Nepa Top
century-bank

मध्ययुगिन शैलीको झल्को दिने कुप्रथाले अझै पनि मुगुलाई छोडेन

मध्ययुगिन शैलीको झल्को दिने कुप्रथाले अझै पनि मुगुलाई छोडेन, कथित माथिल्ला जातले तल्ला जात भनाउँदालाई शोषण गर्ने खलोप्रथा अmझै पनि विद्यमान

  • दान बहादुर बुढा,

मुगु । २१ औं शताब्दीमा पनि नेपालका कतिपय स्थानमा १९ औं शताब्दीको झल्को दिने शैलीका कुप्रथाहरु कायम छन् । विशेषत साविकको कर्णाली अञ्चल र पश्चिम नेपालका कतिपय स्थानमा यस्का कुप्रथा कायम रहदा कथित माथिल्ला जातका भनाउँदाले तल्ला जातका भनाउँदामाथि शोषण गर्ने क्रम अझै पनि विद्यमान छ ।

विकट हिमाली जिल्ला मुगुमा कुप्रथाकोरुपमा लिइने गरेको खलो प्रथा कायमै रहेको छ । परापूर्व कालदेखि हुने खाने भनिएका ब्राम्हण , क्षेत्री , शाही , ठकुरीको घर परिवारले कथित तल्लो वर्गका भनिएका सार्की , दमाई , कुमाल , भियाललाई महिनाभर काम लगाएपछि अन्न,लत्ताकपडा दिई चित्त बुझाउने खलोप्रथा कायम रहेपनि यसप्रति अझै पनि कसैलाई खल्लो नलाग्नु उदेकको विषय बनेको छ । चरम श्रमशोषणको रुपमा यो कुप्रथा मुगु जिल्लाको छाँयानाथ रारा नगरपालिकासहित ३ स्थानीय तहमा कायम नै छ ।

२०६८ सालको जनगणना अनुसार मुगु जिल्लाको कुल जनसंख्याको १९ दशमलव ८ प्रतिशत दलितहरु खलोप्रथाबाट जीवन निर्वाह गर्दै आएका छन् । गरीबिका कारण ठूलो पेशामा फड्को मार्न नसक्नुको मुख्य कारण पनि अधिकांश दलितहरु खलोप्रथामा नै बढी निर्भर हुनुलाई मानिएको छ । छाँयानाथ रारा नगरपालिका बडा नम्बर ६ घुईर गाउँका ३८ बर्षीय जोख्या कामी पुराना भाडा मर्मत र नयाँ भाडा बनाउने गर्दै आएका छन् । जस बापत अन्न,दाल तरकारी ल्याएर ८ जना परिवारको भरणपोषण गरिरहेका छन् ।

बर्षौदेखि समाजमा जरो गाडेर बसेको यस्ता कुप्रथातर्फ स्थानीय तहको भने ध्यान तानिन थालेको छ । जस्लाई सकारात्मकरुपमा लिइएको छ । छायाँनाथ रारा नगरपालिका मुगुका नगर प्रमुख हरिजङ्ग शाहीले बिभिन्न आयमुलक शिपहरुको तालिम दिएर भएपनि खलोप्रथा हटाउन विशेष अभियान थालिने बताउनु हुन्छ ।

देश नयाँ नारा लिएर दौडिन थालिसक्यो । तर मुगुको यो उदाहरणले देशको यथार्थ धरातल अझै पनि कहाँ छ भन्ने प्रष्ट पारेको छ । त्यसैले स्थानीय तहहरुले यसतर्फ ध्यान दिए समाजको कलंककोरुपमा अझै पनि उभिएका अध्याँरो पाटाहरु बढार्न सहज हुनेछ ।

 

tensberg
Nepal Braodcasting Channel
Panipokhari, Maharajung, Kathmandu, Nepal
Phone : 014446119
Fax : 4002655
Email : [email protected]