयनी
  • इलिना अर्थात् चोखो माया गर्ने नारी
  • इशिका अर्थात् वचन वाण चाल्न सकिने, तिक्ष्ण स्वभाव रहने
  • इश्मीता अर्थात् भगवानसँग मित्रवत् सम्बन्ध हुने
  • इस्मिता अर्थात् इलील यानि सुन्दर व्यक्तित्व हुने
  • उजेशा अर्थात् कान्तिमयी, प्रकाश दिने तत्त्वबोधक
  • उत्पला अर्थात् कमलको फूलजस्तै यानि सुरुवातदेखि सुन्दर
  • उदिता अर्थात् उदीयमान, नामजनित
  • उद्यति अर्थात् कृयाशील, केही न केही गरिरहन चाहने
  • उमिका अर्थात् ईशा, इभा यानि देवीतुल्य
  • उर्शिता अर्थात् इच्छाशक्ति र दृढता हुने
  • अङ्सी अर्थात् ॠषिमन गर्ने व्यक्तित्व
  • कुञ्जला अर्थात् कोइलीकोझैँ मिठास स्वर बुझाउने नाम
  • चोफुङ अर्थात् चमेलीफूलझैँ सुन्दर
  • छिरिङ अर्थात् जोशपूर्ण दीर्घ जीवनबोध गराउने नाम
  • ज्योत्स्ना अर्थात् फूलजस्तै सुन्दर
  • दिशिता अर्थात् कुनै विशेष कुरामा ध्यान दिने, प्रष्ट दृष्टिकोण हुने
  • नकीमा अर्थात् फूलझैँ सुन्दर
  • नादिरा अर्थात् दुर्लभ प्यार बुझाउने सुन्दरी, प्यारो नाम
  • नितिमा अर्थात् नैतीक व्यक्तित्व, आफ्नो सिद्धान्तमा चल्ने सुन्दरी
  • निशिता अर्थात् निशा, नक्तिमा, रजनी, रातीको सौन्दर्य अवस्था झल्काउने स्वभावको
  • नुमा अर्थात् सुन्दर आ एबम् छविको
  • फतिना अर्थात् फातिना यानि सर्वगुण सम्पन्न स्त्री
  • फिजा अर्थात् समुन्द्रको पानीको फिँजजस्तै सुन्दर
  • भिन्तुना अर्थात् शुभकामना बुझाउने अर्थको नामिक शब्द
  • मिनाक्षी अर्थात् सुनयना यानि माछाकाझैँ राम्रा आँखा भएकी स्त्री, मत्स्यनयनी
  • मेहर अर्थात् कल्याणी, हितैषी
  • मैखु अर्थात् अपनत्वबोधक सुन्दरताको नाम
  • म्हेन्दु अर्थात् फूलजस्तै सुन्दर तथा प्रिय
  • युवाना अर्थात् शक्तिशली, ज्यानदार
  • रिचा अर्थात् वेदको श्लोकझैँ पवित्र भाव राख्ने औरत
  • रोहसार अर्थात् प्रेमफूलको प्रतिमासमान व्यक्ति
  • ललिता अर्थात् चञ्चल तथा मनमोहिनी, लालित्यपूर्ण औरत
  • लाजिम अर्थात् अति आवस्यकता महशुस गराउने
  • वत्शला अर्थात् प्रेम र सदाचारयुक्त
  • सबनम अर्थात् शीतपरी
  • साश्वता अर्थात् निहित सत्यता बुझाउने
  • सुमन अर्थात् कोमल, कुमुद, कुसुमसरी सुन्दर
  • सौम्या अर्थात् सोमत भएकी, तन मन व्यवहारले पृय
  • स्मिता अर्थात् गालामा खोपिल्टो वा डिम्पल हुने स्त्री
  • ह्रितिका अर्थात् मनमा पाप नराख्ने, सह्रिदयी तथा सत्यवादी

(सुमन, कुसुम, छिरिङ्गजस्ता केही नाम पुलिङ्गी पनि हुनसक्ने हुँदा सोहीअनुसार लिइने विश्वाससहित)

चीनमा छुन नसकेको कोरोना भाइरसले, नेपालमा भने छोडेन
  • विकुलक्ष्मी त्वानाबासु (कर्मचार्य),

भक्तपुर, १ असोज । भक्तपुरका एक जोडी, जुन जोडी चीनको हुवानमा महामारी फैलिरहेको बेला बेइजिङबाट सुरक्षितरुपमा नेपाल फर्किएका थिए ।

कोरोना भाइरस नेपाल भित्रिएपछि मात्र धेरै नेपालीले कोरोना भाइरसबारे थाहा पाए । तर जतिबेला चीनमा कोरोनाको महामारी फैलिएको थियो, त्यो बेला चीनको राजधानी बेइजिङ्गमा थियो यी जोडी ।

बिश्वमा कोरोना भाइरस संक्रमित धेरै स्वास्थ्यकर्मी तथा डाक्टरहरु तथा बिभिन्न पेशाका संक्रमितहरुले निको भएपछि आफ्नो अनुभव सुनाउँदै गरेको अवस्थामा अब यी जोडी विकुलक्ष्मी त्वानाबासु (कर्मचार्य), अनिल कर्मचार्यबाट कोरोना भाइरस पोजेटिभबाट मुक्त अर्थात नेगेटिभ रिपोर्ट आईसके पछि कोरोनाबारे आफुहरुले भोगेका केही तीतामीठा अनुभवहरु यसरी न्यूज २४ मार्फत यसरी शेयर गरे ।

विकुलक्ष्मी त्वानाबासु (कर्मचार्य)

विकुलक्ष्मी त्वानाबासु (कर्मचार्य), जति बेला चीनमा कोरोना भाइरसको महामारी शुरु भयो त्यतिबेला त्यहा जाडो महिनाको विदा भइरहेको थियो । चीनको उहानमा कोरोना संक्रमित भएपछि हामी बसेको ठाउँमा पनि लकडाउन जस्तै भयो ।

हाम्रो कलेजको गेटमा बाहिर किनमेलको लागि पीपीई लगाएर ज्वरो नापेर मात्र बाहिर पठाउने र फेरि ज्वरो नापेर मात्र कलेजभित्र पठाउने गरिरहको थियो । त्यस्तै नजिकैको सबैे विल्डिङ्गहरुमा पनि त्यस्तै नियम बनाएको थियो । कोरोना भाइरस फैलिएको थाहा हुने वित्तिकै हामीले १५ दिनको लागि एकैचोटि अत्यावश्यक सामान किनेर ल्याएका थियौ ।

हामी श्रीमान श्रीमती नै चाइनिज भाषामा स्नातक गरिराखेका थियौं । कलेजमा छात्रवृत्तिमा पढाई गरिरहेका थियौं । हाम्रो ५ वर्षको समय अवधि थियो । हाम्रो पढाई सक्न केही महिनामात्र बाँकी थियो । कोरोनाले चीनलाई सताइहाल्यो । मेरो श्रीमान भन्दा नि म धेरै आत्तिएको थिए ।

यहि पो मर्ने हो कि कोरोनाले भनेर ? घर जान पाउँदिन कि भनेर तनाव उत्पन्न भएको थियो । घरबाट फोन गर्दा पनि सबैले घर फर्केर आउ भनिन्थ्यो । हामी दोधारमा परेका थियौं । जाउ भने पढाई सकिएको थिएन । नजाउ भने कोरोना लागेर यहीं नै पो मर्ने हो कि बाच्ने हो केही थाहा छैन् ।

डिसेम्बरमा चीनमा कोरोना भाइरस पत्ता लागेपछि हामी एक महिना त कलेजको त्यो सानो होस्टेलको कोठामै थुनियौं । त्यो एकमहिना अलमलमा परेपछि नेपालका साथीहरु र अरु देशका साथीहरु पनि फर्किने भनी सकेपछि हामीले पनि नेपाल फर्किने निर्णय गर्यौं ।

त्यतिबेला जसलाई परीक्षण गर्ने बेला ज्वरो वढी छ, प्रेशर ठीक छैन भने त्यहिबाट कोरोना अस्पताल लान्छ भन्ने पनि हल्ला सुन्यौं । मलाई त्यो कुराले पनि धेरै तनाव दिएको थियो । मेरो श्रीमन मेरो ‘टेन्सन’ देखेर नै निराश हुन्थे ।

फेरि मनमा लाग्थ्यो, एक जना जना पाउने एक जना जान जपाउने भयो भने के गर्ने । बुढा जान पाउने अनि म चाहि यहि भयो भने के गर्ने ? यस्तो कुराहरुले मनमा घर नै बसाई सकेको थियो ।

त्यसपछि हामीले दुबै जना नेपाल फर्किने टिकट मिलाएर टिकट लिएर विमानस्थल पुग्यौं । सबै चेकजाँच गरियो नरमल देखायो मेरो र मेरो श्रीमान दुवैको । त्यसपछि शरीरमा ज्यान आयो ।

तर हाम्रो समूहका मध्ये एकजना साथीको टेम्पेरेचर अहिल बढी भयो अनि उसलाई त्यहिबाट होस्टेल फर्कायो । यसरी हामी जनवरी (पुस)मा चीनको बेइजिङ्गदेखि नेपाल घर फर्केका थियौं । हामी त्यहाँबाट कोरोनासंग भागेर आएका थियौं ।

त्यहाँ एकहप्तामा अस्पताल बनाएर कोरोनाको विरामीलाई व्यवस्थित गरेको देख्दा हामीले सोचेका थियौं कि नेपालमा कोरोना आउदैन । कोरोना चीनमा नै सकिन्छ, भन्ने मनमा कुरा खेलाउँदै यसरी हामी नेपाल पुग्यौं ।

सबै परिवार खुुशी भए, हामी पनि खुसी भयौं । अब त मरिदैन भने मनमा महसुस भएको थियो मलाई । यता नेपाल आइसकेपछि हामी १४ दिन होम क्वारेन्टाइनमा बस्यौं ।

त्यतिबेला पनि सबैले चीनमा आएका कोरोना लिएर त आएनौं, यस्तै प्रश्न गर्थे । त्यसको जवाफ मुसुक्क हासेर, होइन हामी आउने बेला बेइजिङ्गमा आएको थिएन, हामीले सबै टेस्ट गराएर आएका हौं भन्थ्यौं ।

तर हामी चीन देखि कोरोना सँंग भागेर आए पनि हाम्रो घरका ठूलो ससुरोलाई भदौ ६ गते कोरोना संक्रमण भएको पुष्टि भएपछि उहाँलाई केएपसी कलेज दुवाकोटको आईसोलेसन लगेर राखिएको थियो ।

पुष महिनामा चीनबाट कोरोना देखि भागेर नेपाल फर्केका हामी नेपालमा आफ्न्रै घरमा भदो महिनामा कोरोना भाइरसले भेटाई छाड्र्र्रयो । त्यसपछि कन्ट्याक्ट टेसिंङ गर्दा एउटै घरमा बस्ने चार दाजुभाईका परिवार हामी चीनबाट फर्केको श्रीमान श्रीमती सहित परिवारका अरु १२ जनामा कोरोना पोजेटिभ भएको रिर्पोट आयो ।

हामी त छानाबाट खसेका झै भयौं । चीनमा कोरोना संक्रमित हुन्छ भनेर भागेर आएका हामीलाई नेपालमा आएको ९ महिनापछि कोरोना भाइरस संक्रमित भएकोमा एकदम दुखी भएँ ।

एकचोटी त आँत्तिएका थियौं । सबैजना अब अस्पताल क्वारान्टाइनमा लाने हो कि सबैजनालाई छुटछुटै राख्छ होला कसरी बस्ने, के गर्ने के गर्ने भएको थियो । तर कोरोनाको केही सिमटम नभएको कारण हामी सबै होम आइसोलेसन मै बस्यौं ।

चीनमा हुदाँखेरी मैले कहिले पनि सुनेकी थिईन की कोरोना लागेको विरामीलाई डाक्टर तथा नर्सहरुले छुन डराए । परिवारका मान्छेहरुले हेपेको, समाजका व्यक्तिहरुको वहिष्कार जस्तै गरी व्यवहार गरेको भनेर ।

कहिले पनि समाचार पनि आएन । हामी चीनमा बस्दा त्यस्तो व्यवहार भयो भनेर पनि सुनेनौं । तर यहाँ त कोरोना भएकोलाई नातेदार, समाज, प्रहरी, स्वास्थ्यकर्मी देखि सबैले हेला गर्ने कुराहरु समाचारबाट, परिवारबाट सुने, थाहा पाएँ, आफैले महशुश पनि गरे ।

त्यतिबेला यस्तो नगरिदिएनी हुन्थ्यो भन्ने मनमा लाग्थ्यो तर अहिले आफ्नै घरका सदस्य र आफैलाई कोरोना संक्रमित हुदा समाजले गरेको व्यवहार देख्दा त बरु चीनमा नै बसिराखेको भए हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ ।

हाम्रो घर परिवारमा एकजना सदस्यलाई कोरोना संक्रमण पुष्टि भएपछि हामी आफै पनि सम्झदार भएर कोहि पनि बाहिर गएनौं । घर भित्र नै बस्यौं । तर हाम्रो घर नजिकै मासु पसल राख्ने व्यक्तिलाई पनि तिमी त कोरोना संक्रमितको घर नजिकै पसल भएको भनेर तरकारी किन्न जादाँ तरकारी नै दिएन रे ।

आफ्ना घरका सदस्यहरु यसो बाहिर हेरेको देख्यो कि मुख विर्गाने, मलाई त कोरोना भाइरसका कारणले नमरिकन यो समाजको मान्छेहरुको ब्यवहारले गर्दा मानसिक टचरले नै कोरोनाका विरामी मर्छ होला भन्ने लाग्यो ।

म कुनै स्वास्थ्यकर्मी होइन्, तर म आफैले भोगीरहेको पीडाहरु देख्दा जबसम्म आफूमा परिवर्तन आउदैन तबसम्म केही हुर्दैन । के कोरोना संक्रमित भएका व्यक्तिहरु आफैले बोलाएको हो र कोरोनालाई मलाई पनि संक्रमण गर भनेर रु भन्ने गर्छ छुवाछुत सक्यो रे ।

नेपालीहरुको बाहिर व्यवहारमा छुवाछुत छैन भनेर देखाए ता पनि मनको कुनै कुनामा बाँकी नै छ, जुन अहिले कोरोना संक्रमित परिवार तथा सदस्यहरुलाई गरिराखेका छन् । जुन एकदम गलत हो मेरो विचारमा ।

परिवारको साथ भए कोरोना पनि निको हुने रहेछ । त्यसको एउटा उदाहरण म पनि बने । हामी सवै परिवार नै बन्यौं । मलाई पनि केही दिन भयो कोरोना नेगेटिभ रिर्पोट आयो । कोरोना पोजेटिभ भए पनि लक्षण नभएको खण्डमा निको हुने रहेछ ।

त्यसैले स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय नै भनिरहेका छन् नि नेपालका कोरोना पोजेटिभ आएको सबै लक्षण भएको होइन् । लक्षण भएका केही विरामीहरुलाई अलि धेरै गाह्रो हुन्छ ।

लक्षण नभएको विरामीहरुले सरसफाई तथा खानपिनमा ध्यान दिएको खण्डमा निको हुने रहेछ । यो मेरो आफ्नो भोगाई हो । परिवारका १२ जना नै पछिल्लो परीक्षणमा नेगेटिभ आयो भर्खरै ।

कोरोना भाइरस संक्रमित भएका व्यक्तिहरुको घरमा डोरी तथा बार लगाइ सिल गरिदिने कुरामा मलाई चित्त बुझेन । त्यसले गर्दा साँचै नै हामी त समाजबाट टाढिने भइहाल्यो । बरु पोजेटिभ भएका व्यक्तिहरुलाई सम्झाएर बाहिर ननिस्कनु भनी अनुरोध गरे हुन्थ्यो कि जस्तो लाग्छ ।

मलाई हामी सबै कोरोना पोजेटिभ भएकालाई जेलमा राखिराखेको जस्तो महसुस भयो । घरमा बसेर नि के गर्ने । घरमा बस भनेको छ, घरमा बस्दा यस्तो गर्नुपर्छ, यस्तो गर्दा राम्रो भनेर गाइड गर्ने कोही छैन् ।

त्यस्तो गरेको खण्डमा पनि त उनीहरु फ्रेस महसुस गर्छन होला । घरमा मात्र बस भनेको छ सरकारले दिनभरि के गर्ने ?

कोरोना संक्रमितहरु त कोही घर बस्दा बस्दा डिप्रसनमा नै जान्छ कि जस्तो लाग्छ । त्यहि भएर कोरोना संक्रमितलाई दिनभरी केही गराउनु पनि पर्ने हो कि ? म पनि एक हप्ता जति त पूरै अब कोरोनाले मर्ने नै भयो कि जस्तो मात्र मनमा सोच आउने गरेको थियो ।

तर पछि मैले घरमा भएको कामहरु, रुमाल बुने, केही किताबहरु पढे, चित्र लेखें । अहिले हामी १३ जनाको परिवार सवै ठीक छौं, चीनबाट फर्किएका श्रीमान श्रीमति मात्रै होइन ।

हेल्लो सरकार ! बेरोजगारहरूले ५० प्रतिशत अतिरिक्त भाडा तिरेर कसरी घर जाने हो ?
  • गोविन्द कुँवर

हेल्लो सरकार ! म गोविन्द बोलेको । सरकारलाई सायद थाहा नहोला, घर जान गोजीमा सुको नभएर काठमाडौंमा सयौं मजदुरहरुको बिचल्ली भएको छ । भाडा तिर्न नसकेर विवाद हुँदा घरबेटीले भाडामा बस्नेहरुको ज्यानै समेत लिएका छन् । सयौं मजदुर, अपाङ्ग, अशक्तको पेटमा भातको एक सितो पर्न पाएको छैन, त्यहाँ त मुसाहरु क्रिकेट खेलिरहेका छन् अरे !

तर सरकारले भने ५० प्रतिशत भाडादर वृद्धि गर्नुभएको छ । यो निर्णयले यातायात व्यवसायीलाई त फाइदा नै होला । रोकिएको व्यापारको अब एकैसाथ मनलाग्दी भाडा असुलेर कमाइहाल्छन् नि । तर खान समेत नपाएर पेटमा डोरी बाँध्ने अवस्थामा पुगेका बिचनार जनता ! अनि भाडा तिर्न नसकेर घरबाट निकालिका नागरिकले कहाँबाट पैसा ल्याउछन्, प्रधानमन्त्रीज्यू ?

सरकारको निर्णय देखेर, पढेर, सुनेर, लेखेर मैले काठमाडौंमा खान नपाएर भोकले भौतारिँदै छट्पटाएर मिडिया गुहारेँ । आँसु पुछ्दै भोक मेटाउन पेटमा नाम्लो कसेका ती आम–नागरिकलाई सम्झिएँ । तिनीहरूले पक्कै पनि सोखले वा रहरले त पेटमा नाम्लो बाधेका होइनन् होला नि ।

त्यो त पापी पेटले आहाराको खोजी गर्दै पेटलाई झक्झकी हल्लाई, शिर कामेरै रिँगटा लागेको बेला, भोकको झक्झकाई रोक्न बाँधेको काँडेतार हो । जसले जति हल्लाए पनि त्यो शरीरलाई नढालोस् भनेर ।

अब कुरा गरौँ– यातायात व्यवसायीका लागि सरकारी साविककै भाडादरमा ५० प्रतिशत वृद्धि गरेको सन्र्दभमा ! हो, यातायात मजदुरहरु पनि ठूलो मारमा छन् । उनीहरुका पनि करोडौंका सवारी–साधान ग्यारेजमै थन्किएका छन् । पेटमा भोक छ । तर गाडी त मालिकका हुन् । कमाउने मालिकले हो । मजदूरले त्यो महंगो भाडाको अंश सम्म पाउँदैनन् । गाडीको इन्जिनमा खिया लागेका होलान् तर यो खियाको च्वाटा निकाल्न जनता नै चाहिने ! त्यो खिया टकटक्याउन त सरकार पनि त सक्थ्यो होला ! होइन त ? सरकारले यातायात व्यवसायीलाई पनि सहुलियत दिन सक्यो नि चाहेको भए । उनीहरुको सवारी दर्ता नवीकरण निशुल्क गर्ने, कर छुट गर्ने, ब्याज मिनाहा वा कम गर्न पहल गर्ने त गर्न सक्थ्यो नि है !

अर्बौं कमाउने, करोडौं राजस्व उठाउने निकायले एक छाक भोकै बस्ने, एक छाक मुखमा मस्किलले माड लाग्ने निमुखा नागरिकलाई देख्नै नहुने ! कोरोना महामारीको वास्ता नगर्दै उनीहरु भोकले चिच्याउँदै जो आहारा खोज्दै भौतारिरहेका छन् । तिनीहरुले के साविककै भाडादरमा ५० प्रतिशत बढेको भाडा तिरेर दशै मनाउन घर जान सक्छन् त सरकार !

जसले पेटको चिच्याहटलाई सान्त्वना दिन नाम्लो पेटमा बेरेका छन् । एक केजी चालमको जोहो गर्न हार–गुहार माग्दै हिँडेका छन् । के तिनीहरु ८÷१० हजार भडा तिर्न सक्छन् होला त ? पक्कै सक्दैनन् । जो ५÷७ हजार घरभाडा तिर्न नसकेर निकालिएका छन् । जो एक चिम्टी आटोपिठो किन्न पैसा नभएर भोकभोकै रात काट्न विवश छन् ।

कोरोनाको महासंकटमा हजारौंले कामदारलाई कामबाट निकालिदिएका छन् । उनीहरुले पाँच–छ महिनाको कोठाभाडा तिर्न नसकेर बिहान–साँझ घरबेटीको किच्चकिचाहट सुन्नु बाध्यता भएको छ । के उनीहरुको आत्म–स्वाभिमान छैन ? यो बेला महामृत्युञ्जय मन्त्र नसुनाऊ सरकार ! उनीहरू त यो मन्त्र सुने अवस्थामा छैनन् । उनीहरु त पेटको भोकका मुसाले क्रिकेट खेलेको मज्जा लिन नसकिरहेको अवस्थामा छन् ।
मेरो घर सुदूरपश्चिमको सुदूर जिल्ला अछाम हो । म अहिले काठमाडौँमा बस्दै आएको छु । सानोतिनो जागिर समेत गरिरहेको छु । तर म सानो–तिनो जागिर गर्नेलाई समेत यो ५० प्रतिशत अतिरिक्त भाडा तिरेर दशैँमा कसरी घर जाने होला भनेर सताइरहेको छ । अरु कामै नभएका, कामबाट निकालिएका, गाँसै खोसिएका, ६ महिनादेखि बेरोजगार भौतारिरहेकाहरुको अवस्था के होला ? एक छाक खान समेत समस्या भएका लाखैँ प्रवासीहरुलाई कति पोल्यो होला ?

प्रिय व्यवसायीप्रेमी प्रधानमन्त्रीज्यू !

आखिर सबै नागरिकमा यत्तिकै ध्यान दिनु तपाईंजस्तो अभिभावकको कर्तव्य हो कि होइन ? व्यवसायीलाई पोस्ने र नागरिकको ढाड सेक्ने सरकारको नेत्र समदर्शी बनोस् । सके गरिब, मजदूर, बेरोजगार, पीडित जनताको घाउमा मह्लम लगाइयाेस् । नसके मालिक, व्यवसायी, हुनेखाने, पुँजीपति र पहुँचवालाहरुको स्वार्थअनुकूल निर्णय गर्न बन्द गरियोस् । हस् सरकार ! अहिलेलाई यत्ति ।

शिक्षा क्षेत्रमा कोरोनाले पारेकाे प्रभाव र अभिभावकको दायित्व
  • खगेन्द्रसिंह धामी

विश्व महामारीको रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरस (कोभिड—१९) बाट विश्व समुदाय नै प्रभावित भएको छ । यसले मानव जातिको जीवनमा प्रतिकुल अवस्था सिर्जना गरेको छ । विश्वका कुनै पनि मुलुक यसबाट अछुतो रहन सकेका छैनन् । विश्वमा नै आज कोरोना भाइरस निदानको कुनै पनि प्रक्रिया सफल हुन सकिरहेको छैन । कोरोना भाइरस विश्वभर संक्रिमित हुँदै नेपालमा पनि यसको संक्रमणदर दिनप्रतिदिन अनपेक्षित रुपमा बढ्दै गएको छ । विश्वमा शक्तिशाली राष्ट्र पनि आज कोरोना भाइरसको कारण लथालिङ्ग अवस्थामा पुगेका छन् । यसले विकासका पूर्वाधारहरुको विकासमा बाधा सिर्जना गरेको छ । वर्तमान समयमा कोरोना भाइरसको प्रभावबाट प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रुपमा सिङ्गो विश्व नै प्रभावित भएको छ ।

कोरोना भाइरस कोभिड–१९ ले स्वास्थ्य, शिक्षा, यतायात, उद्योग, कलकारखाना आदि जस्ता विविध क्षेत्रमा प्रतिकुलता सिर्जना गरेको छ । वर्तमान समयमा यसबाट शिक्षा क्षेत्र नराम्ररी प्रभावित भएको छ । विद्यालयको पठनपाठन विगत ५ महिना देखि अवरुद्ध भएको छ । नेपाल जस्तो गरिब तथा विकासोन्मुख मुलुकमा कोरोना भाइरसले असहज अवस्था सिर्जना गरेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय संघ-संस्थासँग नेपालले गरेका शान्ति समझौता अधुरा रहने देखिन्छन् ।

शिक्षासँग सम्बन्धित योजना पूर्ण रुपमा कार्यान्वयन हुन नपाइ विचैमा टुङ्गिएका छन् । यसले गर्दा शिक्षा क्षेत्रमा लगाएको राज्यको लगानी खेर जानुका साथै तय गरेका लक्ष्य तथा उद्देश्यहरु पूरा हुने देखिँदैनन् । लामो समय सम्म विद्यालय सञ्चालनमा नआउदा विद्यालयको पठनपाठन नराम्ररी प्रभावित भएको छ । शैक्षिक सत्र सुरुवात हुन सकिराखेको छैन । यसले गर्दा विद्यार्थीको सिकाइमा प्रभाव परेको छ । शैक्षिक क्यालेण्डर, वार्षिक कार्यतालिका,कार्ययोजना र सिकाइ योजनाको निर्माण र कार्यान्वयन पक्षमा अन्योलता सिर्जना भएको छ । नेपालका कतिपय दुर्गम जिल्लाका विद्यालयहरुमा पाठ्यपुस्तक उपलब्ध भएका छैनन् । विद्यार्थीको शिक्षा लिन पाउने नैसर्गिक तथा मौलिक हक अधिकार माथि नै प्रश्न उठ्न थालेका छन् । विद्यालय जाने उमेर समूहका लाखौं विद्यार्थीहरु घरमै बस्न बाध्य भएका छन् । यसबाट विद्यार्थीमा मनोवैज्ञानिक समस्या उत्पन्न हुनुका साथै पढेका कुराहरु विस्मरण हुने सम्भावना उच्च रहेको छ । कतिपय विद्यार्थीहरुमा बरबराउने, टोलाउने, रिसाउने, एकान्तमा बस्ने जस्ता विविध समस्या देखा परेका छन् ।

विद्यालयका भौतिक संरचनालाई क्वारेन्टाइन बनाएर बिरामी राख्ने गरिएको छ । यसबाट विद्यालयका भैतिक संरचनामा क्षति हुने सम्भावना बढेको देखिन्छ । झ्यालढोकाका सिसा तोड्ने, सौचालय फोहोर बानाउने पर्खालमा जथाभावी लेख्ने, डेस्क बेन्च लगायतका समानहरु हराउने जस्ता समस्या देखा पर्नुका साथै विद्यालयको विद्यार्थीमैत्री वातावरणमा असर परेको छ । क्वारेन्टाइन बनाएका विद्यालयहरु खाली भइसकेपश्चात पनि पूर्ण रुपमा सरसफाइ नगरिएकाले विद्यार्थीको मनोविज्ञनमा नराम्रो प्रभाव परेको छ । अझै पनि विद्यार्थीहरु आफ्नो विद्यालय जान डराइरहेका छन् । यिनै विविध पक्षका आधारमा कोरोना भाइरस कोभिड–१९ को शिक्षामा परेको प्रभावलाई सकारात्मक र नकारात्मक पक्षका आधारमा निम्नअनुसार विश्लेषण गरिएकोछ :

(क) सकारात्मक प्रभाव

  •  नेपाल जस्तो विकासोन्मुख मुलुकमा प्रविधिमैत्री शिक्षाको चुनौतीका साथै अवसर प्राप्त हुनु,
  •  विद्यार्थी तथा शिक्षकहरुमा नयाँ प्रविधिको प्रयोग गर्ने बानीको विकास हुनु,
  •  विद्यार्थी र शिक्षकहरुमा विभिन्न विषयवस्तुको खोज अनुसन्धान गरी अध्ययन गर्ने बानीको विकास हुनु,
  • विद्यार्थीलाई लामो समयसम्म घर परिवारमा बस्दा संस्कारजन्य र व्यवहार कुशल सिप सिक्ने अवसर प्राप्त हुनु,
  • मानव जीवनमा आइपर्ने विविध संकटको व्यवस्थापन गर्न पूर्व तयारी/योजना बनाउने बानीको विकास हुनु,
  • घरपरिवारमा बस्दा आफ्नो संस्कार र संस्कृती सिक्ने अवसर प्राप्त हुनु,
  • परम्परागत सिप सिक्नुका साथै कृर्षीजन्य कामहरुको बारेमा सिक्ने अवसर प्राप्त हुनु,
  • विद्यार्थीहरुमा गरेर सिक्ने भन्ने मान्यताकासाथै स्व–अध्ययन गर्ने बानीको विकास हुनु,
  •  विभिन्न समस्या वा चुनौती संग लड्ने ज्ञान सिपको विकास हुनु,
  • बालबालिकाको पहिलो पाठशाला घर हो भन्ने मान्यता अनुसार घरमै बसेर आआफ्ना अभिभावकबाट शिक्षा प्राप्त गर्ने अवसर प्राप्त हुनु,
  • विद्यार्थीले कसैको दबाब र प्रभावमा नभइ आफ्नो रुचि क्षमता र आवश्यकता अनुसारका विषयवस्तु सिक्ने अवसर प्राप्त गर्नु,
  • सिकाइ विद्यालयको चौघेराबाट मात्र हुन्छ भन्ने मान्यताको सट्टा सिकाइ जीवन पर्यन्त चलिरहने प्रक्रिया हो, यो जहाँ जहिले र जसरी पनि हुन्छ भन्ने मान्यताको विकास हुनु,
  • अनौपचारिक र अनियमित तथा आकस्मिक शिक्षाबाट सिक्ने अवसर प्राप्त हुनु आदि ।

(ख) नकारात्मक प्रभाव

  •  विद्यालय तहको पठनपाठन विगत ५ महिनादेखि अबरुद्ध हुनु,
  • नयाँ शैक्षिक सत्र सरु हुन नसकी झन् अन्यौलता बढ्दै जानु,
  • लाखैं विद्यालय जाने उमेर समूहका बालबालिका विद्यालय भन्दा बाहिर रहनु,
  • शैक्षिक योजनाहरु पूर्ण रुपमा कार्यान्वयन नभइ शिक्षा क्षेत्रमा लगाएको लगानी खेर जानु,
  • विद्यार्थीहरुमा नैराश्यता उत्पन्न हुनुका साथै पठनपाठनप्रतिको रुचि घट्दै जानु,
  • विद्यालयका भौतिक संरचनाहरु अस्तव्यस्त हुनुका साथै क्षति हुने सम्भावना बढ्दै जानु,
  • शिक्षाका नीति, कार्यक्रम, मूल्य मान्यता, लक्ष्य, उद्देश्य र शैक्षिक योजनाहरुको उपलब्धि मापन गर्न बाधा भइ तथ्याङ्क अभिलेखीकरण गर्न समस्या हुनु,
  • विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी संघ संस्थासंग गरिएका सम्झौताहरुले मूर्त रुप लिन नसक्नु,
  • विद्यालय तहको शिक्षामा निजी क्षेत्रसंग सहकार्य गरी अगाडि बढ्न नसक्नु,
  • विद्यालय तहका शिक्षक तथा कर्मचारीहरुलाई पेशागत क्षमता विकासका लागि प्रदान गरिने सेवकालीन तालिम प्रभावित हुनु,
  • सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयको अनुगमन, नियमन र मूल्याङ्कन गरी पृष्ठपोषण प्रदान गर्न नसकिनु,
  • वैकल्पिक माध्यमबाट सञ्चालन गरिएका शैक्षिक कार्यक्रमले समाजमा वर्गीय विभेद सिर्जना गर्नु,
  • गरिब निमुखा, सीमान्तकृत समुदाय, समाजमा पछाडि पारिएका, विस्थापित भएका, राज्यको मूलधारमा नआएका र शरणार्थी समुदायका बालबालिकाहरुमा वैकल्पिक शिक्षाको पहुँच पुग्न नसग्दा मुलुक प्रतिको नकरात्मक भाव पैद हुनु,
  •  नेपालको संविधानले परिकल्पना गरेको मौलिक हक कार्यान्वयन गर्न बाधा सिर्जना हुनु,
  • विभिन्न किसिमका अपाङ्गता भएका बालबालिकाका लागि वैकल्पिक शिक्षा कुहिरोको काग सरह हुुनु,
  • आम नागरिक तथा जनसमूदायको सहभागिता न्यून हुँदै जानु र
  • विद्यार्थी र शिक्षकहरुमा अध्ययन अनुसन्धान गर्ने बानी हराउदै जानु आदि ।

अभिभावकको दायित्व

विश्व महामारीको रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको कारणले गर्दा विद्यालयमा नियमित रुपमा पठनपाठन हुन सकिरहेको छैन । यस अवस्थामा आफ्नो परिवेश अनुकुल सिक्ने सिकाउने अभ्यासहरु भइरहेका छन् । कोभिड १९ कै कारण विद्यार्थी र शिक्षक बिच प्रत्यक्ष अन्तर्वार्ता हुन नसकिरहेको अवस्थामा वैकल्पिक माध्यम बाट सञ्चालन गरिएका कार्यक्रमहरुका विषयमा विद्यार्थीहरुमा सूचना प्रवाह गर्ने, पाठ्यपुस्तक तथा स्वाध्ययन सामग्री विद्यार्थीको हातमा पुगेको सुनिश्चित गर्ने र पाठ्यक्रमले निर्धारण गरेका सिकाइ उपलब्धि हासिल गर्ने गरी विभिन्न माध्यमबाट गरिएका विषय अझै समस्या मूक्त हुन सकेका छैनन् ।

यस अवस्थामा विद्यार्थीको सिकाइका लागि अभिभावकको विशेष भूमिका रहने गर्दछ । शिक्षा ऐन २०२८ अनुसार अभिभावक भन्नाले विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीको अभिभावक भनी विद्यालयको अभिलेखमा जनिएको व्यक्ति सम्झनु पर्छ र सो शब्दले दफा १२ को प्रयोजनका लागि विद्यार्थीको आमाबुबा, बाजे, बज्यै र त्यस्ता अभिभावक नभएका विद्यार्थीको हकमा त्यस्तो विद्यार्थीलाई संरक्षकत्व प्रदान गर्ने व्यक्तिलाई समेत जनाउछ । यस विषम परिस्थितिमा सिकाइलाई निरन्तरता दिन अभिभावकको दायित्व निम्नअनुसार रहेको हुन्छ-

(१) सबै किसिमको प्रविधिको पहुँचभन्दा बाहिर रहेका विद्यार्थीहरुका लागि

  •  बालबालिकालाई पाठ्यपुस्तक, स्वध्ययन सामग्री र उनीहरुकै रुचिअनुसारका अन्य सन्दर्भ सामग्री पढ्न उत्साहित गर्ने,
  • पाठ्यपुस्तक वा स्वाध्ययन सामग्रीमा भएका विषयवस्तु आफूले जानेको भएमा विद्यार्थीलाई सिकाउने,
  • बालबालिकासंग साथीको जस्तो व्यवहार गरी पढ्न उत्प्रेरित गर्ने,
  • आफू भन्दा ठूला माथिल्ला कक्षाका दाजु वा दिदीहरुबाट सिक्न र सिकाउन लगाउने,
  • बालबालिकालाई सिक्नकालागि समय तालिका वा आचारसंहिता बनाएर लागु गर्ने र गर्न लगाउने,
  • बालाबालिकामा नैराश्यताको भाव उत्पन्न हुन नदिन मनोरञ्जनका क्रियकलाप गर्ने र गराउने,
  • बालबालिकामा व्यवहार कुशल सिपको विकास गर्न संस्कारजन्य कुराहरु सिकाउने,
  • बालबालिकालाई आवश्यक पर्ने सामग्रीको व्यवस्थापन गर्ने ,
  • घरपरिवारको वातावरण बालमैत्री बनाउने र
  • बालबालिकालाई विभिन्न चित्र कोर्न लगाइ थरीथरीको रङ भर्न लगाउने आदि ।

(२) रेडियो एफएममा पहुँच भएका बालबालिकाका लागि

  • रेडियोमा पाठ प्रसारण हुने समय तालिकाको बारेमा जानकारी गराउने,
  •  रेडियोको व्यवस्था गरी समय तालिका अनुसार रेडियो सुन्न प्रोत्साहित गर्ने,
  • रेडियोबाट प्रसारित पाठका मुख्य मुख्य विषयवस्तु टिप्न निर्देशन दिने,
  • रेडियोबाट प्रसारित विषयवस्तुमा पाठ्पुस्तकबाट थप अभ्यास गर्न लगाउने,
  • रेडियोबाट प्रसारित विषयवस्तु नबुझेको भएमा टिप्न लगाइ बालबालिकाका बिच छलफल गर्न लगाउने र
  • बालबालिकालाई कठिन लागेका विषयबस्तुमा सम्बन्धित विषयको विषय शिक्षक संग सम्पर्क गराइदिने आदि ।

(३) टेलिभिजनमा पहुँच भएका बालबालिकाका लागि

  • टेलिभिजनबाट पाठ प्रसारण हुने समयतालिकाको जानकारी गराइ टेलिभिजन सुन्न र हेर्न लगाउने,
  • प्रसारण भएका पाठका मुख्य मुख्य कुराहरु टिप्न लगाइ दिएको गृहकार्य गर्र्न लगाउने,
  • प्रसारित पाठलाई पाठ्यपुस्तकमा हेर्न लगाइ थप अभ्यास गराउने,
  • टेलिभिजनबाट प्रसारित पाठमा नबुझेका कुरा टिप्न लगाइ विषयगत शिक्षकलाई सम्पर्क गराइ सहजीकरण गरिदिने,
  • टेलिभिजनबाट भोलिपल्ट प्रसारण हुने पाठको हघिल्लो दिनमै तयारी गर्न लगाउने र
  • विगतमा सिकेका विषयवस्तुहरुको बारेमा पुनरावलोकन गर्न लगाउने आदि

(४) कम्प्युटर भएका तर अनलाइन कनेक्टिभिटी नभएका बालबालिकाका लागि

  •  शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रबाट तयार पारिएका स्वाअध्ययन सामग्री पेन्ड्राभ÷हार्ड डिस्कमा सङ्कलन गरी कम्प्युटरमा राख्न लगाइ अध्ययन गर्न लगाउने,
  • स्वाअध्ययन सामग्रीमा भएका अभ्यासहरु गर्न लगाइ बालबालिका बिच छलफल गर्न लगाउने,
  • स्वाअध्ययन सामग्रीमा नबुझेका कुराहरु टिपोट गर्न लगाइ सम्बन्धित विषयका विषय शिक्षकसंग सम्पर्क गराइदिने,
  • स्वाअध्ययन सामग्रीका साथसाथै पाठ्यपुस्तकमा भएका विषयवस्तु सिक्न सहजीकरण गर्ने र
  • निश्चित समय तालिका निर्माण गरी त्यसै अनुसार बालबालिकालाई पढ्न प्रोत्साहित गर्ने आदि ।

(५) इन्टरनेट तथा सूचना सञ्चार प्रविधिमा पहुँच भएका बालबालिकाका लागि

  •  शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रमार्फत तयार पारिएका स्वाअध्ययन सामग्री इन्टरनेटबाट डाउनलोड गरी नियमित अध्ययन गर्न लगाउने,
  • विद्यार्थीले पढ्ने विषयका सम्बन्धित विषयवस्तु इन्टरनेटमा खोज्न लगाउने र अध्ययन गर्न निर्देशन दिने,
  • घरमा इन्टरनेट तथा बिजुलीको पर्याप्त व्यवस्था गरी दिने,
  • शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रको वेभसाइटमा भएका पाठहरु सुन्न, हेर्न र एकाआपसमा छलफल गर्न लगाउने र
  • इन्टरनेटबाट पढेका विषयवस्तु नबुझेको खण्डमा विषय शिक्षकसंग सम्पर्क गरी बालबालिका लाई सम्बन्धित विषयमा स्पष्ट बनाइदिने आदि ।

निष्कर्ष

विश्व महामारीको रुपमा फैलिएको कोभिड–१९ को प्रभाव शिक्षा क्षेत्रमा प्रत्यक्ष रुपमा परेको छ । यस अवस्थामा अभिभावकहरुको भूमिकालाई थप सशक्त बनाउन सकेको खण्डमा बालबालिकाको सिकाइ कार्यमा सहजीकरण गर्न सकिन्छ ।

अभिभावकले बालबालिकाका लागि आवश्यक पर्ने स्टेशनरी सामग्रीको व्यवस्था गरीदिने, बालबालिकामा सरसफाइ र असल बानीको विकास गराउने, कथा कविता रचना गर्न र भन्न प्रोत्साहित गराउने, बालबालिकाको दैनिक कार्य विवरण तयार पारी कार्यान्वयन गर्न लगाउने, घरमा आफूसंगै विभिन्न घरयासी काम गर्न र संस्कारजन्य कुरा सिक्न प्राेत्साहित गर्ने, जीवनउपयोगी र व्यवहार कुशल सिप सिक्ने वातावरण तयार पार्ने, बालबालिकाको रुचि अनुसार काम गर्न लगाउने, बालबालिकामा रहेको चिन्ता र द्धिविधा हटाउने र परामर्शदाताको आवश्यकता परे परामर्शदातासंग सम्पर्क गराइदिने र अपाङ्गता भएका बालबालिकाका लागि अपाङ्गताको प्रकृतिअनुसारका सामग्रीको व्यवस्था गर्ने जस्ता दायित्व अभिभावकले निर्वाह गर्न सके बालबालिकाको सिकाइमा सहजीकरण हुने देखिन्छ ।

(धामी शिक्षा युवा तथा खेलकुद शाखा प्रमुखका रूपमा तादी गाउँपालिका, नुवाकोटमा कार्यरत हुनुहुन्छ)

 

filter_none सबै अपडेट
Copyright © 2018 All rights reserved by NBC.
Designed by appharu.com